Đọng Lại Gì Khi đọc Xong “Don't Make Me Think”

Dân thiết kế giao diện web app hay mobile thì chắc cũng chẳng lạ lẫm gì với cuốn sách này nữa nhỉ. Với những bạn chưa biết thì “Don’t make me think” là một cuốn sách nói về những quy tắc đơn giản để thiết kế một UX/UI của một ứng dụng web hoặc mobile do Steve Krug viết. Tiêu đề của cuốn sách mình có thể hiểu đơn giản là “đừng bắt người dùng phải nghĩ nhiều khi dùng ứng dụng của bạn”. Người dùng càng lười thì mấy ông designer càng có việc để làm mà.

Về cơ bản thì cuốn sách này cũng tái bản khá nhiều lần rồi. Bản cũ nhất xuất bản năm 2000 và bản mới nhất là năm 2013( Don’t Make Me Think, Revisited 3rd Edition). Mình thì đang có bản mới nhất mà cũng chưa đọc thử bản cũ như nào nhưng nghe tác giả bảo bản 2013 có thêm vài ví dụ và một chương mới cho thiết kế giao diện mobile.

Sách thì viết nhiều lắm nhưng nếu nhắm mắt mà nghĩ thì mình đọng lại được vài ý sau.

1. Đừng thách đố trí thông minh của người dùng.

Người dùng có thể họ là những người thích giải những câu đố hay ô chữ với hàng tiếng đồng hồ nhưng chắc chắn không phải trên trang web của ban. Với 5 giây thách đố chí thông minh của người dùng, trang web của bạn sẽ được cho là trang web tồi.

Trường “xác nhận mật khẩu” không cần phải nhập nhưng phải khớp với trường “Mật khẩu”.

Thực sự mà nói thì trang web này cũng không tồi lắm vì tôi cũng chỉ mất 3 giây để biết trường “Xác nhận mật khẩu” có phải nhập hay không. Nhưng điều làm tôi thất vọng là phải nhập lại thông tin từ đâu (ảnh thứ 3).

2. Cách mà người dùng đọc và lựa chọn

Vài người nghĩ họ sẽ đọc một trang web như này:

Nhưng thực tế người dùng chỉ quét thông tin và ánh mắt của họ sẽ dừng lại ở những thông tin mà người dùng hứng thú.

Từ thói quen đó ta có thể suy ra một vài nguyên tác để thiết kế một trang web:

• Phân trang web thành các mục nội dung là một ý tưởng tốt cho việc tích kiệm thời gian tìm kiếm thông tin của người dùng.
• Những bức ảnh, biểu tượng luôn là thứ thu mút sự chú ý của người dùng.
• Chữ càng to càng đậm thì thông tin càng quan trọng.
• Mọi người có xu hướng chọn option có khả năng đầu tiên họ nhìn thấy thay vì đọc tất cả và chọn ra option tốt nhất

Như trước tôi học môn “máy tính và con người” (Human Computer Interaction) có chương nói về cơ chế hoạt động của tầm nhìn ngoại vi và ảnh hưởng của nó đến cách mà người dùng tìm kiếm thông tin. Hãy thử tìm hiểu về “tầm nhìn ngoại vi” tôi cá là bạn sẽ thấy vài điều hay ho để áp dụng vào trang web của mình.

3. Mọi thiết kế đều cần theo khuôn khổ chung mà đa số mọi người đã quen

Sáng tạo là cần thiết nhưng trên thực tế có những quy tắc mà bạn luôn phải tuân theo khi thiết kế một trang web hay ứng dụng mobile chỉ đơn gian vì người dùng đã quen như vậy rồi. Ví dụ như logo của một trang web luôn ở góc trái trên và khi click vào thì sẽ điều hướng về trang chủ. Còn bên phải luôn và nút đăng ký và đăng nhập. Điều này cũng đúng với việc lựa chọn icon (biểu tượng ) chức năng cho trang web của bạn. Các trang web mới thường lấy icon từ những trang web đã nổi tiếng để tạo sự quen thuộc cho người dùng sử dụng

4. Mọi người thích ngắm biểu tượng hơn là phải đọc chữ

Hãy sử dụng nhiều nhất có thể những biểu tượng để biểu diễn chức năng thay cho chữ. Người dùng thích ngắm nhìn những biểu tượng và có vẻ như nó đỡ tốn năng lượng để suy nghĩ hơn là phải đọc một vài từ. Chúng ta có hàng triệu từ khác nhau để viết từ “Mặt trời” phụ thuộc vào ngôn ngữ của từng quốc gia nhưng biểu tượng của “Mặt trời” luôn bao gồm một hình tròn. Mặc dù vậy việc lựa chọn biểu tượng vẫn luôn phải tuân theo khuôn mẫu

5. Cú click và những lựa chọn

Nhiều trang web thường thiết kế sao cho số lần thao tác của người dùng đến với kết quả mà họ muốn là thấp nhất. Điều đó có thực sự đúng ?

