Động Vật Thân Mềm – Wikipedia Tiếng Việt

Động vật thân mềm
Thời điểm hóa thạch: Kỷ Ediacara hoặc kỷ Cambri - gần đây, 535–0 triệu năm trước đây[1] TiềnꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N
Sự đa dạng của các động vật thân mềm. Theo chiều từ trái qua phải, từ trên xuống: Helix pomatia, Octopus vulgaris, Spisula solidissima và Tonicella lineata.
Phân loại khoa học
Giới (regnum)	Animalia
Phân giới (subregnum)	Eumetazoa
Nhánh	Bilateria
Nhánh	Nephrozoa
Nhánh	Protostomia
Nhánh	Spiralia
Liên ngành (superphylum)	Lophotrochozoa
Ngành (phylum)	MolluscaLinnaeus, 1758
Tính đa dạng[2]
85 000 loài còn sống được công nhận
Các phân thứ ngành, chi chưa được sắp xếp và lớp
incertae sedis Kimberella (?) † Typhloesus † Odontogriphus[3] † Halwaxiida †[a] Wiwaxia † Shishania (?) †[4] Halkieriidae † Orthozanclidae† Siphogonuchitidae Aculifera Paleoloricata † (có thể là cận ngành) Heloplacidae † Multiplacophora † Polyplacophora Solenogastres Caudofoveata Conchifera Monoplacophora (không phải đơn ngành) Cephalopoda Scaphopoda Rostroconchia † Helcionelloida † Gastropoda Bivalvia

Dòng thời gian của sự sống
Hộp này: view talk edit
−4500 —–—–−4000 —–—–−3500 —–—–−3000 —–—–−2500 —–—–−2000 —–—–−1500 —–—–−1000 —–—–−500 —–—–0 —	Nước Sự sống đơn bào Quang hợp Sinh vật nhân thực Sự sống đa bào Thựcvật Chân khớp Thân mềmHoaKhủng long ThúChimL. trưởngH.thànhTháicổNguyênsinhH.sinh	← Trái Đất hình thành ← Nước sớm nhất ← Sự sống sớm nhất ← Oxy sớm nhất ← Băng hà Pongola* ← Oxy khí quyển ← Sinh sản hữu tính ← Thực vật sớm nhất ← Băng hà Cryogen* ← Khu hệ Ediacara ← Đv bốn chân sớm nhất ← Vượn / người sớm nhất ← Băng hà Đệ Tứ*
(triệu năm trước)*Kỷ băng hà

Ngành Thân mềm (Mollusca, còn gọi là nhuyễn thể hay thân nhuyễn) là một ngành trong phân loại sinh học có các đặc điểm như cơ thể mềm, có thể có vỏ đá vôi che chở và nâng đỡ, tùy lối sống mà vỏ và cấu tạo cơ thể có thể thay đổi. Ngành Thân mềm có nhiều chủng loại rất đa dạng, phong phú và là nhóm động vật biển lớn nhất chiếm khoảng 23% tổng số các sinh vật biển đã được đặt tên. Trong các khu vực nhiệt đới, bao gồm Việt Nam, ngành này có hơn 93.000 loài hiện hữu, trong đó có các loài như trai, sò, ốc, hến, ngao, mực, bạch tuộc và hơn 70.000 loài đã tuyệt chủng. Chúng phân bố ở các môi trường như biển, sông, suối, ao, hồ và nước lợ. Một số sống trên cạn. Một số nhỏ chuyển qua lối sống chui rúc, đục ruỗng các vỏ gỗ của tàu thuyền như con hà.

