Dân Tộc Thứ 55 Của Việt Nam? - .vn

Tuy nhiên lâu nay nhiều người vân xcho rằng người Tà Mun là một nhanh của người Stiêng. Khmer hoặc người Châu Ro… Vậy nên người Tà Mun đang phải đi tìm “chỗ đứng” của mình trong cộng đồng cac dân tộc Việt Nam.

Họ là người Tà Mun

Cộng đồng người Tà Mun hiện sống chủ yếu ở 2 tỉnh Bình Phước và Tây Ninh với dân số gần 3.000 người. Bình Phước có 234 hộ với 1.143 nhân khẩu chủ yếu ở Dóc 5, xã Tận Hiệp, huyện Hớn Quản. Còn ở Tây Ninh người Tà Mun có khoảng hơn 1.680 người, sống rải rác ở các huyện Dương Minh Châu, Tân Biên, Tân Châu, và thị xã Tây Ninh. Theo một số nghiên cứ cộng đồng người Tà Mun ở Bình Dương và Tây Ninh có quan hệ họ hàng mật thiết với nhau. Người Tà Mun sống cộng cư theo sóc, bum và đứng đầu là các già làng. Phần lớn đồng bào Tà Mun hiện sống bằng nghề làm thuê, làm mướn theo mùa vụ, một số ít có làm nương rẫy… nhìn chung đời sống đồng bào còn gặp nhiều khó khăn.

Về phong tục tập quán, cơ cấu xã hội người Tà Mun sống theo chế độ mẫu hệ, nhưng ngày nay gần như không còn , mặc dù vậy chế độ gia đình theo phụ hệ vẫn chưa được xác lập.

Tết của người Tà Mun được gọi là Saunco-Khamun ( Sa uoonul Cooka muônul) bắt đầu từ 30.8 đến 1.9 Âm lịch. Đây là Tết lớn nhất của họ và được xem như tết cổ truyền của người kinh. Ngoài ra người Tà Mun còn có lễ cũng miễu một năm 2 lần vào 16.5 (cúng mùa) và 16.11 (thu hoạch mùa ). Về tín ngưỡng , phần lờn người Tà Mun hiện đều theo đạo Cao đài Tây Ninh.

Đi tìm "chỗ đứng” trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam

Là một cộng dân tọc thiểu số, sống hòa nhập giữa các dân tộc an hem ở miền Đông Nam Bộ, lâu nay người Tà Mun thường được coi là một nhanh tách ra từ người Châu Ro hay một nhóm nhỏ của người Stiêng sống tách biệt, chịu ảnh hưởng văn hóa Khmer. Cũng có ý kiến cho rằng, người Tà Mun là tộc người pha trộn giữa người Stiêng và Châu Ro tiếp thu sâu đạm văn hóa người Khmer trước đây và người Việt sau này.

Khi được hỏi về nguồn gốc của mình, già làng Lâm Bế ( 72 tuổi) ấp Tân Định 2, xã Suối Đá, huyện Dương Minh Châu, Tây Ninh trăn trở: vì không có chữ viết nên chỉ nghe người già kể lại người Tà Mun ở Tây Ninh có gốc là người Tà Mun ở Bình Phước, còn cụ thể không biết ở đâu. Mặc dù vậy nhưng người Tà Mun hiện vẫn giữ được ngôn ngữ của riêng mình trong giao tiếp hàng ngày, giữ được ngày tết, cũng như một số tập tục khác. Tuy nhiên nhieuf bài ca, nhiều laoij nhạc cụ như trống làm bằng đất sét bịt da trăn, đàn gáo, đàn môi, tiêu thì nay không còn nữa vì không ai biết làm. Đồng thời khẳng định người Tà Mun, người Stiêng, người Châu Ro khác nhau hoàn toàn.

Thực tế theo khảo sát của Ban dân tộc tỉnh Bình Phước thì nguwoif Tà mun là một tộc người riêng biệt chứ không thuộc nhóm dân tộc nào ở đây.

Tết của người Tà Mun được gọi là Saunco-Khamun

Ngược lại thời gian trước, trong giấy chứng nhận sắc tộc của chế độ cũ cấp cho đồng bào người Tà Mun mà già làng Lâm Rol cho chúng tôi xem thì có ghi “Sắc dân Tà Mun”.

Tuy nhiên trong bản mục 54 dân tộc thiểu số Việt Nam được công bố năm 1979 không có tên dân tộc Tà Mun mà được xếp vào dân tộc Stiêng.

Ông Nguyễn Thanh Pha, Phó trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Tây Ninh cho biết: Ước nguyện lớn nhất hiện nay của bà con dân tộc Tà Mun đó là muốn dân tộc mình được xác định tộc danh được Nhà nước quan tâm hỗ trợ để khôi phục lại những tập tục cổ truyền đồng thời khẳng định là tộc người Tà Mun chứ không phải Stiêng hay Khmer…

Trong khi chờ xác minh tộc danh xem người Tà Mun có phải là dân tộc thứ 55 trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam hay không thì hiện nay người tà Mun ở miền Đông Nam Bộ đang phải đối mặt với nguy cơ mất dần các truyền thống, văn hóa của dân tộc mình.

Vấn đề xác định dân tộc Tà Mun hiện đang được tiến hành nghiên cứu, rà soát rất thận trọng. Trong thời gian tới, Ủy ban Dân tộc sẽ tiếp tục khảo sát đối với 24 nhóm dân tộc có ở các tỉnh Bình Dương, Bình Phước… Nếu có cơ sở khoa học xác định đúng là dân tộc Tà Mun thì sẽ trình Chính Phủ và Quốc hội.