Cơ Hội để Ngành Kiểm Tra Đảng Tôi Luyện Và Lan Tỏa Phẩm Chất Cán Bộ

Ngày 10/12/2021, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Kết luận số 23-KL/TW về “Tiếp tục đẩy mạnh công tác luân chuyển cán bộ kiểm tra các cấp sang công tác ở các ngành, các cấp và luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý các ngành, các cấp về làm công tác kiểm tra, giám sát của Đảng”, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra Đảng có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trung thành, trung thực, chuyên sâu, chuyên nghiệp, có kinh nghiệm thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong thời kỳ mới. Không phải đến bây giờ mà cách đây hơn 11 năm, ngày 09/3/2010, Ban Bí thư đã ban hành Thông báo số 312-TB/TW về “Luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý các ngành, các cấp về làm công tác kiểm tra, giám sát và luân chuyển lãnh đạo ủy ban kiểm tra các cấp sang công tác ở các ngành, các cấp để đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ kiểm tra”. Với Thông báo số 312-TB/TW và  Kết luận số 23-KL/TW của Ban Bí thư về việc luân chuyển cán bộ kiểm tra công tác ở các ngành các cấp khác và luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý các ngành, các cấp về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đã thể hiện sự quan tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ta đối với xây dựng Ngành Kiểm tra Đảng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Là “người ngoại đạo”, xin nêu một số cảm nhận và đề xuất.

Bối cảnh, cơ hội để tôi luyện, tăng cường cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng

Ngày 7/10/2017, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 98-QĐ/TW “Về luân chuyển cán bộ” nhằm “Bảo đảm thực hiện chủ trương đào tạo, bồi dưỡng toàn diện và sử dụng có hiệu quả đội ngũ cán bộ; tạo điều kiện cho cán bộ trẻ, có triển vọng, cán bộ trong quy hoạch được rèn luyện thực tiễn; tạo nguồn cán bộ lâu dài cho đất nước,nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở các ngành, các cấp, cơ quan, đơn vị và cán bộ cấp chiến lược”. Một trong những quan điểm và nguyên tắc trong luân chuyển cán bộ là: “Luân chuyển cán bộ phải bảo đảm tổng thể, đồng bộ, liên thông, thường xuyên, liên tục, có luân chuyển dọc, luân chuyển ngang giữa các cơ quan, đơn vị trong toàn hệ thống chính trị; phải gắn kết chặt chẽ với quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, sắp xếp, bố trí, sử dụng cán bộ”. Phạm vi luân chuyển là rất rộng, trong cả 4 cấp của hệ thống chính trị, tức là “Luân chuyển từ Trung ương về địa phương; từ địa phương này sang địa phương khác; từ địa phương về cơ sở và ngược lại; luân chuyển giữa các cơ quan, đơn vị khối đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước”. Trước đó vào năm 2014, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đã có 44 cán bộ ở các cơ quan Trung ương được đồng loạt luân chuyển về các địa phương. Sau một thời gian luân chuyển, tại Đại hội XII của Đảng, hầu hết số cán bộ nói trên được bố trí nhiệm vụ mới, đa số đảm nhiệm các chức vụ cao hơn so với trước khi đi luân chuyển. Trên cơ sở kết quả, kinh nghiệm việc luân chuyển cán bộ đợt đầu, tại đại hội cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhiệm kỳ 2020-2025, đã bầu 35 đồng chí bí thư cấp ủy không phải người địa phương và 11 bí thư tỉnh ủy, thành ủy được Trung ương điều động trước đại hội để ứng cử và tại đại hội, các đồng chí này đều trúng cử bí thư cấp ủy với số phiếu cao. Như vậy, cho đến nay, công tác luân chuyển, bố trí cán bộ cấp chiến lược đang từng bước đi vào nền nếp, hiệu quả tích cực. Đồng thời với việc luân chuyển cán bộ cấp chiến lược, trong thời gian qua, nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã luân chuẩn bố trí cán bộ từ cấp tỉnh xuống cấp huyện, từ cấp huyện xuống cấp cơ sở, từ ngành này, sang ngành khác, từ cơ sở này sang cơ sở khác, phần lớn cán bộ chủ chốt không phải là người địa phương. Việc luân chuyển, bố trí cán bộ đã tạo ra nhiều đổi mới, khí thế mới, làn gió mới với những “khuôn mặt mới” trẻ, khỏe, năng động, sáng tạo, tích cực cho các địa phương, cơ quan, đơn vị, giảm rất nhiều hiện tượng tham nhũng, tiêu cực thường xảy ra xuất phát từ cục bộ địa phương, họ hàng, bè phái, lợi ích nhóm... Ban Tổ chức Trung ương cũng đã tổ chức hội nghị trực tuyến với 65 điểm cầu trong cả nước nhằm đánh giá những mặt được, những hạn chế, bất cập, thảo luận, đề xuất ý kiến, nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách tiếp tục thực hiện tốt hơn công tác luân chuyển, bố trí cán bộ trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, việc Ban Bí thư ban hành Kết luận số 23-KL/TW, là cơ hội rất tốt để cấp ủy đảng luân chuyển những cán bộ ở UBKT các ngành, các cấp luân chuyển công tác ở các ngành các cấp khác và luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý các ngành, các cấp về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng “Nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra đảng có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trung thành, trung thực, chuyên sâu, chuyên nghiệp, có kinh nghiệm thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong thời kỳ mới, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng”.

