Dòng Thơ Bút Tre Giữa đời Thường
Có thể bạn quan tâm
- 0914.914.999
- Email: [email protected]
- Rss
- Fanpage
- Bản mobile
- Thời sự
- Chính trị
- Chính sách và cuộc sống
- Chính phủ với người dân
- Việt Nam: Kỷ nguyên mới
- Xây dựng Đảng
- Phản hồi - Phản biện
- THẾ GIỚI
- Phân tích-Nhận định
- Chuyện lạ thế giới
- Người Việt 4 phương
- KINH TẾ
- Thị trường - Tài chính
- Doanh nghiệp - Doanh nhân
- Bất động sản
- Tài chính – Ngân hàng
- Người tiêu dùng
- XÃ HỘI
- Vấn đề quan tâm
- Phóng sự- điều tra
- Người tốt - Việc tốt
- Mạng xã hội
- Chính sách BHXH-BHYT
- PHÁP LUẬT
- Văn bản mới
- An ninh trật tự
- Chống buôn lậu - hàng giả
- Đơn thư bạn đọc
- VĂN HÓA
- Đời sống văn hoá
- Giải trí - Sao
- Du lịch
- Sáng tác
- Ẩm thực
- GIÁO DỤC
- Tuyển sinh
- Du học
- Tư vấn
- Bàn tròn giáo dục
- THỂ THAO
- Bóng đá
- Tennis
- Thể thao 24h
- Chuyện thể thao
- HỒ SƠ
- Giải mật
- Thế giới bí ẩn
- Nhân vật - Sự kiện
- Vụ án nổi tiếng
- QUÂN SỰ
- Hồ sơ quân sự
- Tập trận - Diễn tập
- Quốc phòng
- Vũ khí khí tài
- KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
- Ô tô xe máy
- Điện tử - Viễn thông
- Khoa học đời sống
- BIỂN ĐẢO
- Bảo vệ chủ quyền
- Kinh tế biển đảo
- Hỏi đáp Luật Cảnh sát biển
- Y tế
- Chính sách
- Dịch bệnh
- Bệnh viện – Bác sĩ
- Giới tính
- Thực hiện Nghị quyết 57
- AI và cuộc sống
- Công nghệ và kiến tạo
- Chuyển động số
- Trí tuệ Việt
- Nghị quyết về bản
- Báo chí công nghệ
- VIDEO
- Talk show
- Phóng sự
- Podcast
-
- Địa phương
- Góc nhìn
- ẢNH
- INFOGRAPHICS
- MEGASTORY
- BẠN ĐỌC
- Giải mã muôn mặt
- Ảnh 360
- Tin tức TV
- Đời sống văn hoá
- Giải trí - Sao
- Du lịch
- Sáng tác
- Ẩm thực
Văn hoá
Có một dòng thơ mang tên thơ Bút Tre đã trở thành “đặc sản” tinh thần vô cùng độc đáo nơi quê hương Đất Tổ Phú Thọ. Dù chỉ nghe một lần hay được người khác đọc cho nghe, người ta thấy những vần thơ ấy dấy lên trong tâm hồn mình sự mộc mạc đậm chất dân gian, sự hứng thú và như vơi nhẹ những nỗi niềm trong cuộc sống.
Thơ giữa lòng dân gian
Con đường làng dẫn chúng tôi vào xã Đồng Lương huyện Cẩm Khê tỉnh Phú Thọ, nơi sinh ra, lớn lên và cũng là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của nhà thơ Bút Tre. Bút Tre không phải là tên thật mà là bút danh của ông Đặng Văn Đăng, nguyên Trưởng ty Văn hóa tỉnh Vĩnh Phú nay là Phú Thọ. Ông sinh năm 1911, tốt nghiệp tú tài Tây toàn phần về triết học; là người sử dụng thành thạo hai ngoại ngữ tiếng Pháp và tiếng Anh. Ông từng viết báo, viết truyện in trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
![]() Minh họa: Trần Thắng |
Người dân quê ông kể rằng, tuy bận rộn nhưng ông Đặng Văn Đăng vẫn sống gắn bó với làng quê mình như với chính tâm hồn mình vậy. Ông còn sáng tác thơ ở bất kỳ tình huống nào trong công việc cũng như trong cuộc sống. Người thơ ấy và những vần thơ ấy, với người dân Đồng Lương từ bao đời nay vẫn được xem như “đặc sản” tinh thần vô giá mà mỗi khi có khách quý về thăm làng họ không thể không khoe được!
