Củ Ấu - Một đặc Sản Của Vùng Quê Hạ Hòa

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ XÃ HẠ HÒA Giới thiệu Lịch sử xã Bản đồ địa chính Điều kiện tự nhiên Di tích - Danh thắngTin tức Tin trong tỉnh Tin tức - Sự kiện Kinh tế - Chính trị Quốc phòng - an ninh Văn hóa - Xã hội Sức khỏe đời sống An toàn giao thông Người tốt việc tốt Toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc Chiến lược, định hướng, quy hoạch, kế hoạch phát triển Thống kê - Báo cáo CHUYỂN ĐỔI SỐ - ĐỀ AN 06 Hệ thống thư điện tử công vụ Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng nhân dân Cải cách hành chínhCải cách hành chính Tin về CCHC Văn bản mới Dịch vụ công trực tuyến Chính quyền sốVăn bản Cấp tỉnh Cấp xã Dịch vụ công trực tuyến CHUYỂN ĐỔI SỐ - ĐỀ AN 06 Bầu cử Đại biểu Quốc hội - HĐND các cấp Giới thiệuLịch sử xãBản đồ địa chínhĐiều kiện tự nhiênDi tích - Danh thắngTin tứcTin trong tỉnhTin tức - Sự kiệnKinh tế - Chính trịQuốc phòng - an ninhVăn hóa - Xã hộiSức khỏe đời sốngAn toàn giao thôngNgười tốt việc tốtToàn dân bảo vệ an ninh tổ quốcChiến lược, định hướng, quy hoạch, kế hoạch phát triểnThống kê - Báo cáoCHUYỂN ĐỔI SỐ - ĐỀ AN 06Hệ thống thư điện tử công vụBầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng nhân dânCải cách hành chínhCải cách hành chínhTin về CCHCVăn bản mớiDịch vụ công trực tuyếnChính quyền sốVăn bảnCấp tỉnhCấp xã Dịch vụ công trực tuyến CHUYỂN ĐỔI SỐ - ĐỀ AN 06 Bầu cử Đại biểu Quốc hội - HĐND các cấp Giới thiệuLịch sử xãBản đồ địa chínhĐiều kiện tự nhiênDi tích - Danh thắng Hỏi đáp Đầu tư đấu thầu Phổ biến pháp luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội - HĐND các cấpHệ thống chính trịBan Chấp hành Đảng bộ xã, nhiệm kỳ 2025 - 2030Thường trực Đảng ủy xãBan Thường vụ Đảng ủyHội đồng nhân dân xãỦy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức Chính trị - Xã hộiỦy ban nhân dân xãBan Chỉ huy Quân sự xã Thông báo QĐ 62 Nội quy cơ quan UBND xã Hạ Hòa CV số 665.UBND-VHXH làm thẻ và đeo thẻ CB,CC,VC QĐ 59 Quy tắc ứng xử ủa CBCCVC trong thi hành công vụ, nhiệm vụ Thông báo về việc xác định tên gọi các khu dân cư đối với xã Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Quyết định về việc phê duyệt Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu du lịch,... Quyết định Về việc phê duyệt Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu dân cư... Quyết định về việc phê duyệt Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu nhà ở dân cư phía... Quyết định về việc phê duyệt Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 điểm... Bản đồ hành chính

