Cộng đồng Chăm Bà-ni Bé Nhỏ đứng Trước 'nguy Cơ Mất Tôn Giáo'?

Việt Nam: Cộng đồng Chăm Bà-ni bé nhỏ đứng trước ‘nguy cơ mất tôn giáo’?
Hình minh họa

Nguồn hình ảnh, Kieu Maily

    • Tác giả, Đinh Thương
    • Vai trò, Viết từ Sài Gòn
  • 12 tháng 5 2021

Những ngày qua, cộng đồng Chăm Bà-ni bé nhỏ tại Việt Nam lo lắng về nguy cơ rơi vào tình trạng xáo trộn lớn, dẫn đến mất tôn giáo.

Đại chiến Hồ-Minh và quyết định sai lầm của Chu Đệ

Việt Nam qua những gương mặt

‘Nam Tiến’ và cái bẫy địa lý của người Việt

Đường Tơ lụa, gián điệp trứng tằm và Trịnh Hòa

Nếu năm 2017 là vụ chuyển đổi công dân Chăm Bà-ni từ tôn giáo Bà-ni sang Đạo Hồi trong chứng minh nhân dân (CMND) thì năm 2021, tôn giáo Bà-ni được thay bằng "tôn giáo khác" dẫn đến những bức xúc lớn trong cộng đồng Bà-ni.

Vụ việc trên được nhà thơ, nhà hoạt động văn hóa Chăm - Kiều Maily (sinh năm 1985) phản ánh mạnh mẽ trên mạng xã hội Facebook.

Theo đó, những ngày nay, cộng đồng Chăm ở hai tỉnh Bình Thuận và Ninh Thuận đối diện với cuộc xáo động rất lớn, khi người dân đi làm căn cước công dân (CCCD) mới nhưng ở mục tôn giáo, chữ "Bà-ni" biến mất, nếu không chọn "Đạo Hồi" thì phải ghi "Tôn giáo: Khác". Với tín đồ Bà-ni, đây là việc hoàn toàn không thể chấp nhận, từ đó gây nên những bức xúc mạnh mẽ trong cộng đồng. Nguyên do đến từ đâu hãy còn là một bí ẩn.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • Phần lớn Ủy viên Bộ Chính trị mới được bầu vào Ban Bí thưu đều đã là ủy viên Ban Bí thư khóa 1310 ủy viên Bộ Chính trị được phân công tham gia Ban Bí thư khóa 14 là ai?
  • Tướng Trương Hựu HiệpVụ trừng phạt tướng Trương Hựu Hiệp cho thấy điều gì về Chủ tịch Tập Cận Bình?
  • Ảnh vệ tinh chụp nhóm đảo Lưỡi Liềm, một phần của quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp ở Biển Đông. Có thể thấy rạn san hô Đá Hải Sâm, đảo Hoàng Sa, đảo Duy Mộng, đảo Quang Hòa, đảo Cây Cọ, đảo Hữu Nhật, Bãi Xà Cừ và đảo Quang Ảnh vào ngày 22/1/2016Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa
  • Trương Hựu HiệpTướng Trương Hựu Hiệp ngã ngựa khiến Mỹ thêm bất định về quân đội Trung Quốc

End of Đọc nhiều nhất

Tín ngưỡng người Chăm theo tôn giáo Bà-ni tại Việt Nam

Trong sinh hoạt tôn giáo tín ngưỡng của cộng đồng Bà-ni suốt gần 400 năm qua, rất ít giữ đức tin vào Allah mà thờ cúng ông bà tổ tiên và thần Yang là chính.

Trong đó, lễ hội Ramưwan và lễ hội Suk Yơng là đặc trưng chính của tôn giáo Bà-ni.

Hình minh họa

Nguồn hình ảnh, Kieu Maily

Theo thông lệ, cứ định kỳ 3 năm một lần vào năm nhuận, đồng bào Chăm theo đạo Bà-ni phấn khởi tổ chức lễ Suk Yơng. Họ nô nức hành hương đến các Sang Mưgik, cùng đọc kinh cầu nguyện, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Cũng như vậy, mỗi năm vào dịp Ramưwan, Hội đồng Sư cả Bà-ni đi hành hương các Sang Mưgik. Mỗi cuộc hành hương ý nghĩa này đều có chương trình cụ thể, người đứng đầu hội đồng ký và được các bà con trong Halau nồng nhiệt đón tiếp.

