Đâu Là Nguồn ôxy Của Các Nhà Du Hành? - VnExpress

Đối với mạng sống của con người, so với nước và thực phẩm, ôxy còn quan trọng hơn nhiều. Trên trái đất, bầu khí quyển dường như là nguồn cung cấp ôxy vô tận. Nhưng trong vũ trụ chân không hoàn toàn vắng mặt ôxy, các nhà du hành thở bằng gì?

Nếu nhà du hành vũ trụ bị rơi vào khoảng không không có ôxy, sẽ xảy ra tình trạng thiếu ôxy cấp tính. Trong vòng vài phút, sinh mạng của nhà du hành sẽ gặp nguy hiểm, vì vậy khi bay trong vũ trụ, cung cấp ôxy là vấn đề ưu tiên hàng đầu.

Có nhiều giải pháp cho vấn đề này.

1. Hoá lỏng ôxy trong các bình chịu áp suất cao. Các nhà leo núi, thợ lặn và các phi công lái máy bay đều dùng các bình ôxy kiểu đó. Tuy nhiên, phương pháp này khá hạn chế ở chỗ các bình chứa quá nặng mà lượng ôxy thu được lại rất ít.

2. Dùng các peoxyt của kim loại kiềm và kiềm thổ để lưu giữ và giải phóng ôxy. Khi đốt kim loại kiềm trong điều kiện dư ôxy, đốt kim loại kiềm thổ trong ôxy ở điều kiện áp suất cao có thể tạo được các peoxyt. Khi mang các peoxyt vào khoảng không vũ trụ, cho tác dụng với nước hoặc khí CO2, ta sẽ thu được ôxy. Vì peoxyt ở dạng rắn có thể tích nhỏ nên dễ mang theo. Khác với ôxy lỏng, ở đây không cần các dụng cụ chứa đặc biệt.

Dùng phương pháp này còn có ưu điểm rất lớn là peoxyt có thể tác dụng với khí CO2 do các nhà du hành thải ra để tạo ôxy. Trên thực tế khí CO2 do các nhà du hành thải ra là một chất có hại nên cần tìm cách loại bỏ. Trong quá trình vừa nêu, người ta đã lợi dụng khí phế thải để chế tạo ôxy.

3. Dùng nước ôxy già (công thức phân tử H2O2) làm nguồn sinh ôxy. Tuy nước ôxy già là chất lỏng nhưng không cần phải dùng các thiết bị chịu áp lực cao để chứa đựng. Chỉ cần dùng bạc làm chất xúc tác là có thể phân giải nó thành thành ôxy, nước và nhiệt năng. Ba loại sản phẩm này đều rất cần cho nhà du hành: ôxy để thở, nước để uống, nhiệt năng là năng lượng tất nhiên rất cần cho tàu vũ trụ.

4. Điện phân nước để sản xuất khí ôxy và hydro. Khí hydro sinh ra có thể cho tác dụng với khí CO2 do các nhà du hành thải ra để tạo ra mêtan (CH4) là một chất cháy dùng sinh năng lượng.

5. Dùng tảo lam quang hợp Tảo lam là một loại thực vật ở biển. Khi quang hợp, nó có thể sử dụng khí CO2 do các nhà du hành thải ra và nước để tạo ra đường glucoza và ôxy. Chỉ cần tạo điều kiện cho tảo lam sinh sống là có thể tạo được nguồn ôxy liên tục. Đây có thể là một biện pháp rất kinh tế.