Tiện ích Thời tiết Giá vàng Tỷ giá Liên kết websiteCổng thông tin điện tử thành phố Hà NộiTrang Chính phủBáo Lao động điện tửTin nhanh Việt NamBáo dân tríBáo Gia đình và Xã hộiBáo Quảng NinhBộ giáo dục và Đào tạoBáo nhân dân điện tửBáo công an nhân dânVịnh Hạ LongTruyền hình Việt NamTrung tâm internet Việt NamBáo Tuổi trẻBáo Thanh niênĐài phát thanh và truyền hình Quảng NinhPhòng Giáo dục - Đào tạo Huyện Đông TriềuBáo Tiền phongCổng thông tin điện tử thành phố Hải PhòngCổng thông tin điện tử thành phố Đà NẵngCổng thông tin điện tử thành phố HCMCổng thông tin điện tử thành phố Cần ThơCổng thông tin điện tử tỉnh Bắc NinhCổng thông tin điện tử tỉnh Lạng SơnCổng thông tin điện tử tỉnh Lào CaiCổng thông tin điện tử tỉnh Thừa Thiên HuếCổng thông tin điện tử tỉnh Thái BìnhCổng thông tin điện tử tỉnh Đắk LắkCổng thông tin điện tử tỉnh Thanh HóaCổng thông tin điện tử tỉnh An GiangCổng thông tin điện tử tỉnh Nam ĐịnhCổng thông tin điện tử tỉnh Hải DươngCổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh PhúcCổng thông tin điện tử tỉnh Thái NguyênCổng thông tin điện tử tỉnh Tuyên QuangCổng thông tin điện tử tỉnh Lai ChâuCổng thông tin điện tử tỉnh Phú ThọCổng thông tin điện tử tỉnh Bắc GiangCổng thông tin điện tử tỉnh Hòa BìnhCổng thông tin điện tử tỉnh Quảng BìnhCổng thông tin điện tử tỉnh Bình PhướcCổng thông tin điện tử tỉnh Khánh HòaCổng thông tin điện tử tỉnh Hưng YênCổng thông tin điện tử tỉnh Bà Rịa-Vũng TàuCổng thông tin điện tử tỉnh Cà MauCổng thông tin điện tử tỉnh Sóc TrăngCổng thông tin điện tử tỉnh Hà TĩnhBáo Công lýBáo xã hộiBáo ngôi sao ĐƯỜNG DÂY NÓNG 0210.3883.156 Lượt truy cập Số lượng truy cập: Trang chủ Ẩm thực Củ Ấu - Một đặc sản của vùng quê Hạ Hòa Đăng ngày 30/12/2013 Chia sẻ Hạ Hòa từ lâu được biết đến là nơi sơn thủy hữu tình, có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng gắn với nhiều huyền tích. Không chỉ có vậy, Hạ Hòa còn là miền quê làm nức lòng du khách với nhiều đặc sản đậm đà, khó quê. Củ ấu nơi đây từ bao đời nay là một trong những đặc sản như thế.

Chẳng biết củ ấu có mặt ở vùng quê Hạ Hòa tự bao giờ, chúng tôi từng được nghe bà đọc câu ca dao ngày nào và trong trang sách văn học cũng có: “Thân em như củ ấu gai/Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen”, nào ngờ củ ấu đen nhọn hai đầu kia lại bén rễ trên đồng đất quê mình từ lâu rồi. Người dân quê Hạ Hòa ai ai cũng bảo, khi lớn lên đã thấy người dân quê mình trồng ấu ở ruộng bùn lầy và các ao chuôm quanh làng.

Tại ven các chân núi trên các thửa ruộng hoặc xen lẫn diện tích ruộng cạn là những thửa ruộng trũng, lầy, không mấy thuận lợi cho việc cấy lúa, người dân Hạ Hòa đã tận dụng để trồng ấu. Bà con nông dân ở các xã vùng ven sông Hồng như Hiền Lương, Quân Khê, Động Lâm, Chuế Lưu, Lâm Lợi đã mang giống ấu từ nơi khác về trồng trên những diện tích ruộng của gia đình mình. Không kén đất trũng, cây ấu sinh trưởng và phát triển khá tốt trên đồng đất Hạ Hòa từ bao đời nay. Cây ấu cùng họ với các loài cây sen, cây súng hay cây láng, thích nghi với ao đầm và những chân ruộng có nước quanh năm. Thân đốt, lá mọc so le nổi trên mặt nước, hình tròn, mép có răng cưa thưa, sức vươn khá tốt. Quả ấu trông giống như một cái đầu trâu thu nhỏ có 2 sừng nhọn, khác với loại ấu 3 sừng ở vùng Thái Bình ăn chát hơn. Ấu Hạ Hòa chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay cái nhưng ăn bùi và thơm, không chán. Khi ăn, rửa sạch đem luộc kỹ và chỉ cần bóp mạnh vỏ tự vỡ là đến lớp ruột trắng, chắc giống như nhân hạt lạc.