Ngành Thân mềm có độ đa dạng cao, không chỉ về kích thước mà còn về cấu trúc giải phẫu học, bên cạnh sự đa dạng về ứng xử và môi trường sống. Ngành này được chia thành 9 hoặc 10 lớp, trong đó có 2 lớp tuyệt chủng hoàn toàn. Các loài chân đầu (Cephalopoda) như mực ống, mực nang và bạch tuộc là các nhóm có thần kinh cao nhất trong tất cả các loài động vật không xương sống, và mực khổng lồ hay mực ống khổng lồ là những loài động vật không xương sống lớn nhất đã được biết đến. Năm 1877, người ta đã phát hiện xác của loài này dạt vào ven bờ Đại Tây Dương, dài 18m (kể cả tua miệng), cả cơ thể nặng khoảng hơn một tấn. Động vật chân bụng (ốc sên và ốc) là nhóm có số loài nhiều nhất đã được phân loại, chiếm khoảng 80% trong tổng số loài động vật thân mềm. Nghiên cứu khoa học về động vật thân mềm được gọi là nhuyễn thể học.[5]

Phân loại

[sửa | sửa mã nguồn]

Bảng phân loại này gồm có 8 lớp thân mềm hiện hữu và 2 lớp đã tuyệt chủng.

Lớp	Hình thái đặc trưng	Số loài hiện hữu	Phân bố
Caudofoveata	Những loài thân mềm dạng giun (Các loài thuộc nhóm này không có chân và cũng không có rãnh bụng. Tất cả các loài đều có một lưỡi sừng và một đôi mang lược, sống hoan toàn ở biển vùi mình trong đáy bùn).	120	200 đến 3.000m dưới đáy biển
Aplacophora (Không vỏ)	Solenogasters, những loài thân mềm dạng giun	200	200 đến 3.000m dưới đáy biển
Polyplacophora (Nhiều tấm vỏ)	Ốc song kinh (chitons)	1,000	vùng đá thủy triều và đáy biển
Monoplacophora (Vỏ một tấm)	Dạng ốc nón (limpet-like)	31	1.800 đến 7.000m dưới đáy biển, có loài ở độ sâu 200m
Gastropoda (Chân bụng)	Bào ngư, ốc nón (limpet), ốc xà cừ (conch), sên biển, thỏ biển, bướm biển, ốc sên, ốc nước ngọt, sên trần	70,000	Biển, nước ngọt, trên cạn
Cephalopoda (Chân đầu)	Mực ống, bạch tuộc, mực nang, ốc anh vũ	900	Biển
Bivalvia (Vỏ 2 tấm)	Hến, hàu, sò, ,trai	20,000	Biển, nước ngọt
Scaphopoda	Ốc ngà voi	500	Sống ở biển độ sâu từ 6m đến 7.000m
Rostroconchia †	Hoá thạch; dạng vỏ 2 tấm	đã tuyệt chủng	Biển
Helcionelloida †	Hoá thạch; dạng ốc (snail-like)	đã tuyệt chủng	Biển

Đa dạng

[sửa | sửa mã nguồn]

Ước tính số loài hiện hữu đã miêu tả được chấp nhận trong nhóm động vật thân mềm dao động từ 50.000 đến tối đa 120.000.[2] Năm 1969 David Nicol đưa ra con số phỏng đoán 107.000 trong đó có khoảng 12.000 loài chân bụng nước ngọt và 35.000 loài trên cạn. Động vật hai mảnh vỏ (Bivalvia) có thể chiếm khoảng 14% tổng số và 5 nhóm khác chiếm ít hơn 2% trong số các loài động vật thân mềm hiện hữu.[7] Năm 2009, Chapman ước tính số loài hiện hữu đã được miêu tả là 85.000.[2] Haszprunar năm 2001 ước tính khoảng 93.000 loài đã được đặt tên, trong đó gồm 23% các loài ở biển đã được đặt tên.[8] Động vật thân mềm là nhóm xếp thứ hai sau Arthropoda (chân khớp) về số lượng loài hiện hữu[6]—cách rất xa so với Arthropoda là 1.113.000, nhưng dẫn trước Chordata với 52.000.[9] Có khoảng 200.000 loài còn sinh tồn theo ước tính trên tổng số,[2][10] và 70,000 loài hóa thạch, mặc dù số loài tổng cộng của động vật thân mềm đã từng tồn tại, hoặc không được bảo tồn phải lớn hơn nhiều so với số lượng còn sinh tồn ngày nay.[11]

