Đại Bàng Và Thợ Săn Trên Thảo Nguyên Mông Cổ - BBC

Trang chủ » đại Bàng Săn Mồi ở Mông Cổ » Đại Bàng Và Thợ Săn Trên Thảo Nguyên Mông Cổ - BBC

Có thể bạn quan tâm

Đại bàng và thợ săn trên thảo nguyên Mông Cổ
Blindfolds are placed over eagles' eyes to keep them calm

Nguồn hình ảnh, Dave Stamboulis

Chụp lại hình ảnh, Đại bàng được bịt mắt để tĩnh tâm
    • Tác giả, Dave Stamboulis
    • Vai trò, BBC Travel
  • 29 tháng 10 2016

Vùng Altai ở Tây Mông Cổ là một trong những nơi xa xôi nhất hành tinh.

Chỉ có vài con đường ít ỏi chạy qua khắp vùng rộng lớn này. Các đỉnh núi cao băng giá của rặng Altai nằm dọc biên giới Mông Cổ, Trung Quốc và Nga tạo thành một bức tường bất khả xâm phạm, khiến những thứ văn minh từ bên ngoài không thể chen vào.

Tôi đứng ở một đỉnh núi cằn cỗi cao 3.000m tại tỉnh Bayan Olgii cùng Bikbolat, một người Kazakh trông dáng cao quý, đội trên đầu chiếc mũ lông cáo và tấm áo choàng dài làm bằng lông cừu. Một chú đại bàng đậu trên tay ông, mắt hau háu nhìn về phía chân trời lùng sục con mồi.

Bikbolat là một trong số chỉ 250 thợ săn chuyên dùng đại bàng còn sót lại ở vùng này, điêu luyện môn nghệ thuật berkutchi vốn được truyền lại từ nhiều đời và là một truyền thống từng tồn tại ở khắp thảo nguyên Trung Á trong suốt 6.000 năm qua.

Female eagles are the best hunters because they are more aggressive and heavier than males

Nguồn hình ảnh, Dave Stamboulis

Chụp lại hình ảnh, Đại bàng mái săn mồi thiện nghệ hơn, bởi chúng hung hăng hơn và nặng hơn các con trống

Thành Cát Tư Hãn và Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt đều có hàng ngàn con chim săn mồi; nghệ thuật luyện đại bàng của những vị vua này đã được Marco Polo mô tả kỹ lưỡng.

Tộc người Kazakhs chiếm đa số tại Bayan Olgii. Họ bị quân lính của Đế chế Nga dồn tới đây từ hồi giữa thập niên 1800.

Những thợ săn chuyên dùng đại bàng đã duy trì một lối sống khác xa so với đời sống hiện đại, trải qua được những mùa đông giá rét, sống sót trong những chiếc ger (tức những căn lều tròn có thể nhổ trại mang theo mỗi khi di chuyển), huấn luyện chim săn mồi và đi săn trên lưng ngựa.

Giữa người thợ săn và chim đại bàng có một mối liên hệ gắn bó vô cùng mật thiết.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và ái nữ Kim Ju-ae đứng tại quầy lễ tân khách sạn trong lễ khánh thành các khách sạn tại khu nghỉ dưỡng ở thành phố Samjiyon, Triều Tiên, ngày 20/12/2025Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị
  • Lần gần nhất ông Tô Lâm đi Mỹ là vào tháng 9/2024Tổng Bí thư Tô Lâm 'tìm cách tổ chức đàm phán' với Tổng thống Donald Trump ở Mỹ
  • Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Vương quốc Anh Keir Starmer đứng cùng nhau khi bắt đầu cuộc họp E-3, trong khuôn khổ Hội nghị An ninh Munich, ngày 13/2/2026 tại Munich.Trật tự thế giới dựa trên luật lệ 'không còn tồn tại', Thủ tướng Đức Merz cảnh báo
  • Kể từ khi lên nắm quyền, Chủ tịch Tập đã phát động nhiều làn sóng chống tham nhũngChủ tịch Tập Cận Bình nói gì về cuộc thanh trừng tướng lĩnh quân đội?