Thơ Bút Tre không giống thơ bình thường và thơ bây giờ mà thơ ông có giọng điệu riêng, có chủ đề riêng và cách hiệp vần cũng như nhịp điệu riêng rất dễ phân biệt và nhận ra.
Khi ấy, những vần thơ của Bút Tre chủ yếu nói về những sự kiện quan trọng của đất nước, những công việc, những con người và cảnh sắc quê hương mình. Không sáng tác những tác phẩm thơ đồ sộ mà Bút Tre cốt lấy những tinh túy của văn chương bác học để làm cho những vần thơ của mình mang hơi thở dân gian. Ông viết thơ, trường ca tặng Bác Hồ, tặng đồng chí Phạm Văn Đồng, đồng chí Võ Nguyên Giáp, các đồng chí bộ trưởng rồi ca ngợi quê hương mình, người dân mình.
Chủ đề không có gì là mới nhưng lại được Bút Tre thể hiện dưới một hình thức thơ khá độc đáo. Đó là hiện tượng vắt dòng câu thơ tạo nên sự bẻ đôi đột ngột của dòng thơ và đối tượng được nói đến khiến cho người đọc có những bất ngờ thú vị: “Hoan hô đại tướng Võ Nguyên/Giáp ta thắng trận Điện Biên trở về” (Thơ tặng đồng chí Võ Nguyên Giáp). Cách để lửng từ cũng tạo nên những suy ngẫm bất ngờ đối với người đọc: “Bút Tre chẳng như mọi người/Qua sông… nhớ mãi nụ cười chú em”. Bên cạnh đó, ông sử dụng lối viết tắt hay còn gọi là lối chặt từ của câu thơ: “Bây giờ đang đứng trưởng ty/Bút Tre thơ phú tôi thì có sau” (Từ “đứng” nghĩa là đang giữ chức vụ). Đặc biệt, lối thơ hoan hô đã có sức cổ vũ tinh thần khá độc đáo. Khi sáng tác thơ tặng cho các nguyên thủ hay người dân, Bút Tre thường sử dụng cách nói này để tạo nên khí thế cũng như lay động tâm hồn người dân: “Hoan hô trung tá Phạm Tuân/Bay lên vũ trụ một tuần về ngay”. Rồi lối nói biến âm cũng khá độc đáo: “Chú về công tác bảo tàng/Cũng là công việc cách màng giao cho”.
Bên cạnh những vần thơ viết tặng và ca ngợi nhân vật, Bút Tre còn dành nhiều trang thơ ca ngợi vẻ đẹp của quê hương. Vẫn lối nói hóm hỉnh mà chân chất hồn quê ấy, những đặc sản, những phong trào và những con người quanh năm chân lấm tay bùn ở quê ông đã đi vào thơ từ đó mà tạo nên sức cổ vũ mạnh mẽ. Đọc thơ Bút Tre, người ta thấy xuất hiện nào là quýt Đan Hà: “Quả đỏ cành treo đưa nũng nịu/Khi gió thu về gió mát hôn” (Quýt Đan Hà), bưởi Đoan Hùng: “Mùi hương thơm bưởi vương trên tóc/Tiếng hát người yêu bên xóm sang” (Bưởi Chí Đám), hồng Hạc Trì: “Hồng ngon hồng ngọt bên đình/Hồng em không hột em xinh càng nhiều”, rồi những phong trào như sản xuất giỏi, thu gom phân xanh giỏi của nông dân: “Dằng dặc xe trâu phân đổ ruộng/Bình minh tươi dậy khắp trời trong” (Cô lái máy cấy)…