Tuy nhiên, Kiều Maily lên tiếng: "Ramưwan năm nay khác hẳn mấy năm trước. Thứ nhất, Hội đồng báo không đi nhưng lại cử đoàn gồm 4 hội viên không phải chức sắc trong hội đồng nhận quà từ 'Hội đoàn Champa Bà-ni quốc tế' đi. Thứ hai, ký giấy không phải Pô Gru Nguyễn Lài tôn kính - người đứng đầu Hội đồng, mà do thành viên trong Hội đồng không phải chức sắc là Đổng Dương Long, rồi chính ông dẫn đầu đoàn đi hành hương."

Từ đây dấy lên nghi vấn Hội đoàn Champa Bà-ni quốc tế ấy gồm những ai, ai bầu ra họ, ai công nhận họ, đằng sau món tiền đến là mục đích gì?

Hình minh họa

Nguồn hình ảnh, Kieu Maily

Đoàn 4 người vào Sang Mưgik Văn Lâm, Cả sư Nguyễn Lài đương kim Chủ tịch Hội đồng Sư cả Bà-ni tỉnh Ninh Thuận không chấp nhận quà, và bảo "hãy đi chỗ khác".

Ngày 4/5/2021, đoàn 4 người này định đi Sang Mưgik "halau" An Nhơn. Các vị trong Ban phong tục cùng phụ nữ chờ đón tiếp xem xét họ nói thế nào để đặt câu hỏi. Nhưng, họ hẹn mà không đến. Bà con cho rằng họ "sợ" bị đuổi nên không dám. Từ đó dấy lên nghi ngại: "Hay do họ đang tính chuyện ám muội?"

Ngày 5/5/2021, đoàn 4 người này tiếp tục tính đi Sang Mưgik "halau" Phước Nhơn. Sự việc cũng diễn ra y hệt. Lúc đó Hội phụ nữ làng cùng các bô lão đang chờ "chuẩn bị đón tiếp đoàn rất chu đáo". Tiếc thay, đoàn 4 người lại lánh đi.

"Hành vi mờ ám sợ sệt kiểu này, tôi xin hỏi, 4 người này có xứng đáng đại diện Hội đồng đi hành hương không?" - Kiều Maily thẳng thắn nhấn mạnh.

Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa Chăm Inrasara cũng đã lên tiếng: "Nếu Champa có hai đóng góp lớn vào nền văn hóa đa dân tộc Việt Nam: Kiến trúc - điêu khắc và Hải sử - văn hóa biển, thì điều độc đáo nhất Champa góp vào cho loài người chính là tư tưởng Pô Rômê: Hóa giải - hòa giải hai ý hệ không đội trời chung: Bà-la-môn và Islam. Nhưng rồi công lao to tát kia của Ngài đổ sông đổ biển. Năm 1960, Islam quay trở lại Pangdurangga, chương trình xung đột tiếp tục."

"Làng Phước Nhơn đầu thập niên 1970 "mẻ đầu sứt trán", mãi "cách mạng" về mới tạm yên. Tạm yên cho tới cuối thập niên 1980, đất nước mở cửa "tự do tôn giáo", Văn Lâm xảy ra án mạng giữa bà con ruột rà cùng Islam nhưng khác phái. Cộng đồng Cham có hòa bình chăng là giữa Cham Bà-la-môn 'Ahiêr' và Cham Bà-ni 'Awal', chứ Hồi giáo với Bà-la-môn, Islam với Bà-ni thì không ai nhường ai. Đó là sự thật lịch sử và hiện tiền."

Và hôm nay, cộng đồng Chăm bé nhỏ một lần nữa rơi vào nguy cơ xáo động lớn.

Nhà thơ, nhà hoạt động văn hóa Chăm Kiều Maily chia sẻ: "Về bà con Chăm Bà-ni mình nhìn chung yếu đuối, chỉ biết nói sau lưng, không ai dám hành động, nên để cho người ngoài tác oai tác quái, muốn làm gì thì làm. Chuyện đi làm CCCD, ai cũng biết không có ghi tôn giáo Bà-ni là ta mất tất cả, vậy mà không ai la lên báo động.

Qua sự việc này, chị mong người dân Bà-ni phải thật cứng rắn, đứng lên giành lại tên tôn giáo Bà-ni. Bởi đó là tài sản thiêng liêng của ông bà tổ tiên. Tôn giáo Bà-ni phải có trong danh mục tôn giáo cả nước. Đó là lẽ công bằng. Có như thế, người dân Bà-ni mới đi làm CCCD, còn không thì cứ xài CMND cũ.

Đòi hỏi sự công bằng

Đức tin không chỉ nằm trong trái tim, mà còn cần được cộng đồng công nhận và đối xử một cách công bằng. Một người theo đạo Phật, trên CCCD được công nhận "Tôn giáo: Phật giáo" thì với tôn giáo Bà-ni cũng như vậy.