Theo Steve Krug quan trọng không phải là số lần click của 1 trang web mà là mỗi lần click người dùng mất bao nhiêu thời gian để lựa chọn. Ông cho rằng:

“three mindless, unambiguous clicks equal one click that requires thought”

3 lần click không suy nghĩ = 1 lần click cần suy nghĩ

Một ví dụ để ta có thể hiểu rõ được vấn đề này. Ở các web bán hàng online thay vì liệt kê tất cả các loại mặt hàng thành một danh sách dài dằng dặc thì cột danh mục sẽ được tổ chức theo mô hình cây. Những loại sản phẩm có cùng đặc tính sẽ nằm chung một mục. Ở đây tôi có 3 danh mục của 3 web bán hàng trực tuyến nổi tiếng hiện nay.

Ở trang web L danh mục tổ chức theo sơ đồ cây đa cấp. Tôi đã phải mất 2 lần di chuột và 3 lần tìm kiếm để chọn được danh mục con “Nồi cơm điện” (~ 4s). Và tất nhiên ví dụ này chỉ làm nền cho 2 ví dụ tiếp theo thôi 😀

Trang web T cũng sử dụng cây đa cấp nhưng chỉ đến cấp thứ 2. Danh mục ở cấp thứ 2 đã tận dụng khoản trống của màn hình bên phải để hiển thị hết những danh mục con và phân thành các mục nhỏ có in đập. Tôi đã mất 1 lần di chuột và 2 lần tìm kiếm(~ 2s) để chọn được danh mục “Nồi cơm điện”. Đây là một kết quả khá ấn tường.

Với trang web S này tôi cùng cũng mất 1 lần di chuột và 2 lần tìm kiếm giống web trước đó để chọn mục “Nồi cơm điện”. Nhưng điều tôi muốn đề cập đến ở đây là cách phân vùng thông tin của trang web này. Tất cả tên của danh mục con đều có ít nhất một từ giống với danh mục mẹ(Từ đã tô vàng). Do đó, việc tìm kiếm từ khóa “Nồi cơm điện” trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Có vẻ như thang web này đã chiến thắng web T với tỉ số 1-0 bằng việc giảm thời gian suy nghĩ của người dùng.

6. Một vài thứ sẽ làm trang chủ tốt hơn

Bỏ mấy dòng giới thiệu nhàm chán đi.

Instructions must die

Steve Krug

Những lời giới thiệu, kể lể dài dòng là điều không cần thiết với một trang chủ. Người dùng chỉ cần biết: bạn là ai, bạn làm gì, web của bạn cung cấp cái gì. Và số lượng từ hữu dụng để diễn tả nội dung đó là khoảng “103 word”

Chỉ hiển thị tối đa năm utilities cần thiết nhất cho khác hàng

Người dùng sẽ vào web của bạn vài giây. Và trong vài giây đó web của bạn sẽ được xem là dễ dàng hay không. Các đường dẫn trên trang chủ có thể làm người dùng truy cập nhanh hơn tới đích những nó cũng có thể làm họ chết ngạt với một tá lựa chọn.

Một ví dụ đơn giản. Bạn hãy tìm nút “đang nhập” vào trang web

Có lẽ bạn sẽ mất khoảng 2s (là thời gian tôi đã mất) để định vị nút đăng nhập ở đâu của web Tiki. Có thể vì

• Có quá nhiều lựa chọn trên thanh Navigation
• Nút “Đăng nhập” và lựu chọn khác đều có chữ trắng nền xanh cùng tông với các sản phẩm
• Người dùng đã quen với nút “Đăng nhập” nằm ở góc phải trên

Với tôi thì tôi đã mất 1s vì đưa mắt đến “góc phải trên”. Vì sao ư? vì nút “xem ngay” ở góp phải trên đã đánh lừa tầm nhìn ngoại vi của tôi. Não tôi cho rằng cái nút màu xanh xanh viền trắng đậm kia và thứ tôi cần tìm. Và 1s tiếp theo để tái xác định lại nút “Đăng nhập”

Một video gắn trên trang chủ sẽ làm cho người dùng hứng thú

và tốt nhất là video đó nên để chế độ auto-play. Điều đó sẽ tích kiệm được một click của người dùng và đương nhiên họ cũng chẳng phải suy nghĩ gì nhiều.

7. Focus groups và usability testing

Focus groups là tập hợp một nhóm khoảng 6-8 khách hàng mà Web/ Ứng dụng của ta hướng đến. Nhóm khách hàng này sẽ đưa ra những bình luận, đánh giá và cảm nghĩ sau khi được trải nhiệm sản phẩm. Việc của người giám sát là đặt ra câu hỏi để thu thập ý kiến người dùng phục vụ cho việc nên ý tưởng thiết kế.

Usability testing là mô hình test 1-1 (1 người dùng, 1 quan sát viện). Công việc của quan sát viên là quan sát sự tương tác của người dùng với trang web, ứng dụng và ghi chép lại những trải nhiệm đó để phân tích cách người dùng thực hiện tác vụ, tìm kiếm trên hệ thống.

Ngoài phân biện sự khác nhau cơ bản này thì “Don’t make me think” cũng trình dày cho người đọc cách thực hiện một Usability testing rất chi tiết.

Kết

Tất nhiên “Don’t make me think” không chỉ nói về 7 vấn đề này. Nhưng đây là 7 điều mà tôi thấy thú vị khi đọc.

21.057972 105.900513

Chia sẻ bài viết

• Facebook
• LinkedIn
• X

Thích Đang tải...

Có liên quan