Đào Lý Một Cành, Tơ Trúc Phím Loan | Ca Dao Mẹ

Có thể bạn quan tâm

Đào lý một cành, tơ trúc phím loan
Đào lý một cành, tơ trúc phím loan, Ban tối hôm qua, nguyệt lặn, bóng ông sao tàn. Đêm khuya thanh vắng khách hồng nhan lững lờ. Cây xanh thì lá cũng xanh, Đã trót vin nhành thì hái lấy hoa. Cung đàn tỳ bà ai khéo gảy tang tình, tính tang, Long ngâm hổ đối, cái cống xang hồ, cái hồ xừ xang Anh thương cô nàng như lá đài bi, Ngày thì dãi nắng, đêm thì dầm sương.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - hồng nhan
  - lá đài bi
  - đàn tì bà
- Người đăng: Phan An
- 18 December,2019

Cùng thể loại:

Bạc với vàng còn đen còn đỏ
Bạc với vàng còn đen còn đỏ, Đôi đứa mình còn nhỏ thương nhiều, Vừa nghe em là anh muốn như anh Kim Trọng thương chị Thúy Kiều thuở xưa
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - truyện Kiều
- Người đăng: Phan An
- 28 October,2025
Vườn em đã có choẻn cau
Vườn em đã có choẻn cau Nhà anh có chiếc cơi son đợi chờ Anh về thưa mẹ với thầy Anh sang làm rể tết nầy là xong
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 5 January,2023
Ới o nho nhỏ bức cỏ hái dâu
Ới o nho nhỏ bức cỏ hái dâu Bước qua năm nữa tôi bưng trầu cưới o
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 29 August,2022
Chưa chồng thì liệu đi nghe
Chưa chồng thì liệu đi nghe Để bác mẹ liệu thì huê em tàn Có thì liệu lấy mới ngoan Để bác mẹ liệu thế gian đã đành
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Phan An
- 14 April,2022
Trông chờ đèn tắt bếp vùi
Trông chờ đèn tắt bếp vùi Để anh sẽ nói vài lời vân vi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Phan An
- 14 April,2022
Thương ai thương mãi thế ni
Thương ai thương mãi thế ni Có đò chống quách đò đi cho rồi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Phan An
- 13 April,2022
Anh về cho em về theo
Anh về cho em về theo Bác mẹ có đánh ta leo lên giàn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Phan An
- 13 April,2022
Thường khi đi nhớ về thương
Thường khi đi nhớ về thương Ước chi em được tựa tường ví anh
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Phan An
- 10 April,2022
Con chim quỳnh nhung ăn trái quỳnh châu
Con chim quỳnh nhung ăn trái quỳnh châu Chàng đà phụ thiếp thiếp đâu phụ chàng Không tới lui thì ra chỗ từ nan Tới lui thì sợ miệng thế gian chê cười Nguyện cùng nhau đất chín trời mười Trăm năm không bỏ nghĩa người bạn ơi!
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - chung thủy
- Người đăng: Phan An
- 10 April,2022
Ba năm thẻ cắm, nêu trồng
Ba năm thẻ cắm, nêu trồng Nếu anh có vợ, đền chồng cho em
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Người đăng: Phan An
- 9 April,2022

Có cùng từ khóa:

