Dở Như Hạch. - PN-Hiệp

Có thể bạn quan tâm

Trang

Trang chủ
Trang Multiply
Guest Book
Photo

Thứ Sáu, 7 tháng 3, 2014

Dở như hạch.

Đã lâu tôi không nghe ai nói đến câu này, "dở như hạch" có nghĩa là rất dở, dở tệ, dở quá xá, hay như dân miền Nam nói là dở òm, dở ẹc (ẹt), dở khẹc... Câu nói này hình như của dân Nam bộ, trong nhà tôi không thấy các cụ nói. Thời còn nhỏ đám nhóc tì chơi đùa hay chê bai nhau như thế "nó chơi dở như hạch", mà không phải chỉ đám nhóc, tôi cũng nghe người lớn nói thế. Vào sân Cộng Hòa (sân Thống Nhất bây giờ) coi đội Tổng Tham Mưu đá với đội Quan Thuế, nghe người lớn bình luận "thằng đó hồi này đá dở như hạch, trái đó ngon ăn dzậy mà đá không dzô". Có một câu tương tự là "dở như cám hấp", cám hấp thì hiểu được, bởi cám mà hấp hay nấu lên chỉ để cho heo, lợn xơi chắc chắn chẳng ngon lành gì, nhưng "hạch" là gì mà dở thế thì phải công nhận từ hồi nhỏ đến giờ tôi không hiểu. Cũng có thắc mắc đi hỏi người lớn chẳng có ai giải đáp, mà trong sách vở kể cả tự điển chỉ thấy giải thích "hạch" có mấy nghĩa. Đại khái hạch là "bắt bẻ, vặn vẹo đòi thế nọ thế kia" (chắc như mấy gia CSGT bây giờ hay đi "canh me" bắt xe cộ để "làm luật"), như hạch sách, hạch họe, hoặc là "cục nổi ở cổ, bẹn, nách" như nổi hạch. Cũng có nghĩa là khảo sát, như sát hạch trong kỳ thi. Gần đây tôi mới biết thêm một nghĩa nữa trong Đại Nam Quấc Âm Tự Vị của Huình Tịnh Paulus Của. Heo hạch, giải nghĩa là: Thứ heo đực, dái lớn mà nhỏ con, có thiến đi nó mới lớn. Tất cả giải thích về chữ "hạch" ở trên, kể cả "heo hạch" trong Đại Nam Quấc Âm Tự Vị, tôi thấy có vẻ như chẳng liên quan gì đến chữ "hạch" có nghĩa là... "dở như hạch". Thời may mấy ngày trước đọc trong sách của Vương Hồng Sển(*), cụ có giải thích về câu "dở như hạch". Thời xưa cách nay bảy tám chục năm trong miền Nam có từ "Chà và" phiên âm từ chữ "Java", gọi tắt là "Chà" để chỉ chung bọn người da ngăm đen từ vùng Hạ Châu (còn gọi là Nam Đảo, vùng Indonésia, Malaysia...). Tùy theo cái đặc sắc của họ mà người mình đặt tên: - Chà chóp, vì đầu có chừa chóp. - Chà gạch mặt, vì mặt có thẹo có vằn (đúng ra là rạch mặt, bọn Sénégalais). - Chà tóc đỏ, vì tóc, râu như râu bắp, râu ngô. - Chà tóc quắn, Chà này thợ cắt tóc ngán nhứt vì hớt mãi tóc vẫn sặt rằn. - Chà Châu Giang, vốn là người Chàm (Chăm) di cư về miền Hậu Giang và đóng đô tại cù lao Châu Giang, ngang chợ Châu Đốc trên sông Cái. - Chà hạch, đây là bọn người chuyên môn thức đêm giữ cửa và canh gác hãng buôn. Nguyên lai họ từ xứ Á Rập đến và thường theo đạo Hồi-Hồi cho nên còn gọi là người Hồi. Tuy nhiên tại sao lại gọi họ là người "hạch", cụ Vương giải thích tiếp bởi thấy danh tánh của họ đều có chữ Hadj đứng đầu (cụ Vương thời trai trẻ đã làm việc thơ ký công văn giấy tờ nhiều năm trong những Tòa bố ở miền Tây, và cả dinh Thống Đốc Nam Kỳ nên điều cụ nói chắc chính xác), chữ "hạch" là phiên âm của "Hadj", cũng như "Chà và" là phiên âm của "Java". Dân ta bèn đặt luôn cho họ một cái tên rất kêu, gột rửa không ra, đó là "hạch gác cửa". Bọn Chà hạch này ngoài chuyện chuyên môn làm nghề gác cửa, ngày xưa gọi là "gác dan", cũng từ chữ Tây "gardien", họ dở ẹc chẳng biết làm ăn chuyện gì khác, cho nên cái câu "dở như hạch" là từ bọn người Chà hạch này mà ra. Trong sách của cụ Vương có nói trong danh tánh của người "Chà hạch" đều có chữ Hadj đứng đầu, nhưng không thấy cụ giải thích chữ Hadj có nghĩa là gì? Tên họ chăng? hay là tên thánh, pháp danh?, hay có nghĩa gì khác? Lại mày mò tìm hiểu, thì ra chữ Haj hay Haji, Hadj của người Á Rập có nghĩa là "hành hương". Người theo Hồi giáo có một ước nguyện là trong đời có một lần hành hương đến thánh địa Mecca, và những ai trong đời đã đến được thánh địa Mecca đều được phong tặng cho chữ đó ghép vào tên họ, được coi như một vinh dự. Thế là bây giờ tôi mới hiểu được cái công án "dở như hạch" sau hơn 50 năm, trong cuộc sống chỉ một chữ "hạch" là dở tệ thôi mà phải hơn nửa đời người mới biết được cặn kẽ, thật không hề đơn giản, đúng là... dở như hạch! (*) Quyển Hậu Giang - Ba Thắc, Vương Hồng Sển, NXB Trẻ - 2012.