Động vật thân mềm có nhiều dạng hơn so với bất kỳ nhóm nào khác trong ngành động vật. Chúng bao gồm ốc sên, ốc và các loài động vật chân bụng; clam và các loài bivalve khác; mực và các loài Cephalopoda khác; và các loài ít được biết đến hơn nhưng là nhưng phân nhóm riêng biệt có tính tương đồng. Phần lớn các loài vẫn sống trong các đại dương, từ vùng ven bờ đến vùng biển thẳm, nhưng một số là thành phần quan trọng trong các hệ sinh thái nước ngọt và trên cạn. Động vật thân mềm cực kỳ đa dạng trong các vùng nhiệt đới và ôn đới, nhưng cũng có thể được tìm thấy ở tất cả các vĩ độ. Khoảng 80% trong số các loài động vật thân mềm đã được biết đến là động vật chân bụng.[6] Cephalopoda như mực, bạch tuộc là những động vật có hệ thần kinh tiến bộ nhất trong nhóm các loài động vật không xương sống.[12] Mực khổng lồ, cho đến gần đây đã không được quan sát còn sinh tồn ở dạng cá thể trưởng thành,[13] là một trong những động vật không xương sống lớn nhất, nhưng mẫu vật được bắt gần đây của loài Mesonychoteuthis hamiltoni dài 10m và nặng 500 kg có thể đã vượt qua loài mực khổng lồ.[14]

Động vật thân mềm nước ngọt và trên đất liền thuộc nhóm dễ bị tổn thương. Những ước tính về số loài động vật thân mềm không sống trong biển thì nằm trong một khoảng rộng, một phần là do nhiều khu vực không được khảo sát kỹ lưỡng. Ngoài ra còn có sự thiếu hụt các chuyên gia có thể xác định tất cả các loài động vật trong bất kỳ một khu vực đến cấp loài. Tuy nhiên, năm 2004 Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa bao gồm gần 2.000 loài động vật thân mềm sống trong môi trường nước ngọt và đất liền bị đe dọa. Để so sánh, phần lớn các loài động vật thân mềm sống trong biển, nhưng chỉ có 41 trong số này có mặt trong Sách Đỏ năm 2004. Khoảng 42% các loài đã tuyệt chủng được ghi nhận từ năm 1500 là động vật thân mềm, bao gồm gần như toàn bộ các loài không sống trong biển.[15]

Vai trò thực tiễn

[sửa | sửa mã nguồn]

Đoạn này đang ở dạng danh sách và cần được chuyển thành văn xuôi. Bạn có thể giúp chỉnh sửa đoạn nếu thấy cần thiết. Xem trợ giúp sửa đổi.

• Lợi ích:

- Làm thực phẩm cho con người.

- Làm thức ăn cho động vật khác.

- Làm sạch môi trường nước.

- Nguyên liệu xuất khẩu.

• Tác hại:

- Là vật trung gian truyền bệnh.

- Ăn hại cây trồng.

Đặc điểm chung

[sửa | sửa mã nguồn]

Đoạn này đang ở dạng danh sách và cần được chuyển thành văn xuôi. Bạn có thể giúp chỉnh sửa đoạn nếu thấy cần thiết. Xem trợ giúp sửa đổi.

+ Cơ thể mềm, không phân đốt và ở phía lưng thường có nếp da phủ ngoài được gọi là áo. Đó là đặc điểm chỉ có ở các loài thân mềm.

+ Tim chia ngăn phát triển, hệ tuần hoàn hở.

+ Hệ thần kinh thuộc kiểu hạch thần kinh phân tán.

+ Hệ tiêu hóa phân hóa.

