Cội Bồ-đề – Wikipedia Tiếng Việt

Có thể bạn quan tâm

Bài viết này cần thêm chú thích nguồn gốc để kiểm chứng thông tin. Mời bạn giúp hoàn thiện bài viết này bằng cách bổ sung chú thích tới các nguồn đáng tin cậy. Các nội dung không có nguồn có thể bị nghi ngờ và xóa bỏ. (tháng 6 năm 2024) (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này)

Cội Bồ-đề (tiếng Phạn: बोधि, tiếng Anh: Bodhi Tree)[1] là danh hiệu trong Phật giáo tôn xưng cho một cây cổ thụ thuộc loài danh pháp khoa học Ficus religiosa[1][2] tại khu vực Bồ Đề Đạo tràng, nơi thái tử Tất Đạt Đa đã thiền tọa và chứng đắc giác ngộ, trở thành Đức Phật Thích-ca Mâu-ni. Đây là một trong 4 địa điểm được xem là Thánh địa tối cao của Phật giáo.

Khi còn tại thế, Phật Thích Ca từng bảo đại đức Anan (hầu cận của ngài) rằng: mỗi khi tín đồ tới tịnh xá lễ bái mà không có Phật ở đó, thì có thể bảo họ chiêm bái cây bồ đề, và “thấy cây bồ đề cũng như là thấy Như Lai vậy”.

Sau khi Phật nhập niết bàn, cây Bồ-đề nguyên thủy mà Đức Phật ngồi bên khi ngài giác ngộ vẫn còn sống đến thời của vua Asoka và được nhà vua xây rào bảo vệ. Bên cạnh đó, nhà vua cũng đã nhân rộng cây quý này bằng cách chiếc nhánh của nó và gửi đến những địa điểm khác trên cả nước.

Vì sùng kính đức Phật, vua Asoka chăm sóc cây Bồ-đề này rất cẩn thận, hàng ngày nhà vua đến thăm cây Bồ-đề và xem như một báu vật quốc gia. Do lòng ghen tỵ, quý phi của nhà vua là bà Tissarakkhā đã sai người lén chặt cây Bồ-đề và thiêu hủy nó. Vua Asoka đã trồng lại cây Bồ-đề từ một nhánh cây được chiết từ cây ở Sri Lanka (cây này lớn lên từ cành chiết gửi tặng cho vua Devanampiya Tissa trước đó). Có tài liệu khác thì ghi rằng cây bồ đề thứ 2 này mọc ra từ mầm nhú lên từ gốc của cây bị chặt.

Cây Bồ-đề thứ hai bị phá vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên trong cuộc bức hại Phật giáo của vua Pushyamitra Shunga. Sau đó, cây bồ đề lại tiếp tục được trồng lại. Tuy nhiên, có tài liệu khác cho rằng Pushyamitra Shunga đã không phá hủy cây.

Cây Bồ-đề thứ ba bị phá vào khoảng năm 600, do vua Sasanka xứ Ganda (Bengal, trị vì 590 - 625) ra lệnh. Vua Sasanka theo ngoại đạo nên không thích Phật giáo, ông đã truyền lệnh chặt cây thiêng này đồng thời đem đốt toàn bộ gốc rễ. Khi nghe tin, vua Purnavarama (Phú Lâu Na Bạt Ma) của Maghada (Ma-kiệt-đà), người nối dõi cuối cùng của vua Asoka đã vật mình xuống đất vì đau buồn, ông than thở: "Mặt trời của trí tuệ đã lặn, không còn gì để lại ngoài cội bồ-đề, và ngay cả nó ngày nay cũng đã bị hủy diệt, nơi nào sẽ cung cấp cho nguồn sống tâm linh". Năm 620, vua Purnavarma đã trồng lại cây Bồ-đề. Ngoài ra, vua còn cho xây bức tường cao hơn 7m để tránh kẻ xấu tàn phá cây Bồ-đề. Cây bồ đề này đã được Đường Tam Tạng mô tả trong nhật ký khi ông đến thăm nơi đây.