Thơ của Bút Tre đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người dân quê Phú Thọ, giai thoại về Bút Tre cũng được người ta kể cho nhau nghe. Chuyện kể rằng: “Sau khi giữ chức Huyện ủy Thanh Sơn, phụ trách công tác tuyên huấn, cuối năm 1951 theo yêu cầu của công tác tổ chức, ông Đặng Văn Đăng tạm biệt Thanh Sơn về tỉnh nhận nhiệm vụ mới. Vốn tính hay đùa và thích làm thơ, khi đạp xe từ phố Vàng ra đến đèo Gió, ông vừa dừng xe, sửa sang quần áo, đặt mũ xuống đất, quay đầu vào Thanh Sơn đọc mấy câu ứng khẩu: “ Trùng trùng đồi núi trùng trùng/Từ nay bái lạy núi rừng Thanh Sơn/Thanh Sơn ơi hỡi Thanh Sơn/Đèo cao bóng cả xanh rờn bóng cây/Từ nay tao cúi lạy mày”. Đoạn ông phì cười, làm mấy người bạn phá lên cười theo. Không ngờ trong đợt “3 xây 3 chống” (1963-1964) vì bài thơ trên ông bị kết là có vấn đề về tư tưởng và phải làm kiểm điểm. Về sau, mỗi khi nhắc lại chuyện này, ông nheo nheo mắt, cười dí dỏm: “Mình quá đùa, hóa vạ””(Ngô Quang Nam kể).
Sức lan tỏa của thơ Bút Tre
Thơ Bút Tre có sức sống lâu bền và sức lan tỏa khi những vần thơ ấy được dân gian hóa. Từ hiện tượng thơ Bút Tre đã ra đời hàng hoạt những lối thơ khác như thơ Bút Hóp, Bút Sậy, Bút Mỡ… ở khắp các miền quê khác nhau. Người ta gọi đó là hiện tượng “hậu thơ Bút Tre” hay thơ “Bút Tre đời mới”.
Nếu thơ Bút Tre có lối hoan hô thì thơ Bút Tre đời mới cũng có những câu tương tự: “Hoan hô đồng chí Trần Hoàn/Mới lên Bộ trưởng chiếu toàn phim hay”; “Hoan hô đồng chí Hà Băng/Ấn cho tàu chạy băng băng như rùa”… Rồi cũng có thơ theo lối vắt lòng và bẻ vần: “Máy bay hạ cánh Tân Sơn…/Nhất tôi sung sướng mừng rơn trong bùng (bụng)” (Đến Tân Sơn - Nguyễn Quốc Văn - Hải Phòng). Bên cạnh đó, lối vắt dòng thơ theo kiểu Bút Tre cũng khá phổ biến sau này: “Vội vàng về thị xã Phan…/Rang ngay đậu phộng đón bàn tới thăm” (đón bạn) (Bút Tre trẻ với Thuận Hải - Thụy Hà - Ninh Thuận)… Người ta sử dụng lối thơ Bút Tre để thi vị hóa cuộc sống, làm xua tan đi mệt nhọc và tạo nên sự gần gũi, thân mật giữa người với người trong cuộc sống.
Đọc những câu thơ thời “Hậu Bút Tre” chúng tôi cảm nhận được sức lan tỏa khá sâu sắc của thơ Bút Tre trong lòng dân gian. Điều đó giống với những câu ca dao, dân ca cứ phát triển mãi thành những dị bản, những sáng tác mới mà không có điểm dừng.
Có thể nói sức cổ vũ và giá trị nhân văn trong thơ Bút Tre là khá phong phú. Không đi vào những lối nói quen thuộc của thơ truyền thống, Bút Tre đã tạo cho thơ của mình gần với lối nói của ca dao, dân ca, gần với lời ăn tiếng nói của dân gian. Nhờ vậy, tiếng thơ của ông khi ra đời đã được đông đảo người dân lao động yêu mến và nhớ mãi. Nhiều người khi đọc thơ Bút Tre cứ nghĩ thơ viết cho vui, cho gây cười nhưng từ trong mỗi từ, mỗi câu, ẩn chứa tình yêu quê hương đất nước, con người và cổ vũ cho phong trào của nhà thơ mang nặng tình quê.