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Conchifera
• Phân loại giới Động vật

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Gubanov, Alexander P.; Peel, John S. (2003). "The early Cambrian helcionelloid mollusc Anabarella Vostokova". Palaeontology. 46 (5): 1073. Bibcode:2003Palgy..46.1073G. doi:10.1111/1475-4983.00334.
2. ^ a b c d Chapman, A.D. (2009). Numbers of Living Species in Australia and the World, 2nd edition. Australian Biological Resources Study, Canberra. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2010. ISBN 978-0-642-56860-1 (printed); ISBN 978-0-642-56861-8 (online).
3. ^ Caron, Jean-Bernard; Jackson, Donald A. (tháng 10 năm 2006). "Taphonomy of the Greater Phyllopod Bed community, Burgess Shale". PALAIOS. 21 (5): 451–65. Bibcode:2006Palai..21..451C. doi:10.2110/palo.2003.P05-070R. JSTOR 20173022. S2CID 53646959.
4. ^ Zhang, G.; Parry, L. A.; Vinther, J.; Ma, X. (2024). "A Cambrian spiny stem mollusk and the deep homology of lophotrochozoan scleritomes". Science. 385 (6708): 528–532. Bibcode:2024Sci...385..528Z. doi:10.1126/science.ado0059. PMID 39088612.
5. ^ Little, L., Fowler, H.W., Coulson, J., and Onions, C.T., biên tập (1964). "Malacology". Shorter Oxford English Dictionary. Oxford University press.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách biên tập viên (liên kết)
6. ^ a b c Ponder, W.F. and Lindberg, D.R., biên tập (2008). Phylogeny and Evolution of the Mollusca. Berkeley: University of California Press. tr. 481. ISBN 978-0-520-25092-5.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách biên tập viên (liên kết)
7. ^ David Nicol (1969), The Number of Living Species of Molluscs; Systematic Zoology, Vol. 18, No. 2 (Jun., 1969), pp. 251-254
8. ^ Rebecca Hancock (2008). "Recognising research on molluscs". Australian Museum. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2009.
9. ^ Ruppert, E.E., Fox, R.S., and Barnes, R.D. (2004). Invertebrate Zoology (ấn bản thứ 7). Brooks / Cole. tr. Front endpaper 1. ISBN 0-03-025982-7.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
10. ^ Winston F. Ponder and David R. Lindberg (2004). "Phylogeny of the Molluscs". World Congress of Malacology. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2009.
11. ^ David M. Raup & Steven M. Stanley (1978). Principles of Paleontology (ấn bản thứ 2). W.H. Freeman and Co. tr. 4–5. ISBN 0716700220.
12. ^ Barnes, R.S.K., Calow, P., Olive, P.J.W., Golding, D.W. and Spicer, J.I. (2001). The Invertebrates, A Synthesis (ấn bản thứ 3). UK: Blackwell Science.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
13. ^ Kubodera, T. and Mori, K. (2005). "First-ever observations of a live giant squid in the wild" (PDF). Proceedings of the Royal Society B. Quyển 272 số 1581. tr. 2583–2586. doi:10.1098/rspb.2005.3158. PMC 1559985. PMID 16321779. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 3 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2008.{{Chú thích tạp chí}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
14. ^ Richard Black (ngày 26 tháng 4 năm 2008). "Colossal squid out of the freezer". BBC News. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2008.
15. ^ C. Lydeard & R. Cowie, R., Ponder, W.F. (tháng 4 năm 2004). "The global decline of nonmarine mollusks" (PDF). BioScience. Quyển 54 số 4. tr. 321–330. doi:10.1641/0006-3568(2004)054[0321:TGDONM]2.0.CO;2. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 31 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2009.{{Chú thích tạp chí}}: Quản lý CS1: ngày tháng và năm (liên kết) Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn] Wikiquote có bộ sưu tập danh ngôn về: Thân mềm