Với nhà hoạt động văn hóa Chăm - Kiều Maily, một tôn giáo có 3 phần: hồn, trí và xác. Phần hồn là đức tin thuộc tâm linh, phần trí thuộc tinh thần như kinh sách nhằm phụ trợ cho phần hồn, và phần xác tức hình thức gồm tên gọi, y phục, nghi lễ cúng tế… để thể hiện đức tin ấy. Một tôn giáo không thể thiếu 3 phần này.

Như vậy, việc xóa sổ Chăm Bà-ni khỏi danh mục tôn giáo tại Việt Nam sẽ gây nên đau đớn và bất bình trong cộng đồng Chăm Bà-ni.

Một trí thức trẻ là anh Xuân Bào cũng lên tiếng trên Facebook: "Mỗi tín đồ có niềm tin tuyệt đối với tôn giáo của mình. Với Phật giáo, chúng sinh tin tuyệt đối vào Đức Phật. Với Thiên Chúa giáo, con chiên ngoan đạo phó thác cả kiếp người cho chúa Giê-su như đấng cứu thế. Và người Chăm Bà-ni không ngoại lệ, mùa màng nương rẫy, gió thuận mưa hoà, học hành sức khỏe, bà con Chăm có niềm tin tuyệt đối vào ông bà tổ tiên, Pô Yang, các vị vua chúa hoá thần, bậc thánh Chăm phò trợ."

"Danh có chính thì ngôn mới thuận. Tên "tôn giáo Bà-ni" có trở lại với người Chăm Bà-ni, thì lòng người Chăm Bà-ni mới an tâm làm ăn, sinh hoạt." - Kiều Maily chia sẻ.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

Việt Nam
  • Tranh vẽ Minh Thành Tổ Chu Đệ

    Đại chiến Hồ-Minh và quyết định sai lầm của Chu Đệ

    21 tháng 12 năm 2020
  • Reháhn

    Việt Nam qua những gương mặt

    27 tháng 6 năm 2019
  • Le Quy Anh Hao

    Bộ tranh “History” của Lê Hào khích lệ người xem ngược dòng lịch sử

    3 tháng 4 năm 2021
  • Tài tử Kiều Chinh trong chuyến đi châu Âu, 10/2018

    Tài tử Kiều Chinh, Báo Tuyết và sự nghiệp điện ảnh để đời

    24 tháng 2 năm 2021

Tin chính

  • Vì sao Trung Quốc gấp rút xử tử 11 thành viên của một gia tộc mafia khét tiếng

    một giờ trước
  • Vụ trừng phạt tướng Trương Hựu Hiệp cho thấy điều gì về Chủ tịch Tập Cận Bình?

    30 tháng 1 năm 2026
  • Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa

    30 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • Tranh vẽ Minh Thành Tổ Chu Đệ

    Đại chiến Hồ-Minh và quyết định sai lầm của Chu Đệ

    21 tháng 12 năm 2020
  • Reháhn

    Việt Nam qua những gương mặt

    27 tháng 6 năm 2019
  • Le Quy Anh Hao

    Bộ tranh “History” của Lê Hào khích lệ người xem ngược dòng lịch sử

    3 tháng 4 năm 2021
  • Tài tử Kiều Chinh trong chuyến đi châu Âu, 10/2018

    Tài tử Kiều Chinh, Báo Tuyết và sự nghiệp điện ảnh để đời

    24 tháng 2 năm 2021

Tin chính

  • Vì sao Trung Quốc gấp rút xử tử 11 thành viên của một gia tộc mafia khét tiếng

    một giờ trước
  • Vụ trừng phạt tướng Trương Hựu Hiệp cho thấy điều gì về Chủ tịch Tập Cận Bình?

    30 tháng 1 năm 2026
  • Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa

    30 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

  1. 110 ủy viên Bộ Chính trị được phân công tham gia Ban Bí thư khóa 14 là ai?
  2. 2Vụ trừng phạt tướng Trương Hựu Hiệp cho thấy điều gì về Chủ tịch Tập Cận Bình?
  3. 3Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa
  4. 4Tướng Trương Hựu Hiệp ngã ngựa khiến Mỹ thêm bất định về quân đội Trung Quốc
  5. 5Vì sao Trung Quốc gấp rút xử tử 11 thành viên của một gia tộc mafia khét tiếng
  6. 6Trả đũa hay thay đổi chế độ: 7 kịch bản có thể xảy ra nếu Mỹ tấn công Iran
  7. 7Nga tấn công tàu chở khách Ukraine, cảnh tượng hỗn loạn bao trùm
  8. 8Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
  9. 9Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
  10. 10Mỹ có đang chuẩn bị tấn công Iran lần nữa?

Từ khóa » Hồi Giáo Chăm Bani