Nguyễn Thế Lượng
Chia sẻ:Video
Thời sự 24h qua ảnh sáng 2/3 -
Bản tin trong nước nổi bật sáng 2/3/2026 -
Xung đột tại Trung Đông gây nhiều thương vong
Ảnh
-
Công bố 19 đề cử gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025 -
Chị em nô nức 'check-in' cùng sắc vàng hoa phong linh -
Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng -
Phát huy sức mạnh 54 dân tộc, đưa văn hóa trở thành động lực phát triển bền vững -
Rộn ràng 'Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc' 2026: Tôn vinh bản sắc, củng cố niềm tin nhân dân -
Hành trình vươn xa của kình ngư trẻ Việt Nam -
Thủ tướng tiếp Bộ trưởng Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Bồ Đào Nha -
Những người không có Tết do sốt xuất huyết Dengue -
Độc đáo nghi lễ rước ‘Vua giả’ tại Lễ hội Đền Sái -
Ngày vía Thần Tài 2026: Giá vàng giảm, người dân xếp hàng mua đến tối muộn -
Đến xem điệu múa nam giả nữ 'Con đĩ đánh bồng' tại hội làng Triều Khúc -
TP Hồ Chí Minh: Tổ chức bầu cử sớm cho cán bộ, chiến sĩ trước ngày ra khơi làm nhiệm vụ
Megastory
MegastoryNgành y và khát vọng vươn mình
-
MegastoryMục tiêu của Đảng là nâng cao đời sống Nhân dân
-
MegastoryĐất nước vươn mình sau 40 năm đổi mới
-
MegastoryPhát động chương trình 'Triệu tập vở cho học sinh vùng bị thiên tai'
Infographics
Bầu cử Quốc hội và HĐND: Sự kiện chính trị quan trọng của đất nước
-
'Tuần lễ Áo dài' và đồng diễn dân vũ năm 2026 trên toàn quốc
-
Từ 1/3/2026: Tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký
-
Từ 1/3/2026: Quản lý bất động sản bằng mã định danh điện tử
tin đọc nhiều nhất
-
Đòn trả đũa của Iran bất ngờ phản tác dụng, bị hàng loạt quốc gia Arab phản đối
-
Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng về tin đồn chuyển hệ thống tên lửa phòng không S-400 cho Somalia
-
Tránh đối đầu Tổng thống khi chuẩn bị đánh Iran: Thế khó của tướng số một nước Mỹ
-
Hơn 8.000 quân nhân từ 30 quốc gia bắt đầu cuộc tập trận Hổ mang Vàng
-
Mỹ vượt trội quân sự, nhưng chiến dịch đánh Iran vẫn đầy rủi ro
tin mới nhất
-
Kịp thời gia cố lan can các khu vực nguy hiểm trên chùa Đồng - Yên Tử
-
Hưng Yên: Khai mạc Lễ hội Đền thờ Triệu Việt Vương năm 2026
-
Mừng Đảng, mừng Xuân: Gìn giữ giá trị – Khát vọng vươn xa
-
Tiếng đàn nối nhịp cầu hữu nghị Việt Nam - Slovakia
-
Chương trình hòa nhạc ‘New Year Concert 2026’ chào Xuân Bính Ngọ
tin cùng chuyên mục
-
Câu chuyện điện ảnh: Bắc Mỹ ám ảnh với 'Tiếng thét'
-
Chủ động phương án bảo đảm dòng khách du lịch trong thời gian tạm đóng cửa sân bay Liên Khương
-
Ngày thơ Việt Nam: Thơ ca đi từ bản sắc đô thị đến những chuyển động thẩm mỹ mới
-
Đại trùng tu kiệt tác 'Phán xét cuối cùng' của Michelangelo sau hơn 30 năm
-
Chị em nô nức 'check-in' cùng sắc vàng hoa phong linh
doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ
-
Vietnam Airlines phục vụ gần 2,6 triệu lượt khách dịp Tết 2026
-
Khai trương cửa hàng lớn nhất của Bảo Tín Mạnh Hải tại TP Hồ Chí Minh
-
Nguyên Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam làm Phó tổng giám đốc Bamboo Airways -