Lợi danh cạm bẫy trên đời
Lợi danh cạm bẫy trên đời Hồng nhan là bả những người tài hoa
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Khác
- Thẻ:
  - hồng nhan
- Người đăng: Phan An
- 27 May,2015
Bậu ra ngắm bóng bậu mà coi
Bậu ra ngắm bóng bậu mà coi Hường nhan chi bậu mà đòi cửa cao
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - người con gái
  - hồng nhan
- Người đăng: Kim Khương
- 16 September,2014
Dấu hèn cũng ngựa nhà quan
Dấu hèn cũng ngựa nhà quan Kiều khấu rách nát hường nhan hãy còn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - hồng nhan
  - con ngựa
  - kiều khấu
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 8 October,2013
Bông lài trộn lộn bông ngâu
Bông lài trộn lộn bông ngâu Tiếc hường nhan bậu làm dâu bên Tàu
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - hồng nhan
  - hoa nhài
  - hoa ngâu
- Người đăng: Phan An
- 17 September,2013
Tiếng đồn chàng hay chữ
– Tiếng đồn chàng hay chữ Tài ngang tú cử Lại đây em hỏi thử đôi câu: Ngọt ngay nước chảy dưới cầu Gọi cầu Nước Mặn bởi đâu hỡi chàng? – Thật thà là thói hồng nhan Ăn xuôi nói ngược thế gian lạ gì, Mặn chằng nước vũng Đề Gi Gọi đầm Nước Ngọt lẽ gì hỡi em?
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Quê hương đất nước
- Thẻ:
  - Nước Mặn
  - hồng nhan
  - Bình Định
  - tú tài
  - Nước Ngọt
  - cử nhân
- Người đăng: Phan An
- 28 August,2013
Thương chàng nỏ lẽ ra đi
Thương chàng nỏ lẽ ra đi Chiều chiều ngắt lá đài bi trông chừng Trông chừng mà nỏ chộ chừng Trông truông truông rậm, trông rừng rừng xanh
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - thương
  - truông
  - rừng
  - lá đài bi
- Người đăng: Lê Tư
- 13 August,2013
Vè cô Giang
Kể từ quân Pháp sang đây Hại người cướp của bấy nay đã nhiều Dân tình đồ thán đủ điều Căm gan tức chí phải liều ra tay Anh hùng đã tỏ tài trai Nữ nhi cũng chẳng kém loài bồng tang Nhớ xưa phất ngọn cờ vàng Bà Trưng, Bà Triệu chiến trường xông pha Cai Vàng lại có bà Ba Tây Sơn bà Phó cũng là anh thư Xúm tay xoay lại cơ đồ Dân yên quốc thịnh phất cờ Việt Nam …
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lịch sử
- Thẻ:
  - Nghĩa Hưng
  - Bà Triệu
  - Cai Vàng
  - Nam Định
  - Bà Ba Cai Vàng
  - Kinh Bắc
  - Đội Quyên
  - Bà Trưng
  - Lang Seo
  - Bùi Thị Xuân
  - o Tời
  - hồng nhan
  - Cô Giang
  - Hoàng Thị Tám
  - Pháp thuộc
  - Nguyễn Thái Học
  - chợ Tràng
  - Hà thành đầu độc
  - Phan Đình Phùng
  - Bắc Giang
  - Hoàng Hoa Thám
  - hồng quần
  - Cần Vương
  - khởi nghĩa Yên Bái
  - khởi nghĩa
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 10 August,2013
Bí lên ba lá, tại ba với má không chịu thả giàn
Bí lên ba lá, tại ba với má không chịu thả giàn Để bí bò lan, trách hường nhan vô duyên bạc phận Duyên nợ ở gần, sao không đặng sánh đôi
Dị bản
- Bí lên ba lá, trách ba với má không ngắt ngọn làm giàn Để bí bò lan, trách hường nhan vô duyên bạc phận Duyên nợ gần không đặng xứng đôi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - duyên nợ
  - hồng nhan
  - cây bí
  - bạc phận
- Người đăng: Tuệ Nương
- 4 August,2013
Thương em như lá đài bi
Thương em như lá đài bi Ngày thì dãi nắng đêm thì dầm sương
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - tỏ tình
  - lá đài bi
- Người đăng: Tuệ Nương
- 28 July,2013
Gió thu thổi ngọn phù dung
Gió thu thổi ngọn phù dung Dạ em như sắt anh nung cũng mềm Trông anh như thể ngàn vàng Bỏ ra thì khách hồng nhan được nhờ. Anh như chỉ thắm thêu cờ Em như rau má lờ mờ giếng khơi Dù anh mà chẳng có nơi Em xin vượt bể qua giời theo anh.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - rau má
  - phù dung
  - hồng nhan
- Người đăng: Phan An
- 20 July,2013

Chú thích

Đào Loại cây mọc nhiều ở vùng rừng núi phía Bắc, cũng được trồng để lấy quả hay hoa. Hoa đào nở vào mùa xuân, là biểu tượng của mùa xuân và ngày Tết ở miền Bắc. Quả đào vị ngọt hoặc chua, mùi thơm, vỏ quả phủ một lớp lông mịn. Đào xuất hiện rất nhiều trong văn học cổ Trung Quốc và các nước đồng văn. Trong ca dao tục ngữ, hình ảnh đào, lựu, mận, mơ... thường được dùng với tính ước lệ để chỉ đôi lứa yêu nhau.