Bài cùng chủ đề:

Người đăng: Unknown vào lúc 11:05

12 nhận xét :

giaolang12:40:00 7 thg 3, 2014
Và mãi bi giờ Giáo cũng mới biết, mà lại biết sau anh nữa, dzị mới đúng là... dở như hạch! hic...
Trả lờiXóaTrả lời
1. Unknown14:56:00 7 thg 3, 2014
  ( - ) với ( - ) thành ( + ), mình dở mà biết mình dở dzị là... giỏi rùi. Tự yên ủi vậy đi Giáo :-)))
  XóaTrả lời
Mùa Thu Buồn05:18:00 9 thg 3, 2014
Huhu......Dạo này chẳng còn thời gian qua nhà bác hiệp " quậy" nữa rồi...........Hihi
Trả lờiXóaTrả lời
1. Unknown19:33:00 9 thg 3, 2014
  Mần kí gì mà bận dữ vậy MTB, thỉnh thoảng qua quậy cho vui cửa vui nhà chớ :-)))
  XóaTrả lời
Unknown20:48:00 9 thg 3, 2014
Vậy mà trước giờ vẫn tưởng "dở như hạch" là câu nói xuất phát từ miền Bắc chứ, vì M không nghe ba mẹ mình nói mấy từ đó ((-:
Trả lờiXóaTrả lời
1. Unknown21:46:00 9 thg 3, 2014
  Ở miền Bắc chẳng rõ có người "hạch" Á Rập này không? Chứ cụ Vương Hồng Sển đã viết thì rõ nó là từ của miền Nam :-)))
  XóaTrả lời
Unknown14:07:00 11 thg 3, 2014
Quá hay, mục này nên đăng báo để mở mang dân trí anh ạ.
Trả lờiXóaTrả lời
1. Unknown17:10:00 11 thg 3, 2014
  Tôi thấy cũng trên báo chí bây giờ cũng nên có một mục thỉnh thoảng nêu lên mấy chuyện kiểu này, xem chơi cho biết, hihi!
  XóaTrả lời
dungNobita15:59:00 11 thg 3, 2014
Chữ nghĩa ly kỳ quá, bác Phạm nhỉ! Bọn tôi hồi nhỏ còn chê nhau : thằng ni dở như hạch ... chuột! Qua Tây nghe người ta nói dân Rệp (nói tắt chữ Arab) nhưng cũng hàm chứa ý chê là tệ như con ... rệp!
Trả lờiXóaTrả lời
1. Unknown17:12:00 11 thg 3, 2014
  Xưa tôi cũng cứ ngỡ hạch đây là... dịch hạch. Vậy dân Tây với dân Ta nhìn tụi "hạch" hay "rệp" giống nhau nhỉ?
  XóaTrả lời
Unknown22:30:00 22 thg 4, 2014
Kính bác Hiệp:Trước cuốn Hậu Giang - Ba Thắc: ăn cơm mới nói chuyện cũ, trong Sài Gòn tạp pín lù Vương tiên sanh cũng đã có giải chữ "hạch" nầy.
Trả lờiXóaTrả lời
1. Unknown22:41:00 22 thg 4, 2014
  Cám ơn bạn, tôi cũng có quyển Sài Gòn tạp pín lù lâu rồi mà không để ý.
  XóaTrả lời

