CON VỊT QUA CA DAO - Chùm Khế Chua

Thứ Hai, 21 tháng 8, 2017

CON VỊT QUA CA DAO

Lời thưa: Năm Dậu nói chuyện gà, vậy năm gì nói chuyện vịt? Không có năm nào cả bởi con vịt không có mặt trong 12 con giáp. Thấy thương con vịt quá nên tôi viết bài này. CON VỊT QUA CA DAO Mùa hè bạn thường về miền quê để du ngoạn hay thăm bà con, làng xóm, quê cha đất tổ. Thật thoải mái biết bao khi đi ngang qua cánh đồng lúa xanh rì gợn sóng bồng bềnh mát rượi nhờ ngọn gió nồm êm ái. Cảm giác ấy tràn trề hơn hơn khi thấy trên cánh đồng có một hồ nước điểm những hoa sen trắng hồng, hoa súng tím vàng và một đàn vịt đang bơi hiền hoà trên mặt nước. Cảm giác thoải mái lên đến tột cùng khi bạn nghe văng vẳng đâu đây giọng hò của anh nông dân đang đạp guồng nước và chị thôn nữ đang nhổ cỏ lúa trên đồng. Câu hò như thế này: Con vịt nó kêu "cặp cặp" Nó kêu không hồi không chặp kêu khắp dòng sông Kêu "Đào hoa giang thượng tương chiếu hồng " Kêu trai chưa vợ gái chưa chồng thành đôi Kêu rồi nước chảy hoa trôi Tiếng thời kêu "cặp" nhưng mồ côi một mình - Con gà nó kêu "Chiếc chiếc" Hắn kêu tha thiết kêu cả năm canh Kêu: "Cô sản lưu thủy bất vị thần " Trời kia khéo để duyên lành nhở nhơ May mô ngộ gặp tình cờ Tuy rằng kêu "Chiếc" nhưng bây giờ thành đôi. Vịt không chỉ lội trên đồng, vịt còn đi vào trong câu hò câu hát. Con vịt gắn liền với đời sống kinh tế cũng như tình cảm của người nông dân. Nơi nào có đồng, có ruộng, có cái ao nho nhỏ là nơi ấy có vịt, thứ gia cầm dễ nuôi ít bệnh tật hơn gà. Không kể những người nuôi vịt chạy đồng để làm kinh tế, bất cứ hộ gia đình nào cũng nuôi dăm con vịt chủ yếu để lấy trứng hoặc giết thịt. Người nông dân hằng ngày qua bữa bằng dưa cà còn vịt thì dành cho những dịp quan trọng: Ra công trồng một vườn cà Cà đem muối mặn cả nhà ăn chung Vịt gà nuôi béo nhốt lồng Chờ khi giỗ chạp vặt lông cúng thờ. Đôi khi ông chồng muốn làm một con để ăn cho đỡ thèm thì bà vợ khoát tay: Thôi thôi đừng vịt đừng gà Cà non chắm mắm cà già làm dưa Cụ Nguyễn Khuyến có ao, có vườn nhưng rất tiếc Cụ không nuôi vịt mà chỉ nuôi dăm con gà thả rông, để khi khách đến thì than: "Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà", vì nếu có vịt thì rất dễ đuổi bắt, trái lại, những người nông dân mặc dù hiếm khi tự cho phép mình ăn thịt vịt nhà nhưng khá rộng rãi: Ao ta ta thả cá chơi Vườn rộng nuôi vịt, vườn khơi nuôi gà Quanh năm khách khứa đến nhà Ao vườn sẵn có lọ là tìm đâu. Hay là: Khách đến nhà không gà thì vịt. Người thành phố không mấy ai nuôi vịt nhưng có thịt vịt để ăn quanh năm. Thịt vịt là món bình dân. Sáng ra mới mở mắt thì đã nghe rao: Cháo gà cháo vịt cháo thịt cháo cua Cháo rùa cháo ếch cháo lệt cháo lươn Mới ra đường nóng hổi vứa thổi vừa ăn Cháo đây! Ngoài thịt vịt, trứng vịt lộn cũng là món ăn khoái khẩu của người Việt ở thành phố. Nhà văn Lê Phi đã viết về nghề bán trứng vịt lộn ở Huế như sau: Thành phố Huế vào khuya lẫn trong tiếng động cơ thưa thớt là những lời rao: “Ai lộn đây…lộn nào…” nhọc nhằn của những phụ nữ nghèo mưu sinh chốn thị thành nhờ thúng trứng vịt lộn. (Lê Phi, Dân Trí, 20-4-08). Những cái tên của các bà, các chị đã đi vào ca dao: Ở Phú bài có cô Chín, cô Hai Ở An Cựu có bà Tú, bà Ca,i bà Nghè Trong thành nội có mấy o bán chè Ngoài thành nội có mấy bà bán hột vịt lộn rao rè cả đêm. (Bà Tú, bà Cai, bà Nghè mà phải đi bán trứng vịt lộn thì các bạn có thể đoán câu ca dao nầy xuất hiện vào thời điểm nào.) Người sành ăn thịt vịt biết chọn vịt nào để làm thịt: Vịt già gà non. Thịt vịt thì hiền nhưng trứng vịt thì người đang ốm phải coi chừng: Gà độc thịt, vịt độc trứng. Thịt vịt và trứng vịt là thực phẩm