Quả đào
Lí Cây mận. Trong bài Quân Tử Hành của nhà thơ Tào Thực có câu “Qua điền bất nạp lí, lí hạ bất chỉnh quan” 瓜田不納履, 李下不整冠, nghĩa là (ở) ruộng dưa chớ xỏ giày, dưới gốc mận đừng sửa mũ (để tránh tình ngay lí gian).
Phím loan Phím đàn. Tương truyền người xưa thường dùng keo làm từ máu chim loan, gọi là keo loan (loan giao) để nối dây đàn và dây cung.
Nguyệt Mặt trăng (từ Hán Việt).
Má hồng Từ chữ hồng nhan (cũng nói là hường nhan ở Nam Bộ), từ dùng trong văn thơ cổ chỉ người con gái đẹp.

Phận hồng nhan có mong manh Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương (Truyện Kiều)
Tì bà Loại đàn bốn dây có cần đàn và thùng đàn liền nhau, hình dáng như quả lê bổ đôi. Đàn có nguồn gốc từ Trung Quốc cổ đại nhưng đã được du nhập vào Việt Nam từ rất sớm và có mặt trong hầu hết các thể loại nhạc dân tộc.

Đàn tì bà
Ngũ cung Năm âm giai trong âm nhạc dân tộc: Hò, Xự, Xang, Xê, Cống (tương đương với Sol, La, Do, Re, Mi ngày nay). Ở miền Nam có thêm hai âm là Liếu (Líu) và Ú, thật ra là hai nấc trên của Hò và Xự.
Từ bi Còn gọi là cây đại bi, long não hương, mai hoa não, có lẽ vì có mùi gần giống như mùi long não. Cây thuộc loại cây bụi nhỏ, mọc hoang, thân và lá có lông mịn, lá hình trứng, hai đầu nhọn, mép lá có răng cưa, vò lá thấy thơm mùi long não. Cây từ bi là vị thuốc chữa được nhiều bệnh như cảm sốt, cúm, ra mồ hôi, đau bụng do ăn không tiêu, ho nhiều đờm, gãy xương, vết lở loét, sưng đau, mất ngủ, tâm thần kích thích, phù nề, viêm xoang...

Cây từ bi
Kim Trọng Một nhân vật trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du. Kim Trọng là một thư sinh hào hoa phong nhã, bạn học của Vương Quan (em ruột Thúy Kiều). Kiều và Kim Trọng gặp và đem lòng yêu nhau. Khi phải bán mình chuộc cha, Kiều nhờ em là Thúy Vân thay mình gá nghĩa cùng Kim Trọng. Sau mười lăm năm lưu lạc, hai người lại đoàn viên.
Thúy Kiều Nhân vật chính trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du. Thúy Kiều là một người con gái tài sắc vẹn toàn, vì bán mình chuộc cha mà phải trải qua mười lăm năm lưu lạc, gặp nhiều đắng cay khổ sở, "thanh lâu hai lượt thanh y hai lần," cuối cùng mới được đoàn viên cùng người tình là Kim Trọng.
O Cô, cô gái, thím (phương ngữ miền Trung). Trong gia đình, o cũng dùng để chỉ em gái của chồng.
Bác mẹ Cha mẹ (từ cổ).
Huê Hoa (phương ngữ Trung và Nam Bộ). Gọi như thế do kiêng húy tên của bà Hồ Thị Hoa, chính phi của hoàng tử Đảm (về sau là vua Minh Mạng).
Vân vi Đầu đuôi câu chuyện, đầu đuôi sự tình (từ cũ).
Ni Này, nay (phương ngữ miền Trung).
Ví Với. Từ này ở Trung và Nam Bộ phát âm thành dí.
Cắm thẻ ruộng Cắm thẻ để nhận và xác định chủ quyền của một mảnh ruộng.
Cắm nêu ruộng Cắm cây nêu để báo cho mọi người biết là ruộng đang bị tranh chấp hay bị thiếu thuế, không ai được mua lúa, gặt hái.
Bậu Cũng nói là em bậu, tiếng gọi người tiếp chuyện với mình, khác giới tính, có ý thương mến, thân mật. Cách xưng hô "qua, bậu" thường được dùng trong quan hệ vợ chồng, người yêu (phương ngữ Nam Bộ).
Kiều khấu Bộ đồ trang sức cho con ngựa, gồm: hàm thiếc, nòng cổ, dây nịt lưng, dây cương, v.v. Bộ yên được trang trí phủ trên mình voi cũng gọi là kiều khấu.
Nhài Còn gọi là lài, loại cây nhỏ có hoa màu trắng rất thơm. Nhân dân ta thường dùng hoa lài để ướp trà.

