DẺO THƠM XÔI NGŨ SẮC NGƯỜI MƯỜNG TÂN SƠN, PHÚ THỌ

• Trang chủ
• Giới thiệu
  • Các phòng chuyên môn
  • Các đơn vị trực thuộc
• Tin tức
  • Tin hoạt động Sở
  • Trong nước, quốc tế
  • Hoạt động liên kết, phối hợp
• Văn hoá
  • Nghiệp vụ văn hoá
  • Di sản văn hoá
  • Biểu diễn nghệ thuật
  • Phát hành phim và Chiếu bóng
  • Thư viện
• Thể thao
  • Thể thao thành tích cao
  • Thể thao quần chúng
• Du lịch
  • Nghiệp vụ du lịch
  • Điểm đến
  • Dự án đầu tư
  • Khách sạn, nhà nghỉ
  • Tài nguyên du lịch
• Gia đình
  • Phòng chống bạo lực gia đình
  • Xây dựng gia đình văn hoá
• Toàn dân ĐKXDĐS văn hóa
  • Khu dân cư văn hoá
  • Xã, phường, thị trấn văn hoá
• CÁC TTHC
  • Dịch vụ công
  • CÁC TTHC
  • Cải cách thủ tục hành chính
  • Văn bản quy phạm pháp luật
• Hỏi đáp
• thống kê
• Kỉ niệm 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

DẺO THƠM XÔI NGŨ SẮC NGƯỜI MƯỜNG TÂN SƠN, PHÚ THỌ Thứ 5 | 30/07/2020 Trên miền đất Phú Thọ, với 34 dân tộc anh em cùng sinh sống, đời sống văn hóa của đồng bào nơi đây vô cùng phong phú, đã tạo nên một bức tranh đa màu sắc, mảng khối về văn hóa, đặc biệt là ẩm thực. Mỗi một dân tộc lại có những món ăn được chế biến theo những cách riêng từ nguồn nguyên liệu đặc trưng, nhưng tựu chung lại, đó đều là những nét văn hóa cả về vật chất và tinh thần của người dân Đất Tổ. Nói đến xôi ngũ sắc ở Phú Thọ, người ta thường nhắc đến xôi nếp của đồng bào Mường, Tân Sơn. Là một món ăn bình dân, nhưng lại thể hiện những giá trị tinh tế trong quan niệm, ứng xử của con người với tự nhiên, về tinh thần lao động hăng say để làm nên những hạt gạo, về lòng hiếu thảo và ứng xử đẹp của con người. Giống như sự đa dạng trong các mối quan hệ xã hội của con người, xôi ngũ sắc là sự kết hợp đa dạng, tinh tế của nhiều loại cây, củ, quả để tạo thành món xôi thơm, ngon độc đáo. Từ lâu xôi ngũ sắc được biết đến là đặc sản ẩm thực, một món ăn truyền thống trong các dịp lễ tết của đồng bào dân tộc Mường. Xôi ngũ sắc tượng trưng cho âm dương ngũ hành, cho tình đoàn kết của cộng đồng dân tộc Mường nói riêng và cộng đồng các dân tộc nói chung. Để có một nồi xôi ngũ sắc ngon, đẹp mắt cần trải qua nhiều quy trình tỉ mĩ từ khâu chọn nếp, những hạt gạo nếp cái hoa vàng căng mẩy, được tạo ra từ một nắng hai sương cấy gặt của người nông dân để thành phẩm đạt được là hạt xôi bóng, thơm và dẻo. Tiếp đó, người Mường dùng những lá cây có sẵn trong vườn để tạo màu cho xôi. Màu đỏ được tạo nên từ lá cây cơm đỏ, màu tím lấy từ lá cơm đen, màu xanh từ lá cây riềng hoặc lá gừng, màu vàng là màu của nghệ tươi, màu trắng là màu nguyên thủy của gạo nếp. Để đảm bảo màu đẹp, người hái phải tránh không được để lẫn các loại cây màu với nhau. Tiếp đó là sự cầu kỳ trong khâu nấu lá, giã lá, củ để lấy nước màu dùng cho việc trộn vào gạo nếp để tạo màu. Gạo nếp cái sau khi được ngâm nước sẽ được trộn theo từng màu khác nhau, ngâm qua đêm để màu thấm vào từng hạt gạo nếp. Sự kỹ tính của món xôi ngũ sắc còn ở chỗ các loại cây, lá màu cũng phải được nấu ở các nồi khác nhau để tránh bị lẫn màu. Khâu quan trọng cuối cùng là đồ xôi. Người Mường, Tân Sơn đồ xôi trong một cái nồi chuyên dụng gọi là “chõ đồ xôi”. Khâu đồ xôi cũng đòi hỏi sự cầu kỳ không kém khi người đồ cũng phải bỏ từng lượt gạo đã trộn màu vào trõ. Gạo nhuộm những màu sắc mạnh, dễ bị dây màu sang các màu khác như vàng, đỏ, tím thường được rải ở lượt dưới cùng trõ đồ, ngăn cách nhau bằng lá chuối và trên cùng chắc chắn phải là lớp gạo nếp nguyên thủy, màu trắng. Riêng màu trắng được để trên cùng để tránh bị nhuộm màu bởi những màu khác. Quá trình đồ xôi ngũ sắc cũng đòi hỏi phải có một sự cảm nhận đủ chuẩn của người nấu để có thể nấu một nồi xôi đủ thời gian, vừa chín tới, vừa đượm màu. Người Mường luôn canh lửa vừa, khi nào nếp có mùi thơm là xôi đã chín. Xôi sau khi chín được bắc ra khỏi bếp cũng là lúc bàn tay khéo léo của người nấu xới, gạt để trộn đều các lớp xôi màu với nhau để xôi được trộn thành ngũ sắc đẹp mắt. Khi chín hương thơm của nếp quyện với hương thơm đặc trưng của cây cỏ nơi núi rừng Tân Sơn đã khiến xôi ngũ sắc không thể lẫn với bất cứ loại xôi nào khác. Hạt xôi bóng đẹp nhưng không ướt, khi nguội hạt se lại nhưng vẫn mềm, dẻo và thơm đặc trưng. Sắc màu của xôi ngũ sắc cũng thể hiện những ước vọng của người Mường về một cuộc sống hài hòa với trời đất, sự sum vầy của gia đình, sự gắn kết của cộng đồng và sự may mắn trong cuộc sống. Năm màu của xôi tượng trưng cho triết lý ngũ hành âm dương và con người hòa hợp. Màu đỏ tượng trưng cho Hỏa, màu trắng tượng trưng cho Kim, màu đen tượng trưng cho Thủy, màu vàng là Thổ và màu xanh tượng trưng cho Mộc. Đồng thời, nó còn thể hiện tình cảm đoàn kết của dân tộc Mường nói riêng và các dân tộc ở miền Tây Bắc nói chung. Sắc màu và sự thơm dẻo của xôi ngũ sắc cũng khẳng định sự ứng xử linh hoạt của con người trước thiên nhiên và đời sống xã hội. Vì thế, xôi ngũ sắc là món ăn thường được đồ để sử dụng trong các dịp lễ, tết, những bữa tiệc tiếp khách quý. Mâm xôi ngũ sắc trong những ngày lễ tết thể hiện lòng thành kính, biết ơn của con cháu với ông bà tổ tiên, tình yêu thương, sự gắn kết của cộng đồng và cầu mong mùa màng tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc, yên bình. Hãy đến Tân Sơn, đến với Vườn Quốc Gia Xuân Sơn để hòa vào thiên nhiên, hòa vào sắc màu truyền thống của cộng đồng các dân tộc nơi đây và đừng quên thưởng thức món xôi ngũ sắc độc đáo với hương vị đặc biệt từ thiên nhiên của núi rừng Tân Sơn./. Bài và ảnh: Bích Ngọc – Trung tâm TTXT Du lịch Các tin khác

