Đến Với Bài Thơ Hay: Nghe Câu Quan Họ Trên Cao Nguyên

Sự kiện

• #Mẹo vặt cuộc sống
• #Dạy - học Lịch sử trong trường phổ thông

Văn hóa

• Đời sống văn hoá
• Sao
• Sáng tác

zalo facebook Bản in Bình luận Tin mới Đến với bài thơ hay: Nghe câu quan họ trên cao nguyên Đặng Toán 15/05/2022 10:21 Theo dõi báo trên

GD&TĐ - Nhà thơ Hữu Chỉnh tên thật là Lê Hữu Chỉnh sinh năm 1942 tại Hà Tây (nay là thành phố Hà Nội).

Khúc giã bạn hát rồi mà anh còn nấn ná

Dùng dằng hoài bởi tiếng láy vọng: “Người ơi...”

Anh tệ thật, bao lần nghe quan họ

Mà lần nào cũng tưởng mới nguyên khôi

Sông thì xa, đỉnh núi thì gần

Câu quan họ chảy trong lời hát

Ngỡ sông Cầu dập dềnh trước mặt

Nắng lưng đồi cứ tưởng nước lơ thơ

Nắng lưng đồi như thực, như mơ

Cứ lấp loáng như cái dòng sông ấy

Mà sóng vỗ vào lòng anh vậy

Nên giữa bao người anh chỉ thấy riêng em

Giá mà em làm một mạn thuyền

Anh ngồi tựa như trong câu quan họ

Thì mây núi chẳng tím màu thương nhớ

Tay vin cành, thôi thả gió bâng khuâng

Nào có thấy đâu đôi vạt áo ướt đầm

Câu hát thế nhưng em đâu có thế

Mà chỉ thấy em má hồng sắc trẻ

Níu kéo anh hoài ở mãi đây thôi

Anh mải nghe quan họ đến nao người

Xôn xao lòng một vùng đất đỏ

Gặp nhau đây tình anh muốn ngỏ

Mà khó nói sao... chỉ một lời yêu

Con sông Cầu trong quan họ đẹp ráng chiều

Cứ dịu dàng như em - cô gái vùng Kinh Bắc

Xui ta gặp mình giữa cao nguyên Đắk Lắk

Gặp quê hương trên mọi quê hương.

1/1979

Hữu Chỉnh

Lời bình của Đặng Toán

Khi sáng tác bài thơ ông đã 37 tuổi, vậy mà câu chữ, ý tứ lời thơ cứ như thể của chàng trai mới ngoài đôi mươi vậy: “Sông thì xa, đỉnh núi thì gần/ Câu quan họ chảy trong lời hát/ Ngỡ sông Cầu dập dềnh trước mặt/ Nắng lưng đồi cứ tưởng nước lơ thơ”.

Mới chỉ nghe tiếng em láy vọng “người ơi” mà nhân vật trữ tình đã “ngỡ con sông Cầu dập dềnh trước mặt”. Còn nắng lưng đồi thì lại “cứ tưởng nước lơ thơ”. Mộng mơ đến thế, đáng yêu đến thế là cùng.

Chữ “ngỡ”, chữ “tưởng” nghe qua có vẻ như lơ ngơ, như ngộ nhận một cách ngây ngô. Nhưng đấy lại là cái ngây ngô “ăn người”. Chả thế mà anh chàng đã mau chóng khẳng định: “Giữa bao người anh chỉ thấy riêng em”. Dấn thêm bước nữa. Nhân vật trữ tình (nhà thơ) lại còn tự trách mình “anh thật tệ”.

Anh thật có lỗi với em bởi, “bao lần nghe quan họ/ Mà lần nào cũng tưởng mới tinh khôi”. Lời tự trách mới duyên dáng, mới ngọt ngào làm sao! Nó da diết giống như câu “người ơi” em đang hát vậy. Anh hạ thấp mình xuống để nâng bổng em lên, bởi vì “em cứ dịu dàng cô gái vùng Kinh Bắc”.

Chàng trai trong bài thơ không chỉ đáng yêu, mà còn khá khôn ngoan. Hãy nghe anh chàng ao ước: “Giá mà em làm một mạn thuyền/Anh ngồi tựa như trong câu quan họ/Thì mây núi chẳng tím màu thương nhớ”. Tinh tế và hết sức dễ thương khi chàng tự nhận: “Gặp nhau đây tình anh muốn ngỏ/Mà khó nói sao... chỉ một lời yêu”.

Người tinh tế lại thường hay khiêm tốn. Những lời có cánh, những biểu cảm dễ thương, những ao ước đáng yêu và đặc biệt là tình cảm chân thành, mãnh liệt của chàng sao mà em lại không nhận ra cơ chứ!