Thêm nhận xétTải thêm...

:) :( :)) :(( =)) →

Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét ( Atom )

Chủ đề

Thủ công
Tản mạn tôn giáo
Du lịch
Hoa trái
Suy gẫm
Tản mạn

Hàng xóm

VƯƠNG-TRÍ-NHÀN So sánh cách khai thác Hồ Tây Hà Nội và Tây Hồ Hằng Châu (Trung Quốc) - Nguyên là bài HỒ TÂY: MỘT CÁI TÊN, HAI SỐ PHẬN - tác giả -- TS. Đinh Thế Anh - TS. Vũ Hoài Đức *(Đại học Quốc Gia Hà Nội)* Địa chỉ trên mạng https://...
Giao Blog Chiến thắng lịch sử của nữ thủ tướng Nhật Bản Takaichi đầu năm 2026 - nhiều cái nhất - Nữ thủ tưởng Nhật Bản đầu tiên vừa giành chiến thắng ngoạn mục trong bầu cử quốc hội. Nhiều con số đáng ghi nhớ, bởi lập kỉ lục trong lịch sử tuyển cử tạ...
VŨ NHO NINH BÌNH “Thi sĩ Phố Hiến” Lê Hồng Thiện: Thơ viết cho tuổi thơ - “Thi sĩ Phố Hiến” Lê Hồng Thiện: Thơ viết cho tuổi thơ Cập nhật ngày: 1 Tháng 6, 2023 lúc 21:12 *Vanvn- Đọc thơ “viết cho các em” của Lê Hồng Thiện, m...
văn việt Thế giới thơ mộng Đinh Cường: “Đi vào cõi tạo hình II” - *Phan Tấn Hải* Giải thích thế nào về một cảm giác lơ lửng, lâng lâng như say sau khi đọc tuyển tập *Đi vào cõi tạo hình II* của họa sĩ Đinh Cường (1939-...
VanPham Thongdong Bất dị - *Bất dị* Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên *Sengai Gibon (1750 – 1837) là một thiền sư Nhật bản thuộc dòng Lâm Tế, ông cũng có một biệt tài vẽ tranh thủy mặ...
Bố susu BÁN ĐẤT NGHỈ DƯỠNG GẦN HỒ ĐÁ BÀNG - CHÂU ĐỨC, VŨNG TÀU - 🌿 CHÍNH CHỦ CẦN BÁN ĐẤT NGHỈ DƯỠNG GẦN HỒ ĐÁ BÀNG - CHÂU ĐỨC, VŨNG TÀU 🌿 📍 Vị trí: Xã Đá Bạc, Huyện Châu Đức, Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) Xã Nghĩa Thành,...
TỄU - BLOG SƯƠNG XUÂN VÀ HOA ĐÀO - Tùy bút đặc sắc của Vũ Thư Hiên - Sương xuân và hoa đào *Tùy bút của Vũ Thư Hiên* Tôi bao giờ cũng hình dung Tết gắn liền với đất Bắc, nơi đi trước mùa xuân phải có một mùa đông. Mùa đô...
TÌM HIỂU TỪ NGUYÊN Nhớ An Chi - Nhưng không đồng ý với ông chuyện nguồn gốc của MOONG MỎ.
Tuấn Công Thư Phòng HỌ NHÀ KHOAI KHÔNG NGỨA CŨNG LĂN TĂN - Cây ráy* Hoàng Tuấn Công * Độc giả Đào Minh hỏi: “*Tôi là người thích tìm hiểu về thành ngữ tục ngữ tiếng Việt nên có sưu tầm khá nhiều từ điể...
TTM Gốc Mai Lau roi -
ghi chép - *Ái luyến* *Truyện ngắn của Lý Lan* Tôi quen một người tình cờ trong một đợt sinh hoạt hè hay công tác hè lúc còn là sinh viên,...
