Đền Bạch Trì (Tam Dương) Thờ Ba Vị Sơn Lạc Đại Vương

1. Trang chủ
2. Di sản

• Bình luận

Đền Bạch Trì (Tam Dương) thờ ba vị Sơn Lạc Đại Vương

22/02/2021 15:21

Theo dõi trên

Những ngày đầu Xuân Tân Sửu, từ phía xa đồi Rừng là đền Bạch Trì (đền Ao Bạch) ở tổ dân phố Long Trì, thị trấn Hợp Hòa, Tam Dương (Vĩnh Phúc) vang lên những lời cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt của nhân dân nơi đây.

Trong bối cảnh dịch CoVid 19 diễn biến phức tạp, người dân đều đeo khẩu trang, sát khuẩn và thực hiện hiện giãn cách khi vào đền thắp hương cầu may. Đây là nét sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa thường niên của nhân dân được gìn giữ từ lâu đời. Với giá trị về văn hóa, lịch sử đền Bạch Trì được xếp hạng di tịch lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Đền Bạch Trì uy nghi cổ kính Đền Bạch Trì toạ lạc trên một quả đồi có tên đồi Rừng đền, diện tích hơn 3ha, cao hơn mặt ruộng xung quanh 30 - 40m. Phía trước đền (hướng Nam) là dòng Sơn Tang (tức sông Phan) lững lờ uốn lượn quanh năm, tạo nên một vùng trũng, rộng, dân địa phương gọi là “Ao Bạch”. Đền Bạch Trì thờ ba vị: Đệ nhất Sơn Lạc Đại Vương, đệ nhị Sơn Lạc Đại Vương, đệ tam Sơn Lạc Đại Vương, thường gọi là 3 anh em Lã Lạc, đã giúp Lã Gia cùng nhân dân trong vùng và nước Âu Lạc chống sự xâm chiếm của triều Tây Hán ở phía Bắc khoảng thế kỷ I trước công nguyên. Từ trung tâm huyện lỵ của huyện Tam Dương di theo hướng TP Vĩnh Yên hướng bên phải khoảng 2 km. Tòa đại bái dẫn trước mặt đền Cụ Hà Quang Hưng, người cao niên ở thị trấn Hợp Hòa cho biết: Theo tài liệu về đền Bạch Trì thì đền có kiến trúc 3 gian thờ dọc, 2 gian ngoài là tiền tế, gian trong cùng bố trí thượng cung bởi sàn ván gỗ nâng cao cách nền 1,60m. Trước mặt đền là bức cuốn thư tam tòa đại bái. Thượng cung bưng ván xung quanh, phía mặt tiền có cửa võng, tạo thành nơi kín đáo, thâm nghiêm - nơi thần ngự. Diện tích mặt bằng kiến trúc đền là 76m2. Kết cấu vì kèo theo dạng thức “chồng rường giá chiêng”, gồm 5 bộ vì, 4 hàng chân (20 cột gỗ lim) kê trên đá tảng tạo thế vững chãi cho ngôi đền. Đây là loại hình di tích ở vùng đất rộng, người thưa, nơi thờ tự thường được dựng trên một quả đồi - gò nhưng kiến trúc nhỏ, đáp ứng nhu cầu sử dụng phù hợp với địa bàn dân cư thưa thớt. Du khách thắp hương kính bái đầu năm Hiện đền còn lưu giữ nhiều mảng chạm khắc gỗ truyền thống với trình độ kỹ thuật tinh xảo, khả năng tư duy sáng tạo, nghệ thuật sâu sắc và tâm nghề chí thành. Các bức chạm gỗ dân gian về các đề tài “tứ linh” (Long - Ly - Quy - Phượng) với các mô típ: Rồng ổ, phượng càm thư, lân cõng chữ thọ,… được thể hiện rất sắc nét, duyên dáng, uyển chuyển, sống động qua kỹ thuật đục bong, chạm lộng trên các bức cốn nách, xà rồng, bức vỉ ruồi đầu hồi, cửa võng,… đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật chạm khắc gỗ cổ truyền của cha ông ta ở thế kỷ XIX, góp phần tạo nên những giá trị văn hoá truyền thống được lưu giữ tại đền Bạch Trì, làm khuôn mẫu cho lối trang trí kiến trúc thờ tự cộng đồng của vùng quê trung du Bắc Bộ. Phóng viên Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam chụp ảnh kỷ niệm tại đền Theo cuốn Tam Dương trên đường đổi mới, được NXB Văn hóa Thông tin và Công ty VH Trí Tuệ Việt phát hành năm 2006, thông tin rõ nét về thần được thờ ở đền Bạch Trì: Cuối đời Hùng Duệ Vương, đầu đời An Dương Vương, thế kỷ III. Trước Công nguyên, ở đất Quảng Oai, Sơn Tây có một gia đình: chồng là Lã Trọng đã 50 tuổi và vợ là Bạch Thị Cẩn đã 40 tuổi mà vẫn chưa có con. Ông bà phải nuôi người con của anh họ làm con nuôi, đặt tên là Lã Gia. Ông bà có nghề làm thuốc và thường làm điều thiện giúp người. Một đêm bà nằm mộng thấy bà nuốt một quả trứng và thấy một con rồng trắng bay tới phía bà. Từ đó, bà mang thai. Ngày 9 tháng 9, bà sinh được một bọc ba con trai diện mạo khác thường, trí tuệ thông minh, mới ba tuổi đã biết kính trên nhường dưới, nghe người học mà biết, nghe người nói mà hiểu. Ông bà đặt tên là Nhất Lạc, Nhị Lạc, Tam Lạc. Khi 7 tuổi ba anh em bắt đầu đi học. Đến năm 13 tuổi, ba anh em đã nổi tiếng cả vùng về sức lực và thiên tài võ nghệ. Khi họ 15 tuổi, ông Lã Trọng và bà Bạch Thị Cẩn cùng mất một ngày. Ba năm sau, đoạn tang bố mẹ, Lã Gia (sử cũ còn chép là Lữ Gia) vào triều đình Nam Việt được tuyển dụng làm triều thần, sau này được thăng tới chức Thừa tướng. Cuốn thư trước mặt đền được xây dựng khang trang. Từ trại Long Trì, ba anh em Đô thống Lạc nhận được lệnh Lã Gia đem 5.000 quân lên biên ải chặn đánh Hán binh. Ba vị đã đánh nhiều trận, tiêu diệt nhiều giặc Hán. Nhưng trong một trận đánh gần đất quê hương, gặp lực lượng địch đông gấp bội áp đảo, ba vị bị trọng thương vào đầu. Biết tình thế không thể chiến đấu được nữa và không thể sa vào tay giặc, ba vị phi ngựa chạy về trại Long Trì. Đến một cái quán gần ngã ba đường, gặp một bà cụ, ba vị liền hỏi: "Đầu chúng tôi như thế này thì sự thể sống chết ra sao?". Bà cụ trả lời: "Xưa nay chưa bao giờ có người đứt cổ mà sống được". Ba ông vội phóng ngựa lên đến đỉnh núi Rừng Thần gần Ao Bạch thì cùng ngã ngựa và hóa. Hôm ấy là ngày mùng 3 tháng giêng. Hôm sau, dân Long Trì lên núi thì thấy thi hài ba vị đã được mối xông kín nên đắp điếm phần mộ và dựng miếu thờ như lời ba vị đã dặn. Sau này, các triều đại phong kiến tự chủ nước ta đều xuống chiếu cấp ruộng cho làng Long Trì để thờ phụng ba vị. Thời vua Trần Thái Tôn (1225), ba vị được truy phong: "Đương cảnh thành hoàng hùng chấn uy linh phù phụ đạo (đệ nhất sơn Lạc đệ nhị sơn Lạc, đệ tam sơn Lạc) đại vương". Thời vua Lê Thái Tôn (1426), ba vị được phong "Hiển ứng âm phù cường địch anh linh". Tiến Dũng