• THỂ LỆ Cuộc thi sáng tác Mỹ thuật chủ đề
• Tạo sự đồng thuận trong Nhân dân
• Chuẩn mực vun đắp niềm tin
• Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể
• Kiềm chế, kéo giảm tai nạn giao thông
• Hội nghị triển khai công tác thi đua năm 2023 – Cụm thi đua 7 tỉnh Trung du miền núi Phía Bắc
• THỂ LỆ Cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 75 năm Ngày Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1948 - 19/8/2020) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/202
• Chuyến công tác tại Lào của Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng mang ý nghĩa chính trị sâu sắc
• Sơ kết nhiệm kỳ, ra quyết định lãnh đạo 6 tháng cuối năm và sơ kết công tác quốc phòng địa phương 6 tháng đầu năm
• Kế Hoạch Tổ chức kỷ niệm 75 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên (06/01/1946 - 06/01/2021)
• Cuộc thi ảnh nghệ thuật
• Tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị Di tích lịch sử Đền Hùng
• Thông báo xét tuyển viên chức đơn vị sự nghiệp năm 2020
• Nỗ lực đảm bảo trật tự an toàn giao thông
• Đoàn công tác của tỉnh Shimane, Nhật Bản thăm và làm việc tại tỉnh Phú Thọ
• Phú Thọ bảo tồn và phát huy Nghệ thuật Chèo
• 50 cán bộ y tế lên đường hỗ trợ Thành phố Hồ Chí Minh chống dịch COVID-19
• Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ tham dự Kỳ họp thứ Nhất - Quốc hội khóa XV

Văn bản mới

• Kế hoạch triển khai thi hành Luật Di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• Nghị quyết quy định hỗ trợ cho người trực tiếp trông coi, bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa được Nhà nước xếp hạng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• Quyết định phê duyệt vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Thông báo mới

• Thông báo thể lệ cuộc thi sáng tác các ca khúc kỷ niệm 70 năm ngày giải phóng Hải Phòng
• Gửi tin nhắn lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng

• Thư viện ảnh
• Audio
• Video

Liên kết Website.... Cổng dịch vụ công tỉnh Phú Thọ Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Phú Thọ Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ Thời tiết Thống kê Trực tuyến: Hôm nay: Tổng: TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ SỞ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TỈNH PHÚ THỌ Địa chỉ Số 1168, đường Hùng Vương, phường Thanh Miếu, tỉnh Phú Thọ ĐT: 0815360999 - Email: [email protected]. thietkewebchuyen.com,congdongtin.com, muazui.com