End of Đọc nhiều nhất

Chim đại bàng là loài có tính độc lập cực kỳ mạnh mẽ, nên chúng cần phải được huấn luyện từ những ngày còn rất non nớt thì mới có thể tạo dựng được niềm tin giữa chúng với người chủ.

Bikbolat giải thích rằng huấn luyện chim non thì tốt hơn bởi chúng dễ thuần hóa hơn và không gây hại cho trẻ em hoặc bọn cừu, tuy các con chim trưởng thành thật ra có khả năng săn mồi tốt hơn, dễ dàng hạ gục được bọn sói, cáo.

Ông nói với tôi rằng chim mái thường săn mồi giỏi hơn chim trống, không chỉ bởi chúng dữ hơn mà còn bởi chúng nặng hơn một phần ba so với các con chim trống.

Training a bird can take several years

Nguồn hình ảnh, Dave Stamboulis

Chụp lại hình ảnh, Viện huấn luyện kéo dài trong vài năm

Một khi đã được huấn luyện, là quá trình có thể kéo dài tới vài năm, một con đại bàng sẽ đi săn cùng chủ - người chủ cưỡi trên lưng ngựa, con chim đậu trên cánh tay trái.

Mối gắn bó giữa những người thợ săn kỳ cựu và chim đại bàng của họ có thể khăng khít tới mức bất kỳ thay đổi nhỏ nào trong áp lực móng vuốt con chim trên cánh tay cũng khiến người thợ săn nhận biết rằng con chim đã đánh hơi được con mồi.

Một số thợ săn Kazakh có những khẩu súng hơi cổ của Nga, mà họ dùng để bắn thỏ rừng, nhưng đa phần các thợ săn thường dùng đại bàng, bởi chúng có tầm nhìn tốt gấp tám lần so với chủ.

Các con mồi chủ yếu là cáo, thứ cung cấp bộ da mặc cực kỳ ấm, và marmot, thứ cho cả bộ da lông ấm áp lẫn thịt để ăn, nhưng những con đại bàng đầy uy lực còn hạ gục cả những con cú, sói, thậm chí cả báo tuyết.

Hầu hết việc đi săn được thực hiện vào mùa đông, là lúc bọn chim gầy nhất, đói nhất.

Nhưng tôi tới nơi vào mùa thu, và khi Bikbolat nhìn ra thảo nguyên xa xa bên dưới chúng tôi, ông lắc đầu và nói rằng việc thiếu tuyết rơi đầu mùa khiến cho việc phát hiện dấu vết con mồi trở nên khó khăn hơn.

Bây giờ không phải là thời điểm lý tưởng để đi săn. Tuy nhiên, ông vẫn duy trì trạng thái nhanh nhạy cho đại bàng của mình bằng cách bỏ vài miếng thịt nhỏ xuống dưới triền đồi, sau đó tháo băng che mắt con chim vốn được dùng khi đại bàng nghỉ ngơi, nhằm giúp nó tĩnh tâm và tỉnh táo.

Con chim liếc mắt sắc lẻm nhìn chúng tôi trong thoáng chốc, rồi nó bay khỏi bàn tay có đeo găng của Bikbolat, lượn tìm và lao xuống những miếng thịt như thể đang trong một cuộc đào tạo tiến hành ám sát.

Female eagles are the best hunters because they are more aggressive and heavier than males

Nguồn hình ảnh, Dave Stamboulis

Chụp lại hình ảnh, Đại bàng mái săn mồi thiện nghệ hơn, bởi chúng hung hăng hơn và nặng hơn các con trống

Mỗi năm, vào tháng Chín, một lễ hội đại bàng thợ săn lớn lại được tổ chức ở Olgii, thủ phủ của vùng này, thu hút sự tham gia của hàng trăm thợ săn, nhằm tranh giải thưởng tiền mặt.