Bông hoa lài (nhài)
Ngâu Một loài cây bụi nhỏ. Trong văn hóa người Việt, ngâu là một trong ba loài gắn liền với nghệ thuật thưởng thức trà hương của người xưa. Cây ngâu gắn liền với kiến trúc Việt cổ. Nhà dân dã thuần Việt thường có cây ngâu trước sân. Đình chùa và các công trình văn hóa tín ngưỡng của người Việt cũng luôn có bóng dáng và hương thơm của hoa ngâu. Trong kiến trúc hiện đại ở Việt Nam cũng như Đông Nam Á, ngâu được sử dụng nhiều trong cảnh quan làm cây cảnh, có thể xén cắt hình khối dễ dàng (tròn đều, vuông góc).

Hoa và quả ngâu
Tú tài Trong thời kì phong kiến, tú tài là danh hiệu dành cho người thi hương đỗ dưới hàng cử nhân. Người đỗ tú tài thường được gọi là ông Tú, cậu Tú. Vợ họ thì được gọi là cô Tú hoặc bà Tú.
Cử nhân Học vị cấp cho những người thi đỗ kì thi hương dưới thời phong kiến, trên tú tài. Người có học vị này thường được gọi là ông cử.
Ngọt ngay Cũng nói là ngọt ngây, cách nói của Trung và Nam Bộ để mô tả vị ngọt đậm đà.

Quýt Cái Bè nổi tiếng ngọt ngây Ai ăn rồi nhớ mãi miền Tây (Hành trình trên đất phù sa - Thanh Sơn)
Cầu Nước Mặn Một cây cầu bắc ngang qua một con suối chảy từ Phụng Du xuống sông Tam Quan, thuộc huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Có ý kiến cho rằng tên cầu như vậy vì trước đây sông Tam Quan đáy còn sâu, cửa còn rộng, mỗi khi có triều lớn, nước biển mặn dâng lên tới tận Phụng Du. Theo thời gian, cửa sông hẹp lại và lòng sông bị bồi lấp, đầy dần lên, nước mặn không lên cao được nữa, nhưng tên cầu vẫn giữ nguyên.
Mặn chằng Cũng viết là mặn chằn, cách nói miêu tả vị mặn gắt ở Trung và Nam Bộ.
Đề Gi Một làng biển thuộc huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, nằm ngay cửa nơi vịnh Nước Ngọt ăn thông ra biển. Đề Gi nổi tiếng với nghề làm muối và nước mắm, và hiện nay cũng đang là một cảng biển tấp nập.