Cơ hội để tôi luyện, lan tỏa phẩm chất cán bộ kiểm tra

Có thể khẳng định, vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng ngày càng được củng cố, tăng cường, phát huy hiệu lực, hiệu quả, uy tín xã hội và trong nhân dân ngày càng cao. Đó là hành trang vô cùng quan trọng của mỗi cán bộ đã từng công tác, cống hiến trong hệ thống cơ quan kiểm tra cấp ủy và của mỗi cán bộ ở các bộ, ngành khác về công tác trong Ngành Kiểm tra. Trong suốt quá trình lãnh đạo của mình, Đảng ta luôn luôn thực hiện quan điểm xuyên suốt và thống nhất: Kiểm tra là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng; “Lãnh đạo thì phải kiểm tra. Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo”; công tác kiểm tra, giám sát là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng; là một trong ba khâu quan trọng nhất trong quá trình lãnh đạo của Đảng: Chủ trương, nghị quyết-công tác cán bộ-công tác kiểm tra, giám sát.

Phát huy truyền thống vẻ vang, kinh nghiệm quý báu trong 74 năm qua kể từ ngày thành lập đến nay, những năm gần đây, vai trò, vị trí, uy tín của Ngành Kiểm tra càng nổi bật, nâng lên một bước, góp phần quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Điều này đã được Đảng ta khẳng định trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng: “Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng được chỉ đạo tập trung, quyết liệt, toàn diện, đồng bộ, có nhiều đổi mới; hoạt động của cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp được tăng cường, ngày càng siết chặt kỷ luật, kỷ cương”. Đặc biệt, UBKT các cấp, nhất là UBKT Trung ương, đã đóng vai trò rất quan trọng, góp phần tích cực vào công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, thực hiện quy định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban chấp hành Trung ương đưa công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm, một nội dung rất quan trọng trong công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Nếu như nhiều năm trước, không phải ai cũng biết đến và hiểu hết về các nhiệm vụ, chức năng của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, thì thời gian gần đây đã trở thành thân quen, được mong đợi vì đã luôn đi liền, gắn bó mật thiết với hầu hết những vụ án lớn, phát hiện dấu hiệu vi phạm của không ít tổ chức, cấp ủy đảng, người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, gắn với các vụ việc vi phạm kỷ luật, tha hóa, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm. Sau mỗi kỳ họp của UBKT Trung ương, những tập thể, cá nhân thuộc “một bộ phận không nhỏ” cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống bị lộ diện và xử lý. Qua các vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực do UBKT Trung ương phát hiện, xử lý, tham mưu, đề xuất các hình thức kỷ luật đều chuẩn xác, đối tượng tâm phục, khẩu phục, cán bộ, đảng viên, quần chúng, nhân dân tin tưởng, nể phục.

Điều đáng tự hào là trong mọi thời kỳ cách mạng, nhất là sau hơn 35 năm đổi mới đất nước, trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhiều cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nhiều ngành, nhiều cấp bị kỷ luật, khởi tố, thế nhưng đội ngũ cán bộ kiểm tra luôn luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, có ý thức tổ chức, kỷ luật, sống liêm khiết, trong sạch, lành mạnh, có lòng trung thực, đoàn kết, thương yêu đồng chí, luôn hết lòng, hết sức, chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn, nỗ lực phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ; nhiều người “thật sự là những "thanh bảo kiếm" sắc bén” góp phần gìn giữ, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, Nhà nước ta.

Cùng với việc quán triệt, thực hiện Quy định số 98-QĐ/TW của Bộ Chính trị “Về luân chuyển cán bộ”, Kết luận 23-KL/TW của Ban Bí thư là cơ sở để các cấp ủy đảng (từ cấp huyện trở lên) “chọn mặt gửi vàng”, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý các ngành, các cấp (đủ tiêu chuẩn) về làm công tác ở các UBKT cấp ủy đảng. Với vị trí, vai trò, truyền thống, kinh nghiệm quý báu, những cán bộ lãnh đạo, quản lý dám hy sinh, phấn đấu, cống hiến trí tuệ, tài năng, sức lực cho sự nghiệp của Đảng thì đây là môi trường lý tưởng để tôi luyện phẩm chất quý báu mà không phải ngành, nghề nào cũng có được. Dù một số cán bộ lãnh đạo, quản lý khi về có khiếm khuyết, “thép dù còn non” chăng nữa thì hoặc là sẽ được tôi luyện nên người, hoặc sẽ bị “bật” ra khỏi hàng ngũ những người làm công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Với một số lượng tương đối ít mỗi lần luân chuyển đến và trong môi trường vốn kỷ luật chặt chẽ, nghiêm minh... thì số cán bộ lãnh đạo, quản lý đến dứt khoát phải “nhập gia tùy tục” theo Điều lệ Đảng cũng như các quy chế, quy định của Đảng về công tác cán bộ, cũng như các quy định khác của Ngành Kiểm tra Đảng.