Khoảng 600 năm sau, cây Bồ-đề thứ tư bị phá. Quân đội Hồi giáo của Muhammad Bakhtiyar Khalji đã xâm chiếm Ấn Độ, phá hủy toàn bộ các Thánh tích Phật giáo, trong đó tòa tháp Maha Bodhi và cây Bồ-đề thiêng liêng. Mặc dù vậy, cây Bồ-đề lại tiếp tục hồi sinh. Ngay nơi gốc cây đã bị tàn phá, một chồi non đã nhú lên và phát triển nhanh chóng, cành lá sum suê.

Đến đầu thập niên 1870, cây Bồ-đề thứ năm đã bị khô chết, rồi trong một cơn bão năm 1876, cây Bồ-đề đã bị đổ. Vào năm 1881, ngài Alexander Cunningham người Anh đã sử dụng hạt giống từ cây Bồ-đề thứ năm và trồng lại chính nơi cây gốc đã từng ở đó. Về sau ở nơi đó, chồi non lại tiếp tục nảy nở và phát triển, kế thừa từ mạch sống của cây Bồ-đề tổ tiên. Cội Bồ-đề này đã lớn lên và phát triển đến ngày nay, cách tháp chính khoảng 5m.

Ngoài ra, một cành chiết từ cây bồ đề nguyên thủy đã được vua Asoka gửi tặng cho vua Devanampiya Tissa (Thiên-Ái-Đế-Tu) tại Sri Lanka vào năm 247 trước Tây lịch. Con gái của vua Asoka là Tỳ-kheo-ni Sanghamitta (Tăng-già-mật-đa) đã sang Sri Lanka (Tích Lan) với mục đích thành lập ni đoàn Phật giáo đã mang nhánh bồ-đề này qua Tích Lan, đem đến trồng ở Anuradhapura, tại đây nó đã phát triển thành một cây to. Sau này người dân Tích Lan đã gọi cây bồ-đề này là "Sri-Maha Bodhi", nghĩa là "Cây Bồ Đề Vĩ Đại Cát Tường". Cho tới nay, trải qua gần 2.300 năm, Cây Bồ Đề Vĩ Đại vẫn sống tươi tốt và được người Sri Lanka coi là quốc bảo. Rất nhiều nhánh từ cây này đã được chiết để gửi đi trồng ở chùa chiền khắp nơi trên thế giới.

Như vậy, cùng chung với số phận thăng trầm của lịch sử Phật giáo, cây bồ-đề cũng đã nhiều lần bị chặt đốt, thiêu hủy do thiên tai vô thường xói mòn và do những người muốn xóa tan vết tích của nó. Thế nhưng trải qua bao nguy khốn, dòng dõi hậu duệ của cây bồ đề vẫn không tuyệt diệt mà vẫn tiếp tục bám trụ và đâm chồi nảy lộc, đời sau nối tiếp đời trước che bóng mát cho nơi mà Đức Phật đã ngồi khi thành đạo, rồi còn được Phật tử đem lan tỏa đi khắp thế giới. Mặc dù trải qua nhiều lần sinh diệt, nhưng vị trí cây ngày hôm nay so với gốc cây ban đầu vẫn không có sự thay đổi chuyển dịch, vẫn định vị như gốc cây nguyên thủy, nơi khoảng 2.600 năm về trước, thái tử Tất Đạt Đa đã giác ngộ thành Phật.