Cảng cá Đề Gi
Nước Ngọt Tên chữ là Đạm Thủy, một cái đầm nằm trên ranh giới phía Đông của xã Mỹ Chánh, huyện Phù Mỹ và xã Cát Minh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, đồng thời cũng là tên mũi đất ở đó. Người ta kể rằng, vào thời kỳ Nguyễn Ánh đang phải trốn chạy quân Tây Sơn, có lần hết nước uống, phải cho thuyền cập cửa Đề Gi nhưng không dám vào làng gặp dân vì sợ bị lộ. Nước đầm mặn không uống được, ông ngửa mặt lên trời khấn: "Nếu mệnh trời của họ Nguyễn chưa dứt thì xin ban cho nước ngọt," rồi cho đào sâu xuống thì gặp mạch nước ngọt, vì vậy thành tên đầm.

Mũi Nước Ngọt
Nỏ Không, chẳng (phương ngữ Trung Bộ).
Đài bi Hay đại bi, còn có tên khác là từ bi xanh, đại ngải, bơ nạt, phặc phả (Tày), co nát (Thái), là loại cây nhỏ, toàn thân và quả có lông mềm và tinh dầu thơm. Cụm hoa hình ngù ở nách lá hay ở ngọn, gồm nhiều đầu, trong mỗi đầu có nhiều hoa màu vàng. Cây đại bi có vị cay và đắng, mùi thơm nóng, tính ấm, được dùng làm vị thuốc chữa một số bệnh ngoài da.

Hoa đài bi
Chộ Thấy (phương ngữ Bắc Trung Bộ).
Truông Vùng đất hoang, có nhiều cây thấp, lùm bụi, hoặc đường qua rừng núi, chỗ hiểm trở (theo Đại Nam quấc âm tự vị).
Đồ thán Nghĩa đen là bùn than (từ Hán Việt), nghĩa bóng chỉ sự khốn khổ của dân chúng.
Tang bồng Cung bằng gỗ dâu (tang) và tên bằng cỏ bồng. Theo Kinh Lễ, khi nhà vua sinh con trai, quan coi việc bắn sẽ lấy cung bằng gỗ dâu và tên bằng cỏ bồng, bắn bốn phát ra bốn hướng, một phát lên trời, một phát xuống đất, ngụ ý rằng người làm trai chí ở bốn phương, tung hoành trời đất, giúp nước giúp đời. Chí làm trai vì thế gọi là chí tang bồng.
Hai Bà Trưng Hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị, hai nữ tướng của Giao Chỉ (Việt Nam ta lúc bấy giờ) đã nổi cờ khởi nghĩa vào năm 40 sau Công nguyên để chống lại sự nô thuộc của nhà Đông Hán. Khởi nghĩa thắng lợi, Thái thú Giao Chỉ người Hán là Tô Định bỏ chạy về phương Bắc, Trưng Trắc xưng vương, lấy hiệu là Trưng Nữ Vương, chọn kinh đô là Mê Linh, trị vì được ba năm, đến năm 43 bại trận dưới tay tướng nhà Hán là Mã Viện. Tục truyền do không muốn đầu hàng, hai Bà đã nhảy xuống sông tự tử, nhưng cũng có thuyết cho hai Bà đã bị quân Mã Viện bắt và xử tử.

Hai Bà Trưng đánh đuổi Tô Định (tranh Đông Hồ)
Bà Triệu Tên gọi dân gian của Triệu Quốc Trinh, nữ anh hùng dân tộc, thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa nông dân chống lại ách thống trị của nhà Ngô (Trung Quốc) vào năm 248. Theo truyền thuyết, mỗi khi ra trận bà cưỡi con voi trắng một ngà, tự tay đánh cồng để khích lệ tinh thần quân sĩ. Quân Ngô khiếp sợ trước uy bà, có câu:

Hoành qua đương hổ dị Đối diện Bà vương nan

(Vung giáo chống cọp dễ Giáp mặt vua Bà khó)

Theo Việt Nam sử lược, sau khi cuộc khởi nghĩa thất bại, Bà Triệu đã tuẫn tiết trên núi Tùng (xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa) vào năm Mậu Thìn (248), lúc mới 23 tuổi.