Nông dân xã Chuế Lưu thu hoạch Củ Ấu

Thời gian cho ấu sinh trưởng và ra củ cũng như thu hoạch không dài. Chỉ sau 3 tháng hoa ở các nách lá bắt đầu nở, đây là loại hoa lưỡng tính nên mỗi hoa sẽ cho ra một quả, sau quả già bắt đầu thu hoạch, thời gian thu hoạch kéo dài 3 tháng, bình quân cứ từ 10- 15 ngày được một lứa. Khi củ già, ấu tự rụng và cắm xuống bùn. Vì vậy, vào khoảng từ tháng 8 đến tháng 10 là khoảng thời gian mà người dân Hạ Hòa hối hả đi thu hoạch ấu. Nếu chậm, củ ấu ngâm lâu trong bùn nước sẽ đen và lõi bên trong bị hỏng hoặc cứng lại. Khi thu hoạch ấu, do diện tích ruộng lầy nên người nông dân Hạ Hòa thường dùng thuyền nan nhẹ để lướt trên bùn. Ngồi trên thuyền, người ta có thể với tay mò ấu cho vào tải.

Với người nông dân ở Hạ Hòa, ấu là loại cây rất lành và dễ tính, dễ tính hơn cả lúa và khoai. Chỉ cần chọn những khoảnh ruộng lầy không cấy được lúa hay những thước ao đầu ngõ là có thể cấy ấu xuống rồi. Sau gần hai tháng ngâm mình trong bùn đen, ấu giống cựa mình, bén rễ và mọc thành cây trên mặt nước. Ấu không mọc quá sâu vào lòng bùn mà chỉ nổi bồng bềnh trên mặt ruộng mỗi khi nước đầy. Lá ấu mọc thành từng chùm mỏng mảnh và nhỏ hơn lá gan trâu. Khi ấu trưởng thành, hoa của nó mọc ra từ cuống, nhỏ tí xíu, trắng tinh một màu. Khi ấy, cả cánh đồng quê tôi, lác đác nhưng ruộng ấu màu xanh thẫm điểm lẫn sắc trắng của cánh hoa.

Thú nhất là được xem thời kỳ ấu ra củ. Thường thì mỗi gốc ấu ra được 5 đến 7 củ, củ ấu nhỏ trông rất xinh xắn, màu hồng hồng, lúc nhúc như những chú lợn con bám vào gốc. Dần dần, củ ấu ăn dinh dưỡng của đất bùn, củ căng ra, vỏ đen dần và hình hài cũng rõ. Có năm, mưa lũ tràn về, nước lũ cuốn hết cả cánh đồng ấu quê tôi. Người dân Hạ Hòa lại cặm cụi đi vớt ấu về và trồng lại trên thửa ruộng cũ. Ngày thu hoạch ấu ở Hạ Hòa cũng là lúc mùa thu về. Cái mát mẻ của tiết trời mùa thu như gọi mùa ấu nơi đây. Người nông dân ở Hạ Hòa tấp nập đi mò ấu. Khi ấy, củ ấu đã già và rụng xuống ngay gốc nên người dân phải ngồi trên thuyền nan, lướt nhẹ trên mặt bùn để mò ấu, cho vào rổ, vào tải. Củ ấu già, đen và có hai sừng hai bên cong lên. Cũng có giống ấu nếp không đen mấy và khum khum hình quả trám chứ không vênh lên hai sừng hai bên.

Mùa ấu về, miền quê Hạ Hòa có thêm một dư vị ẩm thực từ bao đời nay. Đó là củ ấu luộc. Củ ấu được mò về, mang rửa sạch rồi cho vào nồi luộc chừng nửa tiếng là có thể ăn được. Vỏ ngoài của ấu đen vậy mà khi bóc ra, lõi bên trong ấu trắng ngần. Đưa ấu lên miệng thấy vừa thơm, vừa ngọt, vừa bùi. Chợ quê Hạ Hòa mùa ấu đông vui hẳn. Người ta xúm xít bên những thúng ấu còn tươi nguyên, người dân tấm tắc khen năm nay ấu được mùa và ăn bở, ngọt hơn mọi năm. Bên thúng ấu đã luộc sẵn, những cô thôn nữ cánh tay trắng hồng, khuôn mặt đầy đặn ngồi đong những bát ấu gói vào lá dong bán cho khách. Người dân mua ấu luộc về cho con trẻ như một thức quà quê đơn sơ mà ngọt lành, người ta còn mua ấu để gửi quà cho nơi xa như một đặc sản chỉ nơi quê nhà mới có.