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]

^ a b Gethin, Rupert (1998). The Foundations of Buddhism. Oxford University Press. tr. 22. ISBN 9780192892232.
^ Simon Gardner, Pindar Sidisunthorn and Lai Ee May, 2011. Heritage Trees of Penang. Penang: Areca Books. ISBN 978-967-57190-6-6

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

Bài viết chủ đề Phật giáo này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

x t s Cuộc đời Thích-ca Mâu-ni
Tổng quan về cuộc đời Phật Thích-ca Mâu-ni
Gia đình	Cha: Vua Tịnh Phạn (Suddhodana) Mẹ: Hoàng hậu Ma-da (Māyādevī) Dưỡng mẫu: Ma-ha-bà-xà-ba-đề (Mahāpajāpatī Gotamī) Vợ: Da-du-đà-la (Yaśodharā) Con: La-hầu-la (Rāhula) Em cùng cha khác mẹ: Nan-đà (Nanda), Tôn-đà-lợi Nan-đà (Sundarī Nandā)
Anh em họ	A Nan (Ānanda) Đề Bà Đạt Đa (Devadatta) A-na-luật (Anuruddha)
Thầy và người đồng hành	A-la-la Ca-lam (Alara Kalama) Uất-đầu-lam-phất (Uddaka Rāmaputta) Sa-nặc (Channa) Ngựa Kiền Trắc (Kanthaka)
Thập đại đệ tử	Xá-lợi-phất (Sāriputta) Mục-kiền-liên (Moggallāna) Ma-ha-ca-diếp (Mahākassapa) A-na-luật (Anuruddha) Tu-bồ-đề (Subhuti) Phú-lâu-na (Punna) Ca-chiên-diên (Kaccayana/Kaccana) Ưu-bà-ly (Upāli) A Nan (Ānanda) La Hầu La (Rāhula)
Đệ tử nổi bật khác	Kiều-trần-như (Ajñāta Kauṇḍinya) A-thuyết-thị (Aśvajit/Assaji) Ương-quật-ma-la (Aṅgulimāla) Liên Hoa Sắc (Uppalavannā) Khema (Khemā)
Cư sĩ tiêu biểu	Cấp Cô Độc (Anāthapiṇḍika/Sudatta) Tỳ-xá-khư (Visākhā) Trà Phú Sa (Trapusa) Bà Ha Lệ Ca (Bahalika) Am Bà Bà Lợi (Ambapālī)
Các quân vương	Vua Ba Tư Nặc (Pasenadi) Vua Tần Bà Sa La (Bimbisara) Vua A Xà Thế (Ajatasattu)
Các quốc gia/vương quốc	Ma Kiệt Đà (Magadha) Câu Tát La (Kosala) Bạt Kỳ (Vajji) (thân tộc) Thích Ca (Sakya)
Sự kiện chính	Tám sự kiện lớn trong cuộc đời Đức Phật Du quán tứ môn Xuất gia (Đại khởi) Tu khổ hạnh Thành đạo Thuyết pháp lần đầu Tăng đoàn (Sangha) Nhập Niết-bàn Xá lợi Phật Kết tập kinh điển lần đầu
Địa danh quan trọng	Lâm Tỳ Ni (Lumbini) Ca-tỳ-la-vệ (Kapilavastu) Bồ Đề Đạo Tràng (Bodhgaya) Cây Bồ Đề (Assattha/Bodhi) Vườn Lộc Uyển (Sarnath) Tinh xá Trúc Lâm (Veḷuvana) Tinh xá Kỳ Viên (Jetavana) Xá-vệ (Śrāvastī/Sāvatthī) Thành Vương Xá (Rājagaha) Tỳ Xá Ly (Vesālī) Câu Thi Na (Kusinārā) Rừng Sa La Song Thọ (Yamakasālā) Tứ Động Tâm
Nhân vật và sự kiện thần thoại	Thiên ma Ba Tuần (Māra) Chư Thiên A-tư-đà (Asita) Lục thông Thần thông (Abhijñā)
Kinh điển quan trọng (Tam tạng Kinh điển)	Kinh Chuyển pháp luân (Dhammacakkappavattana Sutta) Kinh Vô ngã tướng (Anattalakkhaṇa Sutta) Kinh Đại niệm xứ (Mahāsatipaṭṭhāna Sutta) Kinh Phạm võng (Brahmajāla Sutta) Kinh Đại Bát-niết-bàn (Mahāparinibbāna Sutta) Kinh Lửa (Adittapariyāya Sutta) Kinh Kalama (Kalama Sutta) Kinh Pháp Cú (Dhammapada) Kinh Sa-môn Quả (Sāmaññaphala Sutta) Kinh Đại Duyên (Mahānidāna Sutta)
Tư tưởng chính	Tứ Diệu Đế (Cattāri Ariya Saccāni) Bát Chánh Đạo (Ariyo Aṭṭhaṅgiko Maggo) Trung đạo (Majjhimāpaṭipadā) Duyên khởi (Paṭiccasamuppāda) Nghiệp (Kamma) Luân hồi (Saṃsāra) Vô thường (Anicca) Vô ngã (Anatta) Ngũ uẩn (Pañcakkhandha) Tam học (Sīla–Samādhi–Paññā) Ngũ giới (Pañca-sīla) Thập thiện (Dasa kusala) Thập Nhị Nhân Duyên (Dvādasa nidānāni) Ba mươi bảy phẩm trợ đạo (Bodhipakkhiyā-dhamma)