• Tư liệu liên quan tới Mollusca tại Wikimedia Commons
• Dữ liệu liên quan tới Mollusca tại Wikispecies
• Động vật thân mềm tại Encyclopedia of Life
• Researchers complete mollusk evolutionary tree; ngày 26 tháng 10 năm 2011
• Hardy's Internet Guide to Marine Gastropods
• Rotterdam Natural History Museum Shell Image Gallery
• Mussel Watch Programme Lưu trữ ngày 7 tháng 9 năm 2015 tại Wayback Machine

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn
Quốc tế	GND
Quốc gia	Hoa Kỳ Pháp BnF data Nhật Bản Cộng hòa Séc Israel
Khác	Yale LUX

Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại	Wikidata: Q25326 Wikispecies: Mollusca ADW: Mollusca AFD: Mollusca BOLD: 23 CoL: M2L EoL: 2195 EPPO: 1MOLLP Fauna Europaea: 11368 Fauna Europaea (new): 064ca66d-38c4-4454-8d16-64c5e8fa0292 GBIF: 52 iNaturalist: 47115 IRMNG: 175 ITIS: 69458 NBN: NBNSYS0000160443 NCBI: 6447 NZOR: 2238c7b7-0848-4046-90a6-49c686652bff Open Tree of Life: 802117 Paleobiology Database: 7805 WoRMS: 51

x t s Các lớp của động vật thân mềm
Các lớp còn sinh tồn	Bivalvia Caudofoveata Cephalopoda Gastropoda Monoplacophora Polyplacophora Scaphopoda Solenogastres
Các lớp đã tuyệt chủng	†Rostroconchia †Helcionelloida †Archinacelloidea
Thể loại * Hình ảnh

x t s Ngành hiện hữu của giới động vật
Vực Cổ khuẩn Vi khuẩn Eukaryota (các nhóm chính Metamonada Discoba Diaphoretickes Hacrobia Cryptista Rhizaria Alveolata Stramenopiles Thực vật Amorphea Amoebozoa Opisthokonta Động vật Nấm Mesomycetozoea)
Animalia Thân lỗ Sứa lược ParaHoxozoa(Planulozoa) Động vật hình tấm Thích ty bào Đối xứng hai bên (ba lá phôi) (xem dưới)
Đối xứng hai bên Đối xứng hai bên Xenacoelomorpha Dây sống Ambulacraria Da gai Nửa dây sống Miệng nguyên sinh Động vật lột xác Scalidophora Kinorhyncha Priapulida N+L+P Nematoida Giun tròn Giun bờm ngựa L+P Loricifera Panarthropoda Giun nhung Chân khớp Gấu nước Spiralia Gnathifera Hàm tơ Giun hàm M+S Micrognathozoa Syndermata Luân trùng Giun đầu gai Platytrochozoa R+M Rouphozoa Giun dẹp Giun bụng lông Mesozoa Orthonectida Dicyemida Monoblastozoa (Salinella)† Lophotrochozoa Cycliophora (Symbion) Giun đốt M+K Thân mềm Kryptotrochozoa Giun vòi Lophophorata Bryozoa s.l. Entoprocta Động vật hình rêu Brachiozoa Tay cuộn Giun móng ngựa
Các nhóm lớntrong ngành Thân lỗ Thân lỗ đá vôi Thân lỗ sáu tia Thân lỗ mềm Thân lỗ thuỷ tinh Thích ty bào San hô Medusozoa Myxozoa Có xương sống Cá không hàm Cá sụn Cá xương Lưỡng cư Bò sát/Chim Thú Da gai Huệ biển Sao biển Cầu gai Giun tròn Chromadorea Enoplea Secernentea Chân khớp Chân kìm Nhiều chân Giáp xác Sáu chân Giun dẹp Sán tơ Sán lá song chủ Sán lá đơn chủ Sán dây Hình rêu Họng kín Stenolaemata Họng trần Giun đốt Giun nhiều tơ Giun có đai sinh dục Giun thìa Thân mềm Chân bụng Chân đầu Chân rìu Song kinh Chân thuỳ
Các ngành ≥1000 loài còn tồn tại in đậm Các ngành có thể Nomen dubium †