Thì đấy. Cả bài thơ khá dài chỉ duy nhất có một dấu chấm ở câu cuối. Gặp em rồi, yêu em rồi là anh phải trải tấm chân tình của mình không được chậm trễ, không thể dừng lại. Phải làm một lèo, nói một mạch cho đến thỏa mới dừng.

Một điều khá thú vị: Bài thơ cứ như có sự gắn kết hết sức tự nhiên, giao hòa giữa văn hóa của ba miền quê nổi tiếng: Hà Tây quê lụa – Quan họ Bắc Ninh – Cao nguyên Đắk Lắk. Ba vùng quê đã dệt nên một mối tình rất đẹp, rất nên thơ.

Hay nói cách khác, nhà thơ Hữu Chỉnh đã thành công khi sáng tác ra một tác phẩm mang bản sắc các vùng miền mà lại có sự giao hòa quấn quyện để mỗi độc giả khi thưởng thức thi phẩm này sẽ luôn cảm thấy mình cũng như được “gặp quê hương trên mọi quê hương”.

Tin liên quan

Đến với bài thơ hay: Người bản lạ

Đến với bài thơ hay: Khoảng lặng yên tháng Tư

Đến với bài thơ hay: Về với biển

Nghe câu quan họ trên cao nguyên nghe quan họ vùng Kinh Bắc Quan họ Bắc Ninh nhà thơ Hữu Chỉnh Chia sẻ facebook zalo Bản in copy Gửi bình luận Theo dõi báo trên

cùng chuyên mục

Làng nghề, làng Tiến sĩ bên dòng Bái Giang

01/02/2026 10:24

Tết mừng cơm mới nơi cực Tây Tổ quốc: Dòng chảy văn hóa giữa đại ngàn

01/02/2026 06:26

Sôi nổi Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông ở xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ

31/01/2026 18:34

Quy Nhơn giữ vững danh hiệu Đô thị Du lịch sạch ASEAN

31/01/2026 07:49

Chuyến lưu diễn của BTS gây sốt chưa từng có tại Mexico

31/01/2026 07:14

Tin tiêu điểm

Thiết giáp hạng nặng trên khung T-72 xuyên thủng tuyến phòng thủ đối phương?

Thế giới 16/07/2024 17:00

GD&TĐ - Những xe bọc thép chở quân sử dụng khung gầm xe tăng chiến đấu chủ lực có lẽ là phương tiện cần thiết với Quân đội Nga hiện nay.

Sẽ gọi tái ngũ hàng trăm tiêm kích MiG-31 trong kho dự trữ?

Thế giới 17/07/2024 13:00

GD&TĐ - Các nguồn thông tin mở cho biết đến năm 2018, Nga có thể vẫn lưu giữ tới 130 tiêm kích MiG-31 trong các kho dự trữ.

Forbes nêu tên quốc gia có lực lượng pháo binh lớn nhất thế giới

Thế giới 18/07/2024 06:01

GD&TĐ - Quân đội Nga có kho vũ khí pháo lớn nhất và cũng có nguồn cung cấp đạn dược ổn định – Tạp chí Forbes tuyên bố ngày 16/7.

Bài học quý giá từ phương tiện chủ chốt trong chiến dịch đặc biệt

Thế giới 19/07/2024 07:00

GD&TĐ - Xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M do Nga sản xuất đã trở thành một trong những phương tiện chủ chốt trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.

Đóng hàng loạt tàu đổ bộ Dự án 11711 với cấu hình mới

Thế giới 19/07/2024 15:00

GD&TĐ - Cấu hình mới của tàu đổ bộ Dự án 11711 mang lại khả năng tác chiến cao hơn cho Hải quân Nga.

Nam sinh người Tày đỗ đầu khối A01 tỉnh Lạng Sơn từng bỏ vòng loại HSG quốc gia

Học đường 20/07/2024 07:04

GD&TĐ - Dù điều kiện học tập có phần hạn chế nhưng, Dương Đình Thanh người dân tộc Tày vẫn sở hữu điểm số ba môn Toán, Vật lí và tiếng Anh vô cùng ấn tượng.

Tìm ra nguyên nhân máy tính chạy Windows toàn cầu ngừng hoạt động

Thế giới 19/07/2024 20:19

GD&TĐ - Trong ngày, tình trạng ngừng hoạt động của các thiết bị máy tính chạy Windows được báo cáo ở nhiều quốc gia khác nhau.

