Đền Linh Lang (Voi Phục) - Ha Noi 360

Lược sử

Đền Voi Phục ở ven hồ, hai bên là vườn thú và công viên, ngày nào cũng đông khách tới thăm. Đây vốn là đất trại Thủ Lệ, một trong “Thập Tam Trại” được lập vào thời Lý. Tam quan mới xây hồi thập niên 2000 trông giống cổng chùa Láng và nằm ngay cạnh đường Kim Mã.

• Ngõ vào đền ven hồ Thủ Lệ. Panorama ©NCCông 2015

Tương truyền đền được xây năm Chương Thánh Gia Khánh 7 (1065) đời vua Lý Thánh Tông. Về sau đền được tôn là trấn tây kinh thành, một trong “Thăng Long tứ trấn”. Dân Hà Nội xưa quen gọi là đền Voi Phục vì bên cổng nghi môn có hai mái vẩy che tượng voi chầu. Tên gọi đầy đủ là đền Linh Lang Thủ Lệ để phân biệt với các ngôi đền khác cũng thờ Linh Lang.

Đền Linh Lang từng là nơi mai phục các đội quân của Hoàng Kế Viêm và Lưu Vĩnh Phúc; sáng 21-12-1873 họ đổ ra diệt gọn một toán quân Pháp trên đường tiến về phía tây, trong đó có viên chỉ huy Balny d’Avricour. Cùng ngày hôm đó, chủ tướng của chúng là Francis Garnier cũng bị quân Cờ Đen giết chết ở trước đình Giảng Võ cách đền không xa. Rồi 9 năm sau, vào ngày 19-5-1882, tư lệnh Pháp là Henri Rivière đã phải đền tội gần đấy tại Cầu Giấy và viên đại úy Berthe de Villers thì bị thương nặng.

• Sân đền Linh Lang và hồ bán nguyệt. Panorama ©NCCông 2015

Theo bức ảnh của BS Hocquart chụp năm 1884, cổng đền Linh Lang làm kiểu nghi môn tứ trụ, xung quanh là cây cối rậm rạp ven hồ. Những tấm ảnh của Võ An Ninh và bưu ảnh thời Pháp tiếp tục thể hiện một không gian u tịch, vắng lặng và cổ kính của khu đền rộng lớn dưới các tán lá cổ thụ.

Năm 1947, giặc Pháp tái chiếm Hà Nội rồi đánh lên Sơn Tây, đền Linh Lang bị đốt trụi. Đến năm 1953, cư dân trong vùng đã góp sức quyên tiền và xây dựng lại, song không được như cũ. Ngày 10-8-2000, UBND TP Hà Nội đầu tư khởi công tu sửa đền. Đợt tu bổ này tập trung chủ yếu vào nhà hữu mạc và hoàn chỉnh kiến trúc tổng thể cho khu di tích. Ngày 4-7-2009, khu đền một lần nữa được đầu tư tôn tạo nhân dịp chuẩn bị Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long — Hà Nội.