cho người còn vịt con thì: Bao phen quạ nói với diều Ngả Kinh Ông Hóng có nhiều vịt con. (Kênh ông Hóng ở Bình Lãng, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An.) Con vịt không chỉ là thực phẩm hay thương phẩm mà hình ảnh hiền hoà dễ thương cuả nó xuất hiện trong nhiều tình huống để làm vật trung gian, tạo điều kiện thuận lợi cho con người giao tiếp với nhau. Ao bèo hồ sen với đàn vịt lội là nơi nhiều mối tình quê nẩy nở. Chiều chiều vịt lội bàu sen Để anh lên xuống làm quen với nàng. Chiều chiều vịt lộ bờ làng Thương người áo trắng vá quàng nửa vai (Vịt lội bàu sen mà em cũng có thể đang lội bàu sen đang chăn vịt hay hái bèo. Có em thì có vịt. Em và vịt hai hình ảnh gắn liền nhau. Vịt dễ thương mà em cũng dễ thương.) Và là nơi hẹn hò của bao cặp tình nhân. Ngập ngừng vịt lội ao sen Bữa nay gặp lại người quen tôi mừng. (Vịt xuất hiện thì em cũng có mặt. Vịt là dấu hiệu của em. Vịt là cầu nối là kẻ mối mai se kết cho tình duyên của anh và em. Thương em thương cả...đàn vịt của em.) Thế nên khi phải xa nhau thì hình ảnh con vịt gợi nhớ đến người mình yêu. Nếu là phụ nữ có chồng đi xa thì: Vịt nằm bờ mía rỉa lông Cám cảnh thương chồng nhạn lạc đằng xa. Người đi xa lại cảm thấy lo lắng cho người yêu người vợ đang ở quê nhà vào mùa nước nổi. Khi nước lớn, con vịt lội tung tăng chẳng có gì nguy hiểm còn người vợ một thân một mình bên giòng nước xiết thì biết bao là hiểm nguy. Chiều chiều vịt lội mênh mông Cầu trôi ván nổi ai bồng em qua. Khi đôi uyên ương quyết định thành vợ chồng thì con vịt cũng là món sính lễ: Người ta giàu thì đầu heo nọng thịt Tụi mình nghèo thì cặp vịt đôi bông Sao mai mọc buổi hừng đông Ước sao nên vợ nên chồng thì thôi. Hình ảnh con vịt còn đi vào ngôn ngữ dân gian. Khi uống vào mấy xị thì ông nào cũng hăng tiết vịt phê bình bạn mình là đá gà đá vịt nghĩa là làm ăn qua loa. Vợ chồng không hợp ý nhay, ông nói gà, bà nói vịt, chẳng ai nghe lời ai. Nói quá đến khi khan cổ thì nói khàn khàn như vịt đực. Không ưng thì thôi chớ mắc chi mà chê người ta: đầu gà đít vịtthấp lè tè như vịt. Các thầy cô giáo thường khổ sở vì các học sinh lười biếng, nói không chịu nghe, khuyên bảo gì cũng như nước đổ đầu vịt. Nhiều học trò thời nay suốt đêm thức chơi game và tới lớp thì ngủ gà ngủ vịt. Nếu thầy giáo lỡ quát mắng hay đánh học trò thì không dưng phải vạ vịt. Trẻ con cùng lứa tuổi thì xấp xỉ ngang nhau như trứng gà trứng vịt. Cũng có đứa thông minh nhưng gặp thầy giáo nghiêm khắc thì trò ra trò, thầy ra thầy, trứng không thể nào khôn hơn vịt. Tội nghiệp những đứa trẻ mất mẹ phải sống với mẹ kế bởi vì: Mẹ gà con vịt chít chiu. Mấy đời dì ghẻ mà yêu con chồng. (Vì vịt không ấp trứng nên nhờ gà mẹ ấp giúp, nở ra vịt con. Lúc nhỏ không nhận ra nhưng sau một hai tuần trộng trộng, gà mẹ thấy vịt khác với con mình, thường mổ cắn để đuổi đi.) Trong bức tranh miền quê, hình ảnh con vịt trên hồ sen đem lại cảm giác an bình. Hình ảnh ấy gắn liền với những tình cảm thật thà, chơn chất, với những gì thân thương nhất như người yêu, người vợ, người chồng và đôi khi cả người mẹ nữa: Lắng nghe chim vịt kêu chiều Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau. Mặc dù đó là con vịt trời nhưng cũng là vịt đấy thôi. Con vịt có nhiều ý nghĩa như thế, thịt vịt đối với người dân quê quý giá đến thế nên mẹ của bạn và cả gia đình bà con đang trông ngóng bạn về để thết bạn thứ vịt đã được vổ béo bằng thứ lúa chín rụng sau mùa gặt, bằng con tôm, con tép dưới ao, bằng con giun, con dế trong vườn, là thứ thịt vịt ngon không thể nào tả được và đặc biệt thơm tho tình cảm quê hương. Mai bạn có về quê cho tôi về cùng với nhé. NKP