x t s Sự sống hiện hữu trên Trái Đất
Vi khuẩn Acidobacteria Xạ khuẩn Aquificae Bacteroidetes Chlamydiae Chlorobi Chloroflexi (phylum) Chrysiogenaceae Vi khuẩn lam Deferribacteraceae Deinococcus-Thermus Dictyoglomi Fibrobacteres Firmicutes Fusobacteria Gemmatimonadetes Nitrospirae Planctomycetes Proteobacteria Spirochaetes Thermodesulfobacteria Thermomicrobia Thermotogae Verrucomicrobia
Cổ khuẩn Crenarchaeota Euryarchaeota Korarchaeota Nanoarchaeota Archaeal Richmond Mine Acidophilic Nanoorganisms
Sinh vật nhân thực	Sinh vật nguyên sinh Heterokontophyta Haptophyta Cryptophyta Ciliophora Apicomplexa Dinoflagellata Euglenozoa Percolozoa Metamonada Trùng tia Trùng lỗ Cercozoa Rhodophyta Glaucophyta Amoebozoa Choanozoa Nấm Chytridiomycota Blastocladiomycota Neocallimastigomycota Glomeromycota Zygomycota Ascomycota Basidiomycota Thực vật Chlorophyta Ngành Luân tảo Marchantiophyta Anthocerotophyta Ngành Rêu Ngành Thạch tùng Pteridophyta Cycadophyta Ginkgophyta Ngành Thông Ngành Dây gắm Magnoliophyta Động vật Porifera Placozoa Ctenophora Ngành Thích ty bào Orthonectida Dicyemida Acoelomorpha Chaetognatha Chordata Hemichordata Echinodermata Xenoturbellida Kinorhyncha Loricifera Priapulida Nematoda Nematomorpha Onychophora Tardigrada Arthropoda Platyhelminthes Gastrotricha Rotifera Động vật đầu móc Gnathostomulida Micrognathozoa Cycliophora Ngành Sá sùng Nemertea Phoronida Bryozoa Entoprocta Brachiopoda Động vật thân mềm Ngành Giun đốt Echiura
Incertae sedis	Parakaryon
Liên quan * Sự sống ngoài Trái Đất

x t s Nhóm các loài thủy sản thương mại thiết yếu
Tự nhiên	Cá biển khơi Cá thu · Cá hồi · Cá mập · Cá kiếm · Cá ngừ đại dương (vây vàng, mắt lớn, vây xanh, vằn và vân) · Cá bạc má Cá mồi Cá trổng · Cá ốt vảy nhỏ · Cá trích · Cá cháy · Cá mòi dầu · Cá mòi · Cá trích mình dày Cá tầng đáy Cá da trơn · Cá tuyết (Đại Tây Dương, Thái Bình Dương) · Cá thân bẹt (Cá bơn, Cá bơn lưỡi ngựa, Cá bơn sao và Cá bơn Đại Tây Dương) · Cá êfin · Cá đối · Cá vược biển sâu · Cá pôlăc · Cá đục · Cá vược biển Chile Cá nước ngọt Cá chép · Cá tầm · Cá rô · Cá rô phi · Cá hồi · Cá diêu hồng Các loài khác Lươn · Cá trắng nhỏ · xem thêm... Giáp xác Cua · Giáp xác · Tôm hùm · Tôm · xem thêm... Thân mềm Bào ngư · Trai · Bạch tuộc · Hàu · Sò · Mực ống · xem thêm... Da gai Hải sâm · Nhím biển · xem thêm...
Nuôi	Bộ Cá chép (Cá mè hoa, Cá chép, Cá giếc, Cá trắm cỏ, Cá mè trắng) · Cá da trơn · Tôm he nước ngọt · Trai · Sò · Cá hồi (Đại Tây Dương, hương, coho, chinook) · Cá rô phi · Tôm
Ngư nghiệp · Sản lượng cá thế giới · Từ điển thủy sản