Ngoài chuyện thi triển kỹ năng khéo léo, các tay thợ săn còn tham gia các trò chơi truyền thống của Kazakh như kokbar, tức trò kéo co trên lưng ngựa, với sợi dây được bện bằng những tấm da cừu hoặc da cáo sống; hay trò tenge alu, một cuộc thi trong đó các thợ săn phải tìm cách nhặt được những món đồ trên mặt đất khi vẫn ngồi trên lưng ngựa.

Tuy đây rõ ràng là nơi dành cho đàn ông, nhưng phụ nữ cũng tới khoe tài trên lưng ngựa trong các cuộc thi kyz kuu, sự kiện mang tính hẹn hò tìm hiểu giao duyên nam nữ.

Nếu chàng trai giành chiến thắng, anh sẽ được một nụ hôn, nhưng nếu không đuổi kịp cô gái trước khi cô cán đích, thì cô sẽ quay lại, phi ngựa nước đại đuổi anh xuống cánh đồng, vung roi trói quanh người khiến anh bị khán giả đứng xem cười chê.

Tuy nhiên, những trò chơi dân gian này có lẽ rồi sẽ sớm biến mất.

Hunters form intimate bonds with their birds

Nguồn hình ảnh, Dave Stamboulis

Chụp lại hình ảnh, Thợ săn và chim đại bàng hình thành tình cảm gắn bó thân thiết

Việc chăn thả gia súc quá mức tại Mông Cổ trong những năm gần đây khiến đời sống hoang dã trở nên ít đi, không còn nhiều thú để săn, và làn sóng du lịch đổ tới cũng gây áp lực cho việc bảo tồn đời sống tự nhiên của người Kazakh.

Ngày càng có nhiều gia đình Kazakh gửi con cái tới các thành phố để kiếm tiền hỗ trợ cho việc nuôi gia súc ở nhà, và Bikbolat nói việc săn bắt đã không còn là một công việc đủ để nuôi sống gia đình.

Thế nhưng những chú chim kiêu hùng vẫn luôn được các thợ săn trân trọng, và chúng luôn được thả vào đời sống tự nhiên sau 10 năm rong ruổi với chủ.

Quan trọng hơn, berkutchi được coi như nghi lễ để các nam thiếu niên Kazakh bước vào tuổi trưởng thành, bởi kỹ năng luyện đại bàng, tạo tình cảm gắn bó giữa đại bàng và thợ săn là thứ quý giá, được truyền từ đời cha sang đời con.

The eagle hunters live removed from the modern world

Nguồn hình ảnh, Dave Stamboulis

Chụp lại hình ảnh, Những người thợ săn dùng chim đại bàng sống tách biệt khỏi thế giới hiện đại

Như trường hợp Bikbolat, nghề này đã được truyền qua 12 thế hệ, và là niềm tự hào của dòng họ ông.

Bikbolat nói với tôi về ngạn ngữ cổ của người Kazakh, nói về đời sống của người thợ săn nơi đây và thiên nhiên phóng khoáng của Altai: "Vó ngựa phi nhanh và những chú đại bàng thiện chiến chính là đôi cánh của người Kazakh."

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.

Tin liên quan

  • Cái chết của một cảng biển Liên Xô

    Cái chết của một cảng biển Liên Xô

    24 tháng 10 năm 2016
  • Phnom Penh: Thành phố hưng thịnh với quá khứ tàn bạo

    Phnom Penh: Thành phố hưng thịnh với quá khứ tàn khốc

    26 tháng 10 năm 2016
  • Gold mining town of La Rinconada, Peru

    Nơi người lao động xin làm việc không công

    22 tháng 10 năm 2016
  • Chùa Shwedagon ở Yangon là nơi có những bức tượng pháp sư của Miến Điện

    Miến Điện: Pháp sư nơi cửa Phật

    18 tháng 10 năm 2016
  • Walking Tree

    Chuyện về những cái cây biết đi

    15 tháng 10 năm 2016

Tin chính

  • Tân lãnh đạo Bangladesh có thể 'khôi phục dân chủ' sau chiến thắng áp đảo?