Bạn đang đọc bài viết "Đền Bạch Trì (Tam Dương) thờ ba vị Sơn Lạc Đại Vương" tại chuyên mục Di sản. Chuyên trang của Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.

• Chia sẻ

Bình luận Email: Tên hiển thị: Gửi bình luận

Cùng chuyên mục

Giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Di tích Quốc gia đặc biệt Khu Lăng mộ và Đền thờ các vua Trần

CLB Truyền thông Văn hóa Giáo dục đẩy mạnh xã hội hóa, lan tỏa giá trị văn hóa và giáo dục

Vĩnh Long: Chùa Âng - Ngôi chùa Khmer cổ tráng lệ và trang nghiêm

Trưởng Đại diện UNESCO: Nghị quyết số 80 tạo nền tảng để Việt Nam ứng phó hiệu quả với những thách thức toàn cầu

"Chuyến tàu hạnh phúc” – Hành trình lan tỏa giá trị nhân văn và quảng bá du lịch Việt Nam

Phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn

Đề nghị công nhận Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là Di sản thế giới

Di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam: Điểm tựa ký ức và niềm tin

Hà Nội trở thành Thành phố học tập toàn cầu của UNESCO: Khẳng định tầm nhìn chiến lược về giáo dục và hội nhập

“Giải mã” sắc vàng của Tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni trên núi Bà Đen

Phát động Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp quốc gia “Các di sản văn hóa Việt Nam”

Phú Lễ - nơi hội tụ bốn di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu, kết tinh bản sắc dân gian và truyền thống cách mạng của Ba Tri

Đưa di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia đến gần hơn với công chúng: Cách tiếp cận mới trong phát huy giá trị di sản gắn với chuyển đổi số

Di sản, công nghệ và âm nhạc hội tụ trong Hòa nhạc ánh sáng - Chào năm mới 2026

Mới cập nhật

Quảng Trị: Trường Tiểu học Lê Trực tổ chức Ngày hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”, kết nối truyền thống và giáo dục nhân ái

17 giờ trước Phương Nam

Chiều 11/2, Trường Tiểu học Lê Trực, xã Tuyên Hóa (Quảng Trị) tổ chức Ngày hội “Xuân gắn kết - Tết yêu thương” chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng, Trường Tiểu học Lê Trực được công nhận đạt Kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 2 và Chuẩn quốc gia mức độ 1.

CIC Group khai mạc Đường hoa Xuân Bính Ngọ 2026 tại khu lấn biển Tây Bắc, mang không khí Tết rực rỡ đến với người dân An Giang

17 giờ trước Phương Nam

Sáng 12/2, tại khu lấn biển Tây Bắc, Quảng trường Tú Xương (phường Rạch Giá, tỉnh An Giang), CIC Group tổ chức khai mạc Đường hoa Xuân Bính Ngọ 2026, phục vụ người dân và du khách vui Xuân, đón Tết.

Chùa Nguyên Ngộ: Duy trì công tác từ thiện là nhiệm vụ hàng đầu của Phật tử chân chính

17 giờ trước Văn hiến phương Nam

Mang sứ mệnh phụng sự Phật pháp và lợi ích cộng đồng, trong nhiều năm qua, Thượng tọa, Tiến sĩ Thích Nhuận Quang – Trụ trì chùa Nguyên Ngộ, phường Thới An, Thành phố Hồ Chí Minh – đã không ngừng xây dựng và đóng góp tích cực cho các hoạt động từ thiện – xã hội tại địa phương cũng như trên cả nước, với nhiều chương trình mang đậm giá trị nhân văn và tinh thần từ bi của đạo Phật.

Phường Quy Nhơn Nam: Trao lệnh gọi nhập ngũ và gặp mặt động viên 116 thanh niên ưu tú

17 giờ trước Phương Nam

Sáng ngày 13/2/2026, trong không khí sôi nổi của những ngày đầu xuân, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường đã long trọng tổ chức Hội nghị trao lệnh gọi công dân nhập ngũ và gặp mặt động viên thanh niên chuẩn bị lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ Công an nhân dân năm 2026.

Tuy Phước Bắc rộn ràng khí thế mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 với nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa

20:02 11/02/2026 Phương Nam

Hòa chung không khí hân hoan chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và đón chào Xuân Bính Ngọ 2026, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Tuy Phước Bắc triển khai chuỗi hoạt động mừng Xuân với tinh thần phấn khởi, đoàn kết và nghĩa tình.

Người lan tỏa đam mê nghệ thuật truyền thống ở An Giang

19:50 11/02/2026 Văn hiến phương Nam

Nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại từ năm 2013. Hơn 13 năm qua, xã An Minh, tỉnh An Giang cùng với các địa phương trong tỉnh đã không ngừng nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị loại hình nghệ thuật đặc sắc này, xem đó là trách nhiệm và niềm tự hào văn hóa của vùng đất An Minh.

Xã Khánh Bình chiếu phim lưu động lan tỏa giá trị lịch sử, bồi đắp tinh thần yêu nước

19:45 11/02/2026 Văn hóa - Văn nghệ

Nhân dịp mừng Đảng – mừng Xuân Bính Ngọ 2026, nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; đồng thời lan tỏa sâu rộng các giá trị lịch sử, giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc trong các tầng lớp Nhân dân, Ủy ban nhân dân xã Khánh Bình phối hợp với Trung tâm Văn hóa – Nghệ thuật tỉnh An Giang tổ chức chương trình chiếu phim lưu động.

Quảng Ngãi: Ấm lòng chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2026

19:41 11/02/2026 Phương Nam

Chiều 11/2, Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Dung Quất (BĐBP tỉnh Quảng Ngãi) chủ trì, phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể xã Vạn Tường cùng các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn tổ chức chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.