x t s Thích-ca Mâu-ni
Phật giáo Lời dạy cốt lõi Tứ diệu đế Bát chính đạo Trung đạo Câu nói Đệ tử thập đại đệ tử Du quán tứ môn Tám sự kiện chính Đại khởi Gia đình Maya Tịnh Phạn Ma-ha Ba-xà-ba-đề Da-du-đà-la La-hầu-la Địa điểm Lâm-tỳ-ni Bodh Gaya Cội Bồ-đề Chùa Mahabodhi thánh địa Thần thông Sinh nhật Modak Tiên đoán thành Phật Đặc điểm ngoại hình Cái chết Xá lợi Cetiya răng dấu chân Nghệ thuật Phật giáo cuộc đời trong nghệ thuật Hình tượng Phim Phật Cồ-đàm trong tôn giáo thế giới Ấn độ giáo
Commons Wikiquote

Thích-ca Mâu-ni

Phật giáo
Lời dạy cốt lõi
- Tứ diệu đế
- Bát chính đạo
- Trung đạo
- Câu nói
Đệ tử
- thập đại đệ tử
Du quán tứ môn
Tám sự kiện chính
Đại khởi
Gia đình
- Maya
- Tịnh Phạn
- Ma-ha Ba-xà-ba-đề
- Da-du-đà-la
- La-hầu-la
Địa điểm
- Lâm-tỳ-ni
- Bodh Gaya
- Cội Bồ-đề
- Chùa Mahabodhi
- thánh địa
Thần thông
Sinh nhật
Modak
Tiên đoán thành Phật
Đặc điểm ngoại hình
Cái chết
Xá lợi
- Cetiya
- răng
- dấu chân
Nghệ thuật Phật giáo
- cuộc đời trong nghệ thuật
Hình tượng
Phim
Phật Cồ-đàm trong tôn giáo thế giới
- Ấn độ giáo