Minht 21/9/24. Những vần thờ.. ơ cóc. Cóc.. viết cho ngày 21/9. - Cóc… viết cho ngày 21/9. Ngày 21/9 năm nay vào ngày Thứ Bảy. Lão chủ tịt hay quên nhất là lúc này, đầu óc hay quên lắm, ngày 21/9 năm nay, chủ tịt chễm c...
Blog tan_262 - - CHUYỆN NGẮN 100 CHỮ CHỌN LOC. *Bữa cơm trưa* Hôm nay, khi đang ăn trưa ở một quán bình dân, tôi thấy một bác bán đồng hồ treo tường dạo, khoảng gần sá...
Nắng Tuyết Bên lề cuộc sống (1) - Có lẽ cái khổ nhất trong cuộc tình của hai người đang yêu nhau hoặc trong đời sống vợ chồng là không tin tưởng nhau . Thật ra phụ nữ ai lại chẳng yêu chồng...
HƯƠNG NGÀN NỢ - *Truyện ngắn * Người đàn ông đấm thùm thụp vào chiếc quan tài, gào lên thảm thiết: - Trời ơi là trời! Bà đi để lại cho tui cục nợ, dừ mần răng đây trời! Mặ...
ký ức nhỏ Việt hóa - KHÚC I 1. Trong nền văn chương Miền Nam có thể loại truyện phóng tác. Hiện nay, có nhiều định nghĩa về *phóng tác*; tôi tạm khoanh hẹp trong nghĩa "là m...
tuan's blog Thông báo "chuyển nhà" - Xin nhắc các bạn rằng tôi đã xong việc "chuyển nhà" sang website mới là www.nguyenvantuan.info. Từ nay, tất cả các bài viết mới sẽ được post vào trang blo...
TTM Gốc Mai GB Chỉ tại vì.. - Chỉ tại vì.. 🌸😇🌸 Chỉ tại vì bụi Nguyệt Quế đến hôm nay vẫn.. nở trắng cây.. Chỉ tại vì hương hoa thơm.. ngan ngát quá.. Chỉ tại vì những cánh hoa.. r...
Ma xó cận Bàn tay nhỏ dưới mưa - Griet “Tất cả đã đến, đã hiện hữu, rồi ra đi. Tự xoá nhoà theo tiếng thở rì rào của biển cả”. (Bàn tay nhỏ dưới mưa | Trương Văn Dân) ********* Người đàn...
GÓC NHÌN ALAN Người cha chỉ học hết lớp 3 đã thay đổi cuộc đời tôi như thế nào – Rick Rigsby - [image: jorge-lopez-284336-768x512] *Khi tôi đứng ngay sau cha mình nhìn cô ấy lần cuối, cha tôi đã nói với tôi 3 từ đã thay đổi cuộc đời tôi ngay trong ...
Ngọc Yến - https://plus.google.com/105043559354084814532/posts/iKTvZCbezRX?_utm_source=1-2-2
Có khi nào ... Đợi Nắng - Mỵ ngồi lặng yên nhìn vào khoảng không vô định. Cuối thu rồi. Cái lạnh se se cứ day day vào lòng mà nghít, mà nhéo. Xót cả dạ. Mỵ không biết mình phả...
ThuThuy1401 Thiền sinh ru nội kết - thơ Nhất Hạnh -
_giaolang trăng muộn - Có mấy ai mất công sức để chờ đón trăng mười tám? Hầu như nó bị lấn át bởi vẻ tròn đầy rực sáng của trăng 16, 15. Vẻ đẹp lung linh, huyền ảo của đêm trăn...
Văn Hóa Phật Giáo Blog Tết và Mẹ - Tết và Mẹ – Nguyên Cẩn Xuân xa nhà- Nguyên Dũng Mẹ và đêm Giao thừa- Nguyễn Thanh Vũ Xuân Hội An-Nguyễn Miên Thượng Bóng quê-Phan Thành Minh Xuân tức […]
