Đền Mẫu Âu Cơ Và Khu Du Lịch Ao Giời - Suối Tiên

Tương truyền rằng trong 50 người con theo mẹ lên núi, người con cả lên ngôi vua (niên hiệu Hùng Vương thứ nhất) lấy tên nước là Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu. Còn 49 người con cùng mẹ đến trang Hiền Lương, quận Hạ Hòa, trấn Sơn Tây (nay là xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ) thấy nơi đây hữu tình, cảnh quan đẹp, có sông soi bóng núi, có đồng ruộng màu mỡ, cây cối tốt tươi, chim muông dồi dào nên Mẫu Âu Cơ đã dừng chân lập ấp tại đây, dạy dân cấy lúa, trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải... Khi trang ấp đã ổn định, mọi nhà đã biết khai khẩn ruộng nương sinh sống, Mẫu chọn ngày 25 tháng chạp, năm Nhâm Thân về trời cùng các tiên nữ, để vương lại trên cành cây đa một dải yếm lụa đào. Nhiều người dân cho rằng dải lụa chính là dải yếm đào của Mẫu Âu Cơ, nên bảo nhau lập đền thờ dưới tán cây đa để thờ phụng và ghi nhớ công ơn của Mẫu. Hằng năm, lấy ngày 7 tháng giêng (ngày tiên giáng) và 25 tháng chạp (ngày tiên thăng) làm hai kỳ cầu tiệc (đại lễ), kỳ cầu tiệc chính là ngày 7 tháng giêng, được duy trì đến ngày nay. Trải qua nhiều biến cố lịch sử và sự khắc nghiệt của thời gian, nhiều đền, chùa trong xã như đình, Nang Sa, đình Tiểu Phạm, đình Gò Chùa và nhiều miếu mạo khác đã bị phá dỡ chỉ còn lại đền Mẫu Âu Cơ trên 500 tuổi. Năm 1991, đền Mẫu Âu Cơ được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử - văn hóa.Trên diện tích hơn 3ha, khuôn viên đền Mẫu Âu Cơ có 12 hạng mục kiến trúc, gồm: đền Mẫu Âu Cơ, đền Mẫu Thượng Thiên, miếu Cô, nhà Tả Mạc, nhà Hữu Mạc, giếng Loan, giếng Phượng... tạo thành một quần thể di tích hấp dẫn du khách thập phương. Cách đền Mẫu Âu Cơ khoảng 5 - 7km là khu du lịch sinh thái Ao Giời - Suối Tiên, thuộc xã Quân Khê, huyện Hạ Hòa (Phú Thọ). Sự tích kể rằng: Ao Giời - Suối Tiên là nơi Mẫu Âu Cơ cùng các tiên nữ tắm mát trước khi về trời...