Không có nhận xét nào:

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

Đăng ký

Bài đăng Atom Bài đăng Nhận xét Atom Nhận xét

Lượt truy cập từ 01/01/13

Website counter

BLOG CỦA BẠN

PHAM DINH QUAT NGÔ DIỆU HẰNG CAO THÔNG VÕ ĐÌNH ĐOAN TRẦN HỮU HỘI THANH HƯƠNG PHAN VĂN BÌNH HOÀNG DỤC LÊ ĐĂNG MÀNH BÌNH ĐỊA MỘC BÙI PHƯỚC VĨNH NGUYỄN KHẮC PHƯƠC

TRANG WEB HAY

KHO SÁCH XƯA SÁCH NÓI

Trang

  • Trang chủ

Tổng số lượt xem trang

Nhãn

  • Alejandro Roces (1)
  • Ảnh (1)
  • Anil Chandra (2)
  • Arthur Schopenhauer (1)
  • Âm nhạc (2)
  • Ânh (1)
  • bình thơ (1)
  • Carl Jung (1)
  • du lịch (2)
  • Hải Nhân (2)
  • Hassan Blasim (1)
  • Htin Lin (1)
  • Jon Langford (1)
  • Khin Hnin Yu (1)
  • Kịch (1)
  • Mỹ thuật (1)
  • Nguyễn Khắc Phước (1)
  • Osho (1)
  • Outhine Bounyavong (2)
  • PHÓNG SỰ (1)
  • Sheila Brown Sandray (1)
  • SỨC KHOẺ (11)
  • Sưu tầm (2)
  • Tài liệu (9)
  • Tản văn (2)
  • Tạp bút (16)
  • Tâm lý học (2)
  • Thơ (29)
  • THƠ DỊCH (3)
  • thời sự (1)
  • tiểu luận (1)
  • Tiểu phẩm (4)
  • Tin tức (2)
  • Truyện cổ (21)
  • Truyện dịch (58)
  • truyện ngắn (22)
  • Tùy bút (1)
  • Ursula Wills-Jones (1)
  • Video (1)

Người theo dõi

Lưu trữ Blog

  • ▼  2017 (17)
    • ▼  tháng 8 (4)
      • CHIM CHÀO MÀO - Truyện ngắn
      • CON NGƯỜI TA CÓ CÁI SỐ - Truyện ngắn
      • CON VỊT QUA CA DAO
      • TÌNH EM VIỄN XỨ - Võ Làng Trâm họa thơ NK Phước

GÓP Ý - BÌNH LUẬN

Mới nhất

Từ khóa » Vịt Nằm Bờ Mía Rỉa Lông