Commons
Wikiquote

x t s Các đề tài về Phật giáo
Bảng chú giải Chỉ mục Đại cương
Nền tảng	Tam bảo Phật Pháp Tăng Tứ diệu đế Bát chính đạo Trung đạo Tam pháp ấn Tam học Niết-bàn Bồ-đề Bát-nhã Giải thoát
Đức Phật	Tất-đạt-đa Cồ-đàm Thích-ca Mâu-ni Như Lai Thập hiệu Thái tử xuất gia Du quán tứ môn Phật thành đạo Chuyển pháp luân Tám sự kiện lớn trong cuộc đời Đức Phật Tứ Động Tâm Phật Đản Nơi Đức Phật dừng chân Danh sách những trò mà Đức Phật sẽ không chơi Ba-tư-nặc Gia đình Thánh tích Đức Phật trong các tôn giáo trên thế giới
Giáo lý và khái niệm	Vô minh Tam độc Duyên khởi Thập nhị nhân duyên Nghiệp Tái sinh Luân hồi Trung hữu Ngũ uẩn Vô thường Khổ Vô ngã Không Chân như Phật tính Bồ-đề tâm Tam thân Hai chân lý Phiền não Năm triền cái Kiết sử Phương tiện thiện xảo Công đức Tác ý Thánh đạo Tứ thánh quả A-la-hán Bồ tát
Vũ trụ học và thần thoại	Tam giới Cõi dục giới Cõi sắc giới Cõi vô sắc giới Lục đạo Thiên Nhân A-tu-la Ngạ quỷ Súc sinh Địa ngục Kiếp Thích Đề Hoàn Nhân Thiên ma Ba Tuần Phạm Thiên Phật Mẫu Nước Cam Lồ
Thực hành, thiền định và nghi thức	Thiền Tuệ quán Chỉ Tứ Thiền Thiền-na Chánh niệm Tứ niệm xứ 37 phẩm trợ đạo Tứ chính cần Tứ thần túc Ngũ căn Ngũ lực Thất giác chi Tứ vô lượng Tâm từ Tâm từ bi Tâm hoan hỉ Buông xả Bố thí Cúng dường Đảnh lễ Hồi hướng công đức Sùng kính Khất thực Khất sĩ Hạnh đầu đà Khổ tu Xuất gia Xuất gia gieo duyên Thọ giới Đạo tràng Khai quang Tả kinh Thủ ấn Kinh Tứ niệm xứ Lục độ Tứ nhiếp pháp Bát giải thoát Ba-la-mật
Giới luật và đạo đức	Giới Giới luật Phật giáo Ngũ giới Bát quan trai giới Thập thiện Đạo đức Phật giáo Hiếu thảo Bồ tát giới Hạnh nguyện Bồ tát Tứ hoằng thệ nguyện Quy y
Tăng đoàn, chức danh và đời sống xuất gia	Tăng đoàn Tì-kheo Tì-kheo-ni Sa-di Sa-di-ni Upāsaka Cư sĩ Trụ trì Pháp danh Pháp chủ Thượng tọa Hòa thượng
Nhân vật	Thập đại đệ tử Kiều-trần-như A-thuyết-thị Xá-lợi-phất Mục-kiền-liên A-nan-đà Ma-ha-ca-diếp A-na-luật Ca-chiên-diên Tu-bồ-đề Phú-lâu-na Ưu-bà-li Thi-bà-la Mục Liên cứu mẹ Long Thụ Vô Trước Thế Thân Liên Hoa Sinh Nichiren Huyền Trang Trí Nghĩ
Kinh điển và văn bản	Kinh điển Phật giáo Tam tạng Kinh tạng Nikāya A-hàm Trường Bộ Trung Bộ Tương ưng Bộ Tăng chi Bộ Tiểu Bộ Danh sách kinh Nikāya Danh sách kinh A-hàm Luật tạng Luận tạng Kinh điển Phật giáo sơ kỳ Kinh Chuyển pháp luân Kinh Pháp Cú Kinh Lửa Kinh Kalama Kim cương kinh Bát-nhã tâm kinh Bát-nhã-ba-la-mật-đa kinh Pháp Hoa kinh Hoa Nghiêm kinh Niết bàn kinh A-di-đà kinh Đà-la-ni Mahamayuri
Tông phái và truyền thống	Phật giáo sơ kỳ Phật giáo Bộ phái Trưởng lão bộ Phật giáo Nguyên thủy Đại thừa Thiền tông Thiền tông Việt Nam Thiền phái Trúc Lâm Tịnh độ tông Thiên Thai tông Hoa Nghiêm tông Trung quán tông Duy thức tông Kim cương thừa Phật giáo Tây Tạng Chân ngôn tông Mật tông Tân thừa Các tông phái Phật giáo Những điểm chung giữa Nam truyền và Bắc truyền
Địa danh và thánh tích	Tứ thánh địa Lâm-tỳ-ni Bodh Gaya Sarnath Kushinagar Tứ Động Tâm Rừng Sa La Song Thọ
Quốc gia và khu vực	Ấn Độ Sri Lanka Nepal Bhutan Myanmar Thái Lan Campuchia Lào Việt Nam Trung Quốc Nhật Bản Triều Tiên Đài Loan Tây Tạng Mông Cổ Singapore Malaysia Indonesia Nga Kalmykia Buryatia Hoa Kỳ Vương quốc Anh Pháp Australia Brazil Phương Tây Trung Đông
Lịch sử	Dòng thời gian Lịch sử Phật giáo Aśoka Các hội đồng Phật giáo Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ nhất Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ hai Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ ba Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ tư Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ năm Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ sáu Hy Lạp hóa Phật giáo và thế giới La Mã Con đường tơ lụa Sự suy tàn của Phật giáo ở Ấn Độ Tam Vũ diệt Phật Sự bức hại Phật tử Biến cố Phật giáo 1963 Chủ nghĩa dân túy Phật giáo Sinhala Phong trào 969 Chủ nghĩa canh tân Phật giáo Phong trào Vipassana Phụ nữ trong Phật giáo
Văn hóa, nghệ thuật, pháp khí, vật phẩm	Văn hóa Phật giáo Kiến trúc Phật giáo Nghệ thuật Phật giáo Biểu tượng Phật giáo Pháp luân Cờ Phật giáo Chữ Vạn Thangka Tượng Phật Tràng hạt Chuông bát Mõ Cetiya Cintamani Âm nhạc trong Phật giáo Ẩm thực Phật giáo Ăn chay trong Phật giáo Phật thủ Kheer
Lễ hội	Đại lễ Vesak Phật đản Vu-lan Kinh Vu Lan Bồn Uposatha An cư kiết hạ Māgha Pūjā Hội Long Hoa Obon
Phật giáo hiện đại và xã hội	Phật giáo dấn thân Phật giáo hiện đại Phật giáo thế tục Kinh tế học Phật giáo Kinh tế công đức Xã hội học Phật giáo Nhân học Phật giáo Tam giáo Giảm căng thẳng dựa trên chánh niệm Trị liệu nhận thức dựa trên chánh niệm
So sánh	Kitô giáo Ảnh hưởng So sánh Ấn Độ giáo Jaina giáo Tâm lý học Khoa học Bạo lực Triết học phương Tây
Danh sách và chỉ mục	Bồ tát Chư Phật Các bài kinh Sách Phật tử Chùa chiền Chỉ mục
Thể loại Cổng thông tin