Cộng đồng đa văn hóa - 'Đòn bẩy mềm' nâng đỡ giá trị dài hạn cho bất động sản Ocean City -
Nhà đầu tư đổ về Móng Cái săn 'thấp tầng hàng hiệu giá ngang chung cư' trước cột mốc tái định giá khi loạt hạ tầng về đích -
'Nghịch lý' khi lái VinFast VF 8: Càng chạy càng có giá, an toàn vượt tầm, chi phí tối ưu -
Travel + Leisure: Cách Phú Quốc biến pháo hoa thành 'chữ ký thị giác', định hình lại du lịch đêm châu Á -
Ốc đảo riêng tư và nghệ thuật hiếu khách đẳng cấp thế giới trên đảo Hòn Tre -
Ngắm nhìn Singapore qua lăng kính tĩnh lặng -
FPT trở thành đối tác hạ tầng công nghệ của Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội -
Đại biểu HĐND đề cao giám sát, cải cách hành chính và phát triển bền vững -
SME Forum 2026: Sức bật mới cho cuộc chơi lớn -
Bay Vietjet đầu năm, rước lộc vàng may mắn -
Four Seasons Resort The Nam Hải giới thiệu văn hóa độc quyền cùng nghệ nhân Hội An -
ACBC ra mắt hai sản phẩm Chứng chỉ quỹ mới - 'Sinh lời vàng' cho nhà đầu tư -
EVNGENCO3 đảm bảo an toàn, ổn định trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 -
Yadea khánh thành nhà máy sản xuất thông minh 100 triệu USD và ra mắt mẫu xe cao cấp Yadea Osta -
Cisco ra mắt những đổi mới đột phá cho kỷ nguyên AI -
Onitsuka Tiger ra mắt BST Thu/Đông 2026 tại Tuần lễ thời trang Milan
-
Vinhomes hỗ trợ lãi suất 0% tới 36 tháng: 'Vùng an toàn' tài chính cho người mua nhà trong pha biến động lãi suất
Các đơn vị thông tin của TTXVN
- Thời sự
- THẾ GIỚI
- KINH TẾ
- XÃ HỘI
- PHÁP LUẬT
- VĂN HÓA
- GIÁO DỤC
- THỂ THAO
- HỒ SƠ
- QUÂN SỰ
- KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
- BIỂN ĐẢO
- Y tế
- Địa phương
- VIDEO
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH
Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga Phó Tổng biên tập: Nguyễn Trọng Chính, Phạm Thị Tuyết, Phạm Thuỳ Hương, Đinh Quang Dũng
Giấy phép số 20/GP-BVHTTDL cấp ngày 18-4-2025. Trụ sở chính: Số 5 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội Điện thoại: 024.38248605/39330336; Fax: 024.38253753 Phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh: 116 - 118 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Xuân Hoà; Điện thoại: 028.39303464 Email: [email protected] © Bản quyền thuộc về Báo Tin tức và Dân tộc - TTXVN Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.
Từ khóa » Bút Tre Là Gì
-
Bút Tre – Wikipedia Tiếng Việt
-
Bút Tre - Cuộc đời Dung Dị Và Chuyện Giải Nỗi Oan Thơ
-
Nhà Thơ Bút Tre Và Những Bài Bất Hủ
-
Nhớ Nhà Thơ Bút Tre: Trăm Năm ở Một Làng Vè
-
Bút Tre – Thơ | Mychautrth
-
Nỗi Oan Của Bút Tre - Tuổi Trẻ Online
-
Xã Đồng Lương- Cẩm Khê- Phú Thọ - Nhà Thơ Bút Tre ... - Facebook
-
Bút Tre: Tiếng Thơ độc đáo Từ Miền Đất Tổ - Báo Phú Thọ
-
Bút Tre - Nhà Thơ Dân Gian Nổi Tiếng - Báo Phú Thọ
-
THƠ BÚT TRE!! NHỮNG VẦN THƠ "BỎ TÚI"... - Du Lịch Việt Nam
-
Sức Sống Của Thơ Bút Tre - Báo Công An Đà Nẵng
-
Thơ Bút Tre Có Giá Trị Gì (Nguyễn Vũ Tiềm)
-
Về Hiện Tượng Thơ Bút Tre - Thân Trọng Sơn


