Donor-aktseptor Kimyəvi Rabitə - Vikipediya

Məzmuna keç

Mündəricat

yan panelə köçür gizlə

• Giriş
• 1 Donor-aktseptor kimyəvi rabitəyə misal
• 2 Rabitənin əmələ gəlməsi
• 3 Mənbə

• Məqalə
• Müzakirə

azərbaycanca

• Oxu
• Redaktə
• Vikimətni redaktə et
• Tarixçəyə bax

Alətlər Alətlər yan panelə köçür gizlə Fəaliyyətlər

• Oxu
• Redaktə
• Vikimətni redaktə et
• Tarixçəyə bax

Ümumi

• Səhifəyə keçidlər
• Əlaqəli redaktələr
• Fayl yüklə
• Daimi keçid
• Səhifə məlumatları
• Bu səhifəyə istinad et
• Qısaldılmış URL əldə et
• QR-kodu endir
• Köhnə ayrışdırıcıya keç

Çap et/ixrac

• Kitab yarat
• PDF kimi yüklə
• Çap versiyası

Digər layihələrdə

• Vikidata elementi

Görünüş yan panelə köçür gizlə Vikipediya, azad ensiklopediya

Donor-aktseptor kimyəvi rabitə - atom və ya ionun onunla qarşılıqlı əlaqədə olan atoma mənsub olan bir cüt elektronu istifadə etməsi nəticəsində yaranan rabitə. Donor - latınca donare - bəxşiş etmək deməkdir.

Donor-aktseptor kimyəvi rabitəyə misal

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Donor-aktseptor kimyəvi rabitə ən sadə misal H+-nin NH3-lə birləşərək NH4 əmələ gətirməsi ola bilər (azotun s2 və p3 elektronu vardır). H-nin üç elektronu azotun 3p elektronu ilə birləşərək piramidal NH3 molekulu əmələ gətirir. N və NH3 ətrafıda hidrogenlə üç cüt ortaq və bir cüt ortaq olmayan elektrondan ibarət 8 elektronlu təbəqə mövcuddur. Ortaq olmayan elektron cütü H+ tərəfindən istifadə edilir. Bu halda azot kompleksəmələgətirici donor, hidrogen isə aktseptor və kompleks birləşmiş element (addend) rolunu oynayırlar. Buna oxşar, lakin yaranma mexanizminə görə nisbətən daha mü­rək­kəb kimyəvi rabitə, birləşmələrin 8- və ya 18-elektronlu qapalı örtük yaratmağa meyil etməsi ilə bağlıdır. Bu növ rabitə həm [Pt(NH3)6]4+, [PtCl6]2- və b. kimi sintez olunan, həm də təbii (məsələn: sulfidlər) birləşmələrdə yaranır. Donor-aktseptor kimyəvi rabitə hidrotasiya hadisəsi ilə müşayiət olunan həllolma proseslərində mühüm rol oynayır.

Rabitənin əmələ gəlməsi

[redaktə | vikimətni redaktə et]

İon və kovalent rabitə əksspinli açıq (qapanmamış) elektronların qapanması nəticəsində əmələ gəldiyi halda, donor-akseptor rabitə bölünməmiş elektron cütü və boş orbitallar arasında meydana çıxır. Donor-akseptor rabitə bütün kompleks birləşmələrin əmələ gəlməsində iştirak edir. başqa sözlə, