Điều Trị PEP - điều Trị Dự Phòng Sau Phơi Nhiễm HIV

Truy cập nội dung luôn

• TRANG CHỦ
• GIỚI THIỆU
  • Giới thiệu chung
  • Các khoa, phòng chức năng
    • Ban Giám đốc
    • Phòng Hành chính - Tổng hợp
    • Khoa Khám bệnh
    • Khoa Cấp cứu - Nội tổng hợp
    • Khoa Dược
    • Khoa Phụ Sản
    • Khoa Kiểm soát bệnh tật
  • Trạm Y tế xã
    • Trạm Y tế xã Phú Tân
    • Trạm Y tế xã Phú Đông
    • Trạm Y tế xã Phú Thạnh
    • Trạm Y tế xã Tân Phú
    • Trạm Y tế xã Tân Thạnh
    • Trạm Y tế xã Tân Thới
• TIN TỨC- SỰ KIỆN
• KHÁM CHỮA BỆNH
• Y TẾ DỰ PHÒNG
• ĐẢNG ĐOÀN THỂ
• THÔNG BÁO
• VĂN BẢN
• LIÊN HỆ
• HỎI ĐÁP

Điều trị PEP - điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV 15/03/2021

Trung tâm Y tế huyện Tân Phú Đông có tiếp xúc một số trường hợp có nhu cầu tư vấn về những tình huống phơi nhiễm với HIV, bài viết này chúng tôi mong muốn cung cấp một số thông tin cơ bản về điều trị dự phòng sau phơi nhiễm, hy vọng có thể giúp bạn đọc có thêm những kiến thức cần thiết,

Định nghĩa về HIV

HIV là viết tắt của virus gây suy giảm miễn dịch ở người và nó làm suy yếu hệ thống miễn dịch của cơ thể. Virus có thể truyền từ người này sang người khác khi máu, tinh dịch hoặc dịch tiết âm đạo bị nhiễm bệnh tiếp xúc với da hoặc niêm mạc bị trầy xướt của người không bị nhiễm bệnh. Ngoài ra, một phụ nữ mang thai bị nhiễm bệnh có thể truyền HIV sang thai nhi trong khi mang thai, sinh nở hoặc cho con bú.

Phơi nhiễm với HIV

Phơi nhiễm với HIV là tình huống rất thường gặp trong đời sống hàng ngày. Mặc dù không phải tất cả các trường hợp tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch cơ thể người nhiễm HIV hoặc nghi ngờ nhiễm HIV đều dẫn đến bị nhiễm HIV. Tuy vậy do thông tin hoặc hiểu biết không đầy đủ nên một số người quá lo lắng trong khi một số khác lại không biết nên bỏ qua “khoảng thời gian vàng” không điều trị dự phòng kịp thời. Phơi nhiễm với HIV (exposure) được hiểu là tình huống có tiếp xúc với dịch tiết có khả năng mang mầm bệnh HIV. Phơi nhiễm trong cộng đồng chủ yếu xoay quanh 2 tình huống: (1) Phơi nhiễm tình dục khi quan hệ không sử dụng bao cao su hoặc bao cao su bị vỡ hoặc rách, bị cưỡng dâm. (2) Phơi nhiễm qua máu do vết thương đâm phải kim hoặc các vật sắc nhọn vứt ra các khu vực công cộng và có dính máu nhìn thấy được. Phơi nhiễm trong bệnh viện chủ yếu xoay quanh các tai nạn nghề nghiệp như bị kim tiêm đâm. Do tính chất âm thầm và khó nhận biết của căn bệnh này, mọi tình huống phơi nhiễm với dịch tiết của người không rõ tình trạng huyết thanh kháng HIV như bị kim đâm ở nơi công cộng, bạn tình bất chợt... đều được xem là “có khả năng chứa mầm bệnh”.

Tuy nhiên, phơi nhiễm HIV không có nghĩa là có chắc chắn gây ra nhiễm HIV, Phơi nhiễm (exposure) là điều kiện cần để dẫn đến nhiễm (infection), tuy nhiên chưa phải là điều kiện đủ. Dù vậy, khi bị phơi nhiễm thì điều cần thiết là phải điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (Post - exposure prophylaxis - PEP) là một can thiệp y khoa dựa vào khả năng ức chế virus HIV của thuốc kháng HIV (Antiretroviral – ARV).

Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm giúp ngăn chặn HIV ngay từ ban đầu và khiến cho chúng ta không bị lây nhiễm HIV. Do vậy, nó mang tính chất như một điều trị cấp cứu (emergency HIV treatment).