    2 giờ trước

  • Trật tự thế giới dựa trên luật lệ 'không còn tồn tại', Thủ tướng Đức Merz cảnh báo

    4 giờ trước

  • Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị

    13 tháng 2 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • COMAC C919

    Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

    5 tháng 2 năm 2026
  • Các ông Musk, Mandelson và Epstein

    Tiết lộ đáng chú ý từ hàng triệu tài liệu Epstein mới được công bố

    2 tháng 2 năm 2026
  • Hàng trên: ông Trương Hựu Hiệp. Hàng dưới (từ trái qua: các ông Trương Thăng Dân, Lưu Chấn Lập, Hà Vệ Đông, Lý Thượng Phúc và Miêu Hoa) tuyên thệ khi được bầu vào Quân ủy Trung ương năm 2023

    Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

    1 tháng 2 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025

Tin liên quan

  • Cái chết của một cảng biển Liên Xô

    Cái chết của một cảng biển Liên Xô

    24 tháng 10 năm 2016
  • Phnom Penh: Thành phố hưng thịnh với quá khứ tàn bạo

    Phnom Penh: Thành phố hưng thịnh với quá khứ tàn khốc

    26 tháng 10 năm 2016
  • Gold mining town of La Rinconada, Peru

    Nơi người lao động xin làm việc không công

    22 tháng 10 năm 2016
  • Chùa Shwedagon ở Yangon là nơi có những bức tượng pháp sư của Miến Điện

    Miến Điện: Pháp sư nơi cửa Phật

    18 tháng 10 năm 2016
  • Walking Tree

    Chuyện về những cái cây biết đi

    15 tháng 10 năm 2016

Tin chính

  • Tân lãnh đạo Bangladesh có thể 'khôi phục dân chủ' sau chiến thắng áp đảo?

    2 giờ trước

  • Trật tự thế giới dựa trên luật lệ 'không còn tồn tại', Thủ tướng Đức Merz cảnh báo

    4 giờ trước

  • Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị

    13 tháng 2 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • COMAC C919

    Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

    5 tháng 2 năm 2026
  • Các ông Musk, Mandelson và Epstein

    Tiết lộ đáng chú ý từ hàng triệu tài liệu Epstein mới được công bố

    2 tháng 2 năm 2026
  • Hàng trên: ông Trương Hựu Hiệp. Hàng dưới (từ trái qua: các ông Trương Thăng Dân, Lưu Chấn Lập, Hà Vệ Đông, Lý Thượng Phúc và Miêu Hoa) tuyên thệ khi được bầu vào Quân ủy Trung ương năm 2023

    Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

    1 tháng 2 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

  1. 1Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị
  2. 2Tổng Bí thư Tô Lâm 'tìm cách tổ chức đàm phán' với Tổng thống Donald Trump ở Mỹ
  3. 3Trật tự thế giới dựa trên luật lệ 'không còn tồn tại', Thủ tướng Đức Merz cảnh báo
  4. 4Chủ tịch Tập Cận Bình nói gì về cuộc thanh trừng tướng lĩnh quân đội?
  5. 5Tết Bính Ngọ 2026: Năm 'Song Hỏa' 60 năm mới có một lần có gì đặc biệt?
  6. 6'Chồng tôi ăn cắp 600.000 bảng cho mại dâm và đồ cổ' – tác dụng phụ của thuốc làm các gia đình tan nát
  7. 7Chính trường Việt Nam: Tại sao phụ nữ hoàn toàn lép vế?
  8. 8Gọi mẹ của ông Hồ Chí Minh là 'quốc mẫu': quay lại với tư tưởng thời phong kiến?
  9. 9Tân lãnh đạo Bangladesh có thể 'khôi phục dân chủ' sau chiến thắng áp đảo?
  10. 10Lời khai gay gắt của Bộ trưởng Tư pháp Mỹ về Epstein hé lộ điều gì?

Từ khóa » đại Bàng Săn Mồi ở Mông Cổ