Đa Số Thắng Thiểu Số - Báo Nhân Dân

Và chính sự khác biệt về số lượng giữa “đa” và “thiểu” đó là một trong những yếu tố hình thành nên sự kỳ thị, đặc biệt là kỳ thị chủng tộc. Nhân nói đến kỳ thị chủng tộc, có lẽ cũng nên làm rõ hơn một từ chúng ta vẫn dùng chưa chuẩn xác là “phân biệt chủng tộc”. Chủng tộc cần được phân biệt, như nhiều sự phân biệt khác bởi chính việc biết phân biệt rõ ràng từng điểm khác nhau, ta sẽ nhận thấy cuộc sống đa dạng hơn, đẹp đẽ hơn. Nhưng sự phân biệt ấy phải là sự phân biệt khách quan chứ không phải là phân biệt để kỳ thị. Phân biệt không có gì là sai trái cả mà kỳ thị mới là hành vi đáng bị lên án.

Trở lại với sự kỳ thị chủng tộc phát xuất từ nguyên nhân nhỏ là cái “đa” với cái “thiểu”, có thể sự xuất hiện của ít ỏi người gốc Phi giữa những vùng dân da trắng là chủ đạo sẽ khiến họ bị kỳ thị bởi một cộng đồng lớn hơn. Tất nhiên, có rất nhiều nguyên nhân lớn khác nữa dẫn tới sự kỳ thị ấy nhưng khó có thể phủ nhận tâm lý “ghét bỏ sự khác biệt hiếm hoi” của một cộng đồng lớn. Và kể từ đó, người gốc Phi hay bị kỳ thị ở bất kỳ nơi nào họ xuất hiện, thậm chí, có thời kỳ họ bị kỳ thị ở chính mảnh đất của mình, như tại Nam Phi, thời Apartheid.

Nhưng một điều khá lạ của thời hiện đại này là sự thắng thế của người gốc Phi, đặc biệt ở các lãnh địa bề nổi như thể thao, văn hóa, đã khiến người gốc Phi bắt đầu có thái độ “trên cơ” đối với người da trắng, ở ngay trên những đất nước từng nổi tiếng về kỳ thị như nước Mỹ. Nếu xem qua các bộ phim về người gốc Phi gần đây, ta có thể thấy rõ việc người gốc Phi xem thường người da trắng thế nào, đặc biệt là những người Do thái. Và dù người gốc Phi chỉ chiếm hơn 13% dân số Mỹ nhưng đã có nhận định rằng trong tương lai không xa, người da trắng sẽ là thiểu số trên đất Mỹ.

Câu chuyện của Mario Balotelli gần đây là điển hình lớn nhất cho sự lên ngôi của người gốc Phi. Một cầu thủ I-ta-li-a, da màu, chơi bóng ở Anh, nổi tiếng với những trò nghịch ngợm chẳng giống ai, luôn đứng trên lằn ranh mỏng manh giữa tài năng và tai họa, được giới thiệu trên trang bìa tạp chí The Times như một hiện tượng văn hóa đại chúng đã cho thấy sự dịch chuyển rất lớn trong quan điểm về chủng tộc. Và ở cương vị của một gương mặt văn hóa gốc Phi đa dạng, chính Balotelli lại có những hành động mang tính kỳ thị đối với người Do thái dù hành động ấy chỉ mang tính bộc phát, không cố ý.

Có lẽ, cái “đa số thắng thiểu số” của thời nay đã không chỉ còn nằm ở chỗ số lượng cụ thể nữa mà nằm ở sự áp đặt lên đa số về tầm ảnh hưởng đối với cộng đồng, nhất là ở các lĩnh vực giải trí, văn hóa, xã hội...

HÀ QUANG MINH