Điều kiện để điều trị dự phòng sau phơi nhiễm

Chúng ta cần điều trị dự phòng sau phơi nhiễm khi thỏa mãn 3 yếu tố sau: (1) Bạn chưa nhiễm HIV hoặc chưa rõ tình trạng huyết thanh của mình; (2) Có phơi nhiễm với HIV hoặc nghi ngờ phơi nhiễm với HIV (quan hệ không bao, rách bao, bị kim đâm…); (3) Không quá 72 giờ tính từ lúc phơi nhiễm. Thì bạn có thể cần đến điều trị dự phòng sau phơi nhiễm, và nên càng sớm càng tốt.

​

Thuốc kháng virus – ARV, thuốc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm

Hiệu quả của điều trị dự phòng sau phơi nhiễm

Hiệu quả có thể đạt được 95-99% nếu được sử dụng sớm. Hiệu quả của điều trị sẽ cao nhất trong vài giờ đầu sau khi phơi nhiễm, giảm dần theo thời gian và được cho là không có hiệu quả sau mốc 72 giờ tính từ lúc phơi nhiễm. Thông tin về lây nhiễm HIV tiên phát chỉ ra rằng nhiễm HIV toàn thân không xảy ra ngay lập tức mà có một sự chậm trễ ngắn giữa thời gian phơi nhiễm với virus và sự xuất hiện của HIV trong máu. Trong thời gian “cửa sổ cơ hội” này, điều trị ARV có thể dự phòng nhiễm toàn thân, từ đó giúp người này tránh khỏi tình trạng “nhiễm HIV mạn tính”.

Tính an toàn của điều trị dự phòng sau phơi nhiễm

Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm là an toàn. Tuy nhiên, có thể gây ra một số tác dụng phụ như buồn nôn, nôn, nhức đầu… đa số các tác dụng phụ này đều nhẹ và thoáng qua.

Các yếu tố ảnh hưởng lên hiệu quả của điều trị PEP

Sự chậm trễ tiếp cận với ARV. Càng chậm tiếp cận ARV, hiệu quả dự phòng càng giảm.

Sự kháng thuốc ARV của nguồn gây phơi nhiễm: Ở Việt Nam, tỷ lệ kháng thuốc phác đồ 1 vẫn còn thấp, do vậy, phác đồ ưu tiên vẫn là phác đồ 1 cho các tình huống không rõ phác đồ ARV của nguồn gây phơi nhiễm.

Sự tuân thủ của người bị phơi nhiễm: Cần tuân thủ ARV trong suốt 4 tuần điều trị cũng như quy trình theo dõi sau điều trị.

Khi phơi nhiễm xảy ra, tâm lý thoải mái là một yếu tố cần thiết. Tâm lý thoải mái giúp cơ thể đáp ứng tốt hơn với thuốc, hạn chế ảnh hưởng và tác dụng phụ của thuốc ARV lên đời sống và sinh hoạt.

Điều trị PEP được chứng mình là có hiệu quả. Tuy nhiên, điều trị dự phòng sau phơi nhiễm chỉ nên sử dụng trong những tình huống tai nạn bất ngờ, chứ không phải là một biện pháp dự phòng lâu dài, vì sử dụng lặp lại như vậy làm giảm hiệu quả và tăng khả năng thất bại, bên cạnh đó, chúng ta còn có những biện pháp dự phòng khác. Do vậy, bên cạnh PEP, bạn cần thực hành các biện pháp bảo vệ khác để dự phòng lây nhiễm HIV như bao cao su, PrEP…

Trong nền y học hiện đại, HIV có thể phòng ngừa và điều trị, và nó dần trở thành một bệnh mãn tính. Người phơi nhiễm HIV có thể điều trị dự phòng và hoàn toàn có thể loại bỏ virus ra khỏi cơ thể. Vì thế, khi bạn bị phơi nhiễm hãy thật bình tĩnh và liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và hướng dẫn kịp thời để bảo vệ bản thân./.

Trương Hoàng Hân – Khoa kiểm soát bệnh tật

Tin liên quan Tân Phú Đông thực hiện công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng tại các trường Mầm non - 20/10/2025 Trung tâm y tế khu vực Tân Phú Đông triển khai hiệu quả chiến dịch diệt lăng quăng đợt II năm 2025 - 17/10/2025 Hưởng ứng ngày sức khỏe tâm thần Thế giới 10/10/2025 - 17/10/2025 Ra quân chiến dịch diệt lăng quăng phòng chống sốt xuất huyết tại trung tâm y tế khu vực Tân Phú Đông - 17/10/2025 Rửa tay bằng xà phòng vì sức khỏe của bạn và cộng đồng - 15/10/2025

Trang chủ | Tin tức | Văn phòng điện tử |Liên hệ 2018 © TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC TÂN PHÚ ĐÔNG Đơn vị chủ quản: Trung tâm Y tế khu vực Tân Phú Đông Chịu trách nhiệm: Ông Trần Văn Danh - Trưởng ban biên tập Địa chỉ: Ấp Kinh Nhiếm - Xã Tân Phú Đông - Tỉnh Đồng Tháp Điện thoại: 02733. 530930 Email: ttyttanphudong@tiengiang.gov.vn