Ngày nay, củ ấu vùng quê Hạ Hòa vẫn mùa mùa bén rễ nơi đồng đất. Mỗi khi mùa về, cái hanh hao sắc thu vàng lại hòa trộn với cái ngọt bùi của mùa ấu làm nên dư vị quê hương. Trên ven quốc lộ, người dân Hạ Hòa bày bán những thúng ấu lớn cho khách qua đường như để nói một câu mời chào mến khách về đặc sản quê mình.

Nguyễn Thế Lượng

Tin khác

• Đậm đà món cá nheo đồng ở vùng quê Hạ Hòa (12/08/2017 3:37:16 CH)
• Đậm đà món gà nướng trong lu sành ở Hạ Hòa (10/08/2017 3:03:27 CH)
• Lạ miệng với món rau đắng cảy (21/02/2017 7:45:24 SA)
• Thơm thảo mít quê Hạ Hòa (22/09/2015 8:38:23 SA)
• Đặc sản cá mương Hạ Hòa (17/09/2015 7:34:19 SA)
• Ngọt bùi mùa ngô Hạ Hòa (14/09/2015 7:24:18 SA)
• Đậm đà món ăn từ cây cọ (06/09/2015 8:04:15 SA)
• Dân dã món trùng trục đồng quê Hạ Hòa (03/09/2015 2:31:23 CH)
• Đậm đà món ốc nhồi hấp sả ở miền quê Hạ Hòa (03/09/2015 2:18:53 CH)
• Về Hạ Hòa thưởng thức món măng riềng (16/08/2015 4:47:06 CH)

Xem tiếp các tin khác Các tin khác:

• Xã Hạ Hòa chi trả quà tặng của Đảng, Nhà nước nhân dịp Chào mừng Đại hội XIV của Đảng và tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 (01/01/2026 11:11:49 SA)
• Đại biểu HĐND tỉnh tiếp xúc cử tri khu vực Hạ Hòa sau kỳ họp thứ Hai HĐND tỉnh khóa XIX (31/12/2025 3:32:16 CH)
• Đại biểu HĐND tỉnh tiếp xúc cử tri khu vực Hạ Hòa sau kỳ họp thứ Hai HĐND tỉnh khóa XIX (31/12/2025 3:31:12 CH)
• CHI BỘ TRƯỜNG THPT HẠ HOÀ: TỔ CHỨC HỘI NGHỊ TỔNG KẾT CÔNG TÁC ĐẢNG NĂM 2025 (31/12/2025 2:38:15 CH)
• Bầu cử là quyền và nghĩa vụ của công dân (27/12/2025 10:05:34 CH)
• Hội nghị giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2025 (27/12/2025 9:55:54 CH)
• Hội nghị giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 (27/12/2025 9:53:31 CH)
• Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Huy Ngọc thăm, làm việc tại các xã khu vực Hạ Hòa (27/12/2025 1:02:25 CH)
• XÃ HẠ HÒA: CHUẨN BỊ CHU ĐÁO CÁC NGHI THỨC TẾ LỄ CHO LỄ HỘI ĐỀN CHU HƯNG XUÂN 2026 (26/12/2025 9:53:19 CH)
• Đảng bộ xã Hạ Hòa tổng kết thực hiện nhiệm vụ chính trị năm 2025 (26/12/2025 4:01:02 CH)

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ XÃ HẠ HÒA - TỈNH PHÚ THỌ Cơ quan chủ quản: Uỷ ban nhân dân xã Hạ Hoà. Người chịu trách nhiệm: Nguyễn Tiến Thắng - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Hạ Hoà. Giấy phép thiết lập số: 07/GPTTĐT-STTTT do Sở Thông tin và Truyền Thông tỉnh Phú Thọ cấp ngày 17/12/2020. Địa chỉ: Khu 2 (thị trấn Hạ Hòa cũ) Điện thoại: 02103883156.