Tin nổi bật

Nghị quyết 57 và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Xây 'tam giác chiến lược'

Giáo dục 01/02/2026 10:05

Đình Bắc ‘vượt mặt’ đàn anh Quang Hải

Thể thao 01/02/2026 10:24

Số hóa sách giáo khoa - bước đi chiến lược trong chuyển đổi số giáo dục

Giáo dục 01/02/2026 06:05

Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại lễ khánh thành Trường liên cấp Si Pa Phìn

Thời sự 31/01/2026 19:44

Tổng Bí thư Tô Lâm dự lễ khánh thành trường nội trú liên cấp tại Điện Biên

Thời sự 31/01/2026 15:05

Bóng đá Malaysia nhận thông báo quan trọng từ CAS

Thể thao 01/02/2026 06:46

Vệ tinh do thám Luch bị phá hủy hoàn toàn

Thế giới 01/02/2026 09:00

Xuân Son tái xuất, Thép Xanh Nam Định ‘chơi lớn’ trận gặp Thanh Hóa

Thể thao 01/02/2026 06:23

Máy bay săn ngầm Mỹ xuất hiện bất thường trên bầu trời Trung Đông

Thế giới 01/02/2026 06:25

Quân đội Mỹ đã sẵn sàng hành động

Thế giới 31/01/2026 17:00

Sập hầm mỏ khiến hàng trăm người thiệt mạng

Thế giới 31/01/2026 17:09

Đừng bỏ lỡ

SpaceX thực hiện biện pháp 'đối phó khẩn cấp' với các trạm Starlink của Nga

01/02/2026 14:00

GD&TĐ - Việc Nga sử dụng module thu phát Starlink trên máy bay không người lái đã gây ra nhiều rắc rối cho Ukraine.

Hàng nghìn cơ hội việc làm tại Openday và JobFair 2026 của Trường ĐH Thuỷ lợi

01/02/2026 13:43

GD&TĐ - Ngày 1/2, Trường ĐH Thuỷ lợi phối hợp với các đơn vị tổ chức Openday và Ngày hội việc làm (JobFair 2026).

Trung Quốc biến sa mạc Gobi thành rừng cao su quân sự

01/02/2026 13:31

GD&TĐ - Từ vùng đất khô cằn, Trung Quốc đang xây dựng rừng Duzhong khổng lồ để sản xuất cao su quân sự, giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Các công ty dầu mỏ Mỹ đang tiến vào Venezuela

01/02/2026 13:00

GD&TĐ - Các công ty dầu mỏ Mỹ sẽ đầu tư vào Venezuela trong bối cảnh quốc gia Nam Mỹ này đang nỗ lực khuyến khích đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng.

Học tiếng Anh để 'kể' câu chuyện văn hóa Ê Đê

01/02/2026 12:42

GD&TĐ - Từ hoạt động chuyên đề thực tế, học sinh Trường THPT số 1 Nguyễn Trãi (Đắk Lắk) được "kể" văn hóa Ê Đê qua môn Tiếng Anh.

Công bố kết quả đánh giá các trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục trong nước

01/02/2026 12:40

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT công bố kết quả đánh giá các trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục trong nước năm 2025.

Hỏa lực đánh sập loạt kho đạn, radar phản pháo và trạm tác chiến

01/02/2026 12:30

GD&TĐ - Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã phá hủy loạt kho đạn, radar phản pháo và trạm tác chiến của Ukraine trong ngày.

Hé lộ căn cứ tên lửa ngầm như một thông điệp gửi tới Mỹ

01/02/2026 12:00

GD&TĐ - Các phe phái vũ trang thân Iran ở Iraq vừa công bố một căn cứ tên lửa ngầm như một thông điệp mạnh mẽ gửi tới Mỹ.

Hội khỏe Phù Đổng tạo động lực rèn luyện thể chất cho học sinh ở Phú Thọ

01/02/2026 11:36

GD&TĐ - Hội khỏe Phù Đổng cấp trường ở tỉnh Phú Thọ diễn ra sôi nổi, góp phần giáo dục thể chất toàn diện cho học sinh.

4 thói quen tiết kiệm thức ăn có thể gây hại

01/02/2026 11:35

GD&TĐ - Tiết kiệm là một đức tính tốt, nhưng bạn có nhận thức được những rủi ro về sức khỏe có thể phát sinh nếu tiết kiệm quá mức?

Sự dịch chuyển vai trò giữa các thế hệ trong gia đình hiện đại

01/02/2026 11:33

GD&TĐ - Khi không còn sống chung nhiều thế hệ, vai trò của ông bà cũng dịch chuyển rõ rệt, mở ra những chuyển biến đan xen cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy âm thầm đối với sự gắn kết giữa các thế hệ.

Thép Xanh Nam Định chiêu mộ ngoại binh chất lượng

01/02/2026 11:31

GD&TĐ - CLB Thép Xanh Nam Định công bố bản hợp đồng chất lượng cho giai đoạn lượt về của V-League 2025/26.

Xem thêm