Ban Liên lạc đồng hương Bạc Liêu – Cà Mau tại TP Hồ Chí Minh họp mặt mừng Xuân Bính Ngọ 2026

07:52 09/02/2026 Phương Nam

Sáng ngày 8/2/2026, Ban Liên lạc đồng hương Bạc Liêu – Cà Mau tại TP Hồ Chí Minh đã tổ chức buổi họp mặt mừng Xuân Bính Ngọ 2026 tại Công viên Đầm Sen (TP Hồ Chí Minh), trong không khí trang trọng, ấm áp nghĩa tình quê hương.

Ban Thường vụ Đảng ủy xã Tương Dương (Nghệ An) tổ chức hội nghị chuyên đề về công tác xây dựng Đảng và chuyển đổi số

20:50 07/02/2026 Phương Nam

Ban Thường vụ Đảng ủy xã Tương Dương vừa tổ chức Hội nghị chuyên đề về công tác phát triển đảng viên; quán triệt, triển khai thực hiện Quy định nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và các văn bản thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia năm 2026. Xem thêm

Phương Nam

Quảng Trị: Trường Tiểu học Lê Trực tổ chức Ngày hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”, kết nối truyền thống và giáo dục nhân ái

17 giờ trước

CIC Group khai mạc Đường hoa Xuân Bính Ngọ 2026 tại khu lấn biển Tây Bắc, mang không khí Tết rực rỡ đến với người dân An Giang

17 giờ trước

Phường Quy Nhơn Nam: Trao lệnh gọi nhập ngũ và gặp mặt động viên 116 thanh niên ưu tú

17 giờ trước

Tuy Phước Bắc rộn ràng khí thế mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 với nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa

20:02 11/02/2026

Văn hóa - Văn nghệ

Xã Khánh Bình chiếu phim lưu động lan tỏa giá trị lịch sử, bồi đắp tinh thần yêu nước

19:45 11/02/2026

TS. Phi Thanh Vân tổ chức thành công Gặp mặt Lãnh đạo, Nguyên lãnh đạo và các Nhân vật tiêu biểu đầu Xuân 2026

13:46 06/02/2026

MC Hồng Phúc - Từ giọng đọc quen thuộc trên sóng phát thanh đến người dẫn chương trình đa năng, bản lĩnh ở An Giang

21:15 26/01/2026

Nhà văn Nhật Chiêu ra mắt tập thơ Nghìn nghi lễ tình - hành trình thi ca về “Vòng mùa và vòng đời”

20:45 26/01/2026

Di sản

Giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Di tích Quốc gia đặc biệt Khu Lăng mộ và Đền thờ các vua Trần

13:24 06/02/2026

CLB Truyền thông Văn hóa Giáo dục đẩy mạnh xã hội hóa, lan tỏa giá trị văn hóa và giáo dục

08:43 03/02/2026

Vĩnh Long: Chùa Âng - Ngôi chùa Khmer cổ tráng lệ và trang nghiêm

22:12 02/02/2026

Trưởng Đại diện UNESCO: Nghị quyết số 80 tạo nền tảng để Việt Nam ứng phó hiệu quả với những thách thức toàn cầu

22:06 02/02/2026

Văn hiến phương Nam

Chùa Nguyên Ngộ: Duy trì công tác từ thiện là nhiệm vụ hàng đầu của Phật tử chân chính

17 giờ trước

Người lan tỏa đam mê nghệ thuật truyền thống ở An Giang

19:50 11/02/2026

TP.Hồ Chí Minh tổ chức Họp mặt người Việt Nam ở nước ngoài - Mừng Xuân Bính Ngọ 2026

11:27 28/01/2026

Phú Quốc khởi đầu năm 2026 đầy ấn tượng, đón gần 47.000 lượt khách chỉ trong hai ngày, khẳng định sức hút điểm đến du lịch quốc tế

14:52 07/01/2026

Phát triển

Xây dựng văn hóa Đảng cho học viên đào tạo sau đại học tại Học viện Chính trị trước yêu cầu của kỷ nguyên mới

22:25 02/02/2026

TP. Hồ Chí Minh đầu tư hơn 1.581 tỷ đồng xây dựng mới Khu điều trị nội trú và Khu cận lâm sàng Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới

22:17 02/02/2026

96 năm Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng: Thành tựu, khát vọng và con đường phát triển trong kỷ nguyên mới

15:42 30/01/2026

Phân khu “Tinh hoa Văn hóa Việt Nam” – Điểm nhấn lan tỏa bản sắc tại Hội chợ Mùa Xuân 2026

14:44 30/01/2026

Đăng ký / Đăng nhập Nhớ mật khẩu Quên mật khẩu? Đăng nhập Chưa có tài khoản? Đăng ký