Từ khóa » Cây Bồ đề Nơi đức Phật Thành đạo

Cội Bồ-đề – Wikipedia Tiếng Việt

Chú thích

Tham khảo

Huyền Thoại Cây Bồ đề Nơi Đức Phật Thành đạo - .vn

Thánh địa Bodh Gaya - Nơi Đức Phật Thành đạo - VnExpress Du Lịch

Bodh Gaya – Wikipedia Tiếng Việt

Nơi đức Phật Thành đạo: Ngày ấy Và Bây Giờ

Nơi Đức Phật Giác Ngộ Chân Lý Giải Thoát - Bồ Đề Đạo Tràng

Huyền Thoại Cây Bồ đề Nơi Đức Phật Thành đạo - Dolatrees

Từ Cội Bồ Đề Nơi Đức Phật Thành đạo đến Bài Học Về Lòng Tri ân Mà ...

Huyền Thoại Cây Bồ đề Nơi Đức Phật Thành đạo - CIC32

Tháp Đại Giác - Nơi Cội Bồ đề Đức Phật Thành đạo | Thầy Huyền Diệu

Tham Quan Bồ Đề Đạo Tràng ở Ấn Độ - Báo Dân Trí

Chiêm Bái Cội Bồ Đề Thiêng ở Trong Khuôn Viên Vườn Lâm Tỳ Ni

Bồ Đề Đạo Tràng - Ấn Độ: Du Lịch Tâm Linh, Di Tích Và Huyền Thoại

Liên Hệ