Trong những năm qua, theo đánh giá khái quát của Kết luận số 23-KL/TW, “nhiều cán bộ Ủy ban kiểm tra các cấp được luân chuyển sang các ngành, các cấp để đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện và nhiều cán bộ các ngành, các cấp được luân chuyển về làm công tác kiểm tra, giám sát cơ bản bảo đảm chất lượng; nhiều đồng chí luân chuyển được bố trí giữ chức vụ chủ chốt của cấp ủy, cán bộ lãnh đạo, quản lý của Ngành Kiểm tra và của các cơ quan trong hệ thống chính trị, góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng”. Chắc chắn, trong Ngành Kiểm tra Đảng đã có đánh giá, nhận xét chi tiết, cụ thể hơn. Nhưng về đại thể, trong con mắt của cán bộ, đảng viên và quần chúng, nhân dân đều thấy nổi lên những phẩm chất, năng lực, uy tín, kinh nghiệm của những người làm công tác kiểm tra của Đảng. Đặc biệt, với phẩm chất đạo đức, năng lực công tác, độ nhạy cảm chuyên môn, nghiệp vụ, nhất là nhìn thấy những dấu hiệu vi phạm, cán bộ kiểm tra khi luân chuyển đến đã giúp cấp ủy, tổ chức đảng, UBKT các cấp phát hiện, tăng cường giám sát các tổ chức đảng trực thuộc, nhất là những nơi có biểu hiện mất đoàn kết nội bộ, có biểu hiện sai phạm, có vấn đề phức tạp mới nảy sinh, có những vấn đề bức xúc mà cán bộ, đảng viên và nhân dân quan tâm. Đồng thời, cán bộ kiểm tra luân chuyển đến cũng nắm chắc tình hình đảng viên, tập trung vào đối tượng là cấp ủy viên, cán bộ thuộc diện cấp ủy cùng cấp quản lý, trước hết là cán bộ chủ chốt, đảng viên được quy hoạch nguồn nhân sự tham gia cấp ủy, chú ý mở rộng giám sát đối với tất cả các khâu trong công tác cán bộ và việc thực hiện quy trình giới thiệu nhân sự cấp ủy, nhằm kịp thời ngăn ngừa khuyết điểm từ lúc mới manh nha, không để thiếu sót, khuyết điểm trở thành vi phạm, từ vi phạm nhỏ trở thành vi phạm lớn. Đặc biệt cán bộ kiểm tra luân chuyển đến luôn luôn ý thức rõ vai trò, địa vị là một cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng để giữ gìn, lan tỏa những phẩm chất đạo đức, trong lối sống, trong sinh hoạt hằng ngày được cán bộ, đảng viên, quần chúng tin yêu, đồng chí, đồng nghiệp nể phục.

Để thực hiện tốt Kết luận 23 của Ban Bí thư, thiết nghĩ cần tập trung thực hiện tốt các vấn đề chính sau: Các cấp ủy đảng, nhất là người đứng đầu, đồng thời quán triệt sâu sắc và thực hiện đồng thời cả Quy định 98-QĐ/TW của Bộ Chính trị và Kết luận 23-KL/TW của Ban Bí thư về luân chuyển cán bộ lãnh đạo quản lý nói chung và cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng nói riêng. Bên cạnh đó, mạnh dạn xóa bỏ sự khép kín trong công tác cán bộ, tạo sự liên thông, đồng bộ, thật sự tin tưởng, phân công, bố trí, giao nhiệm trong đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Luân chuyển, bố trí cán bộ cấp vụ ở UBKT Trung ương, cán bộ lãnh đạo, quản lý ở UBKT tỉnh ủy, không phải người địa phương, về công tác tại cấp huyện và bố trí làm bí thư hoặc Chủ tịch UBND cấp huyện; luân chuyển cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh, cấp huyện công tác tại các UBKT cấp trên, kể cả UBKT Trung ương;

Các ban Đảng ở Trung ương, trong đó UBKT Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, cần bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách cụ thể đối với các cán bộ thuộc diện luân chuyển, bố trí nơi công tác mới. Cần mềm mỏng, vận dụng linh hoạt chế độ chính sách, điều kiện ăn ở, sinh hoạt, đi lại cho cán bộ kiểm tra được luân chuyến đi, cán bộ ban, ngành khác luân chuyển đến nhằm động viên, khích lệ cán bộ công tác trong ngành, nghề quan trọng đặc biệt này./.

Vũ Lân