Bà Triệu (tranh Đông Hồ)
Cai Vàng Nguyễn Văn Thịnh (hay Nguyễn Thịnh), tục danh là Vàng, vì có thời làm cai tổng nên được gọi là Cai Vàng hay Cai Tổng Vàng. Năm 1862, lấy danh nghĩa "phù Lê," ông khởi binh chống lại triều đình Tự Đức ở vùng Bắc Ninh vào năm 1862. Ông tử trận ngày 30 tháng 8 năm đó, nhưng với tài chỉ huy của người vợ thứ (tục gọi là Bà Ba Cai Vàng), cuộc nổi dậy do ông khởi xướng vẫn tồn tại cho đến tháng 3 năm sau mới chấm dứt.
Bà Ba Cai Vàng Người vợ thứ ba của Cai Vàng. Bà tên thật là Nguyễn Thị Miên, biệt hiệu là Hồng Y liệt nữ, người ở thôn Đại Trạch, xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Sau khi Cai Vàng tử trận vào tháng 8 năm 1862, bà tiếp tục lãnh đạo nghĩa binh chiến đấu đến gần một năm sau mới giải tán lực lượng, rồi đi tu.
Tây Sơn Tên cuộc khởi nghĩa nông dân của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ, đồng thời cũng là tên vương triều được lập ra từ cuộc khởi nghĩa này và kéo dài từ 1788 đến 1802. Khởi nghĩa và vương triều Tây Sơn có công rất lớn trong việc bình định đất nước, chấm dứt thời kì loạn lạc Trịnh-Nguyễn phân tranh, đồng thời giữ vững bờ cõi trước sự xâm lược của quân Thanh. Tây Sơn gắn liền với hình ảnh người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ.

Quang Trung tiến quân ra Bắc
Bùi Thị Xuân Nữ tướng của vương triều Tây Sơn, đồng thời là vợ Thái phó Trần Quang Diệu (nên nhân dân cũng gọi là bà Phó). Bà là người thôn Xuân Hòa, tổng Phú Phong, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay thuộc thôn Phú Xuân, xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định). Tài năng và dũng cảm, bà cùng chồng là hai trụ cột của vương triều Tây Sơn. Khi triều Tây Sơn sụp đổ, bà cùng con gái bị voi giày (năm 1802).
Anh thư Người phụ nữ anh hùng, tài năng hơn người (từ Hán Việt).

Kìa cái chết bậc anh thư ngày trước Muôn nghìn năm quốc sử ngát trầm hương (Hận Nam Quan - Hoàng Cầm)
Bí Loại cây dây leo được trồng mọc trên giàn để lấy quả. Tương tự như bầu, quả, hoa, hạt và đọt bí được dùng làm thức ăn. Hai loại bí thường gặp nhất là bí xanh (còn gọi là bí đao, bí dài, bí chanh) và bí đỏ (bí rợ).

Giàn bí đao
Vô duyên Không có duyên số tốt. Trông chồng mà chẳng thấy chồng Đã đành một nỗi má hồng vô duyên (Lục Vân Tiên)
Duyên nợ Theo giáo lí nhân quả của nhà Phật, hai người gặp nhau được là nhờ duyên (nhân duyên), và nên nghĩa vợ chồng để trả nợ từ kiếp trước.
Đặng Được, để, nhằm (từ cũ, phương ngữ).
Phù dung Còn gọi là mộc phù dung, địa phù dung, mộc liên, loại cây thân nhỡ có hoa, lá có năm cánh, hoa lớn, có hai loại là hoa đơn và hoa kép, hoa nở xòe to bằng cái bát, chất cánh xốp, trông như hoa giấy. Hoa thay đổi màu sắc từ sáng đến chiều (sáng trắng, trưa hồng, chiều đỏ).

Hoa phù dung
Rau má Một loại cây thân thảo ngắn ngày, thường được trồng để ăn tươi hoăc sắc lấy nước uống. Nước rau má có tác dụng giải độc, hạ huyết áp, làm mát cơ thể. Lá rau má hình thận, nhỏ bằng đồng xu.

Rau má
Giời Trời (phương ngữ Bắc và Bắc Trung Bộ).