x t s Độc tố enterotoxin neurotoxin hemotoxin cardiotoxin phototoxin
Độc tố vi khuẩn	Ngoại độc tố Gram dương Trực khuẩn Clostridium: tetani (Tetanospasmin) · perfringens (Alpha toxin, Enterotoxin) · difficile (A, B) · Vi khuẩn Clostridium botulinum (Botulinum ) khác: Anthrax toxin · Listeriolysin O Cầu khuẩn Streptolysin · Leukocidin (Panton-Valentine leukocidin) · Staphylococcus (Staphylococcus aureus alpha/beta/delta, Exfoliatin, Toxic shock syndrome toxin, SEB) Xạ khuẩn Cord factor · Diphtheria toxin Gram âm Shiga toxin · Verotoxin/shiga-like toxin (E. coli) · E. coli heat-stable enterotoxin/enterotoxin · Cholera toxin · Pertussis toxin · Pseudomonas exotoxin · Extracellular adenylate cyclase Theo cơ chế type I (Superantigen) · type II (Pore forming toxins) · type III (AB toxin/AB5) Endotoxin Lipopolysaccharide (Lipid A) · Bacillus thuringiensis delta endotoxin Virulence factor Clumping factor A · Fibronectin binding protein A
Mycotoxin (Độc tố vi nấm)	Aflatoxin · Amatoxin (alpha-amanitin, beta-amanitin, gamma-amanitin, epsilon-amanitin) · Citrinin · Cytochalasin · Ergotamine · Fumonisin (Fumonisin B1, Fumonisin B2) · Gliotoxin · Ibotenic acid · Muscimol · Ochratoxin · Patulin · Sterigmatocystin · Trichothecene · Vomitoxin · Zeranol · Zearalenone
Động vật không xương sống	động vật chân đốt: bọ cạp: Charybdotoxin, Maurotoxin, Agitoxin, Margatoxin, Slotoxin, Scyllatoxin, Hefutoxin, Lq2 · nhện: Latrotoxin (Alpha-latrotoxin) · Stromatoxin · PhTx3Động vật thân mềm: Conotoxin · Eledoisin · Onchidal · Saxitoxin
Độc tố gốc thực vật	Amygdalin  · Anisatin · Antiarin · Brucine · Chaconine · Cicutoxin · Daphnin · Delphinine · Divicine · Djenkolic acid · Falcarinol · Gossypol · Helenalin · Ledol · Linamarin · Lotaustralin · Mimosine · Oenanthotoxin · Oleandrin · Persin · Protoanemonin · Pseudaconitine · Retronecine · Resiniferatoxin · Scopolamine · Solamargine · Solanidine · Solanine · Solasodamine · Solasodine · Solasonine · Solauricidine · Solauricine · Strychnine · Swainsonine · Tagetitoxin · Tinyatoxin · Tomatine · Toxalbumin · (Abrin · Ricin) · Tutin
Động vật có xương sống	cá: Ciguatera · Tetrodotoxin Động vật lưỡng cư: (+)-Allopumiliotoxin 267A · Batrachotoxin · Bufotoxins (Arenobufagin, Bufotalin, Bufotenin · Cinobufagin, Marinobufagin) · Epibatidine · Histrionicotoxin · Pumiliotoxin 251D · Tarichatoxin bò sát/nọc độc rắn: Bungarotoxin (Alpha-Bungarotoxin, Beta-Bungarotoxin) · Calciseptine · Taicatoxin · Calcicludine · Cardiotoxin III
Lưu ý: Một số độc tố được sinh ra bởi các loài cấp thấp và các loài trung gian
Thể loại

Lỗi chú thích: Đã tìm thấy thẻ <ref> với tên nhóm “lower-alpha”, nhưng không tìm thấy thẻ tương ứng <references group="lower-alpha"/> tương ứng