caycaumuathu điều giản đơn - 7hkém sáng xách cặp bước qua cánh cổng. Lấm tấm trên nền gạch lát vỉa hè, những viên tròn xanh đen không thể thờ ơ. Quay ngẩng đầu ngó lên ban công tầng 2...
Trương Quang Thứ Blog NHỮNG CÁNH CHIM BẤT TỬ - [image: Kết quả hình ảnh cho HÌNH ẢNH MÁY BAY SU 30] Những cánh chim bất tử Viết về các liệt sỹ Không quân hy sinh ngày 14,16/6/2016 Dẫu thời chiến hay ...
Marguerite Gửi lời thăm nàng Mona Lisa ở bảo tàng Louvre , Paris - Ít tuần trước nghe tin khu vực sông Seine ở Paris bị ngập lụt , bảo tàng Louvre phải đóng cửa , tôi đã có lời thăm hỏi nàng Mona Lisa trên facebook . Bản g...
Hồng Ngọc Du Xuân - "Xuân du phương thảo địa” (Thôi Hiệu) “Du Xuân” là chữ chị Thúy Hà, giảng viên Đại học Chulalongkorn dùng khi gửi thư mời tôi và một số bạn đi viếng Làng ...
BULUKHIN BÚT ĐÀM CUỐI NĂM - *Người bút đàm với bu tui* Chiều 23 tháng chạp, sau khi thả 3 ông cá chép xuống hồ để các vị vượt Vũ Môn lên báo công với Ngọc Hoàng, bu tui “thiền h...
Hòn sỏi ot.ta CHUYỆN VU VƠ - Ôi giời! Giật mình nhớ ra là hai ngày nay chưa tắm, thế có gay không cơ chứ. Thấy ngứa ngứa buồn buồn, cứ thấy cái triệu chứng này là sắp có thơ....
Ruchung RƯỢU NÀO RƯỢU LẠI SAY NGƯỜI... -
Toro RƯỚC TIẾN SĨ - Quê tôi từ xưa cho đến nay, Trung thu bao giờ cũng gắn liền với Tiến sĩ giấy. Tục đó chưa bao giờ đứt quãng, kể cả thời chiến tranh. Hồi nhỏ, từ đầu thán...
Mùa Thu Buồn. Khg hiểu nguyên nhân vì sao ?? - Trước đây vào Blog rất dễ và khg bị tình trạng nó quay vòng vòng , còn bậy giờ trong thời gian qua mỗi lần tui vào nhà mình đều rất ...
Ăn cơm mới, nói chuyện cũ......-Tục Ngữ- Làng quê - Chiều hôm nay, có đứa cháu đi học về hỏi: Chú ơi! Mùa Xuân là mùa nào hả chú? Có phải sắp Tết rồi không?”. Sau một hồi giảng giải cho đứa cháu hiểu thì...
như thị thông - Mầy mò miết trong bế tắc, rồi nó cũng tìm thấy cái cánh cửa thoát hiểm... Hic... nhưng không biết thoát được cái hiểm này rồi nó có rơi vào cái hiểm khác...
TORO's GB NGHĨ VỀ GIÀN KHOAN NGANG NGƯỢC CỦA TÀU - Trong những ngày qua, tâm trạng chúng ta là buồn phiền, lo âu, căm giận, phẫn nộ... trước hành vi ngạo ngược của Tàu, mang giàm khoan khủng vào vùng biển...
Tuyết Mai Tìm phao cho lòng trung thực. - Nhân đọc bài báo " Tôn vinh người ngay thẳng để chống giả dối " trên báo Tuổi trẻ ngày Chủ nhật hôm nay, tôi xin trích một đoạn trên báo Văn hóa Phật giáo...

Hiển thị Tất cả

Lưu trữ Blog

Lưu trữ Blog tháng 3 ( 1 ) tháng 2 ( 1 ) tháng 1 ( 1 ) tháng 12 ( 3 ) tháng 10 ( 3 ) tháng 9 ( 2 ) tháng 8 ( 3 ) tháng 7 ( 1 ) tháng 5 ( 2 ) tháng 4 ( 2 ) tháng 3 ( 3 ) tháng 2 ( 1 ) tháng 1 ( 3 ) tháng 12 ( 3 ) tháng 11 ( 5 ) tháng 10 ( 4 ) tháng 9 ( 4 ) tháng 8 ( 5 ) tháng 7 ( 6 ) tháng 6 ( 11 ) tháng 5 ( 8 ) tháng 4 ( 9 ) tháng 3 ( 7 ) tháng 2 ( 8 ) tháng 1 ( 9 ) tháng 12 ( 13 ) tháng 11 ( 9 ) tháng 10 ( 13 ) tháng 9 ( 8 ) tháng 8 ( 18 ) tháng 7 ( 12 ) tháng 6 ( 9 ) tháng 5 ( 9 ) tháng 4 ( 5 ) tháng 3 ( 13 ) tháng 2 ( 18 ) tháng 1 ( 14 ) tháng 12 ( 14 ) tháng 11 ( 9 ) tháng 10 ( 7 ) tháng 9 ( 7 ) tháng 8 ( 10 ) tháng 7 ( 13 ) tháng 6 ( 12 ) tháng 5 ( 12 ) tháng 4 ( 12 ) tháng 3 ( 11 ) tháng 2 ( 13 ) tháng 1 ( 14 ) tháng 12 ( 11 ) tháng 11 ( 10 ) tháng 10 ( 12 ) tháng 9 ( 10 ) tháng 8 ( 13 ) tháng 7 ( 12 ) tháng 6 ( 12 ) tháng 5 ( 15 ) tháng 4 ( 17 ) tháng 3 ( 14 ) tháng 12 ( 1 ) tháng 11 ( 1 )

Khách ghé thăm

Phạm Ngọc Hiệp

Unknown Xem hồ sơ hoàn chỉnh của tôi

Xem nhiều

Thơm, khóm, dứa. Ảnh Internet. Sáng nay tôi mới nghe trên tivi (6-8-2015), trong một phim dài nhiều tập, cũng không để ý là phim gì, cùng diễn viên là...
Dưa, dứa, dừa. Quày dừa trên cây. Ảnh Internet. Dưa, dứa, dừa, chắc chắn là ba thứ cây trái khác rồi, không giống nhau như dứa, thơm, khóm viết ở bà...
Tên xưa của một số quốc gia. Ảnh Internet. Đọc bên nhà bác Hồng Ngọc thấy có nói về những cái tên cũ của một số nước mà bây giờ ít thấy ai nói hay viết, Chẳng hạn...
Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông... Lá trầu. Ảnh Internet. Nhân lai rai nói về chuyện chữ nghĩa, đọc trên báo Tuổi Trẻ hôm nay (28-11-2013) thấy có một bài viết ngắn của...
Sáp nhập & Sát nhập. Đọc sách báo thỉnh thoảng tôi thấy dùng từ "sáp nhập", hoặc "sát nhập", để chỉ hai cơ quan, hai sở (có thể nhiều hơn),...
Tiểu thuyết ba xu. Sérénata. Ảnh của NangTuyet. Bây giờ tôi ít khi nghe ai nói đến mấy từ "Tiểu thuyết ba xu", nhưng các bạn nào ở Saigon trướ...
Ký ức Pleiku. Ảnh 1. Con dốc đi lên đi xuống ngày nay. Ảnh Marguerite. Ảnh 2. Con dốc đi lên đi xuống ngày xưa. Ảnh Internet. Ảnh 3. Phố xá...
Tiếng Nghệ. Hồi này có mấy người bạn quê quán Nghệ An vào chơi, rôm rả ra phết. "Lão Tân", người gốc xứ Nghệ vào đưa ra một bài thơ sử dụng n...
Một số từ ngữ vay mượn từ tiếng Pháp trong tiếng Việt. Xe lô (xe trắc xông) xưa ở Saigon (xe màu đen phía bên tay phải xe xích lô). Ảnh Internet. Trong entry trước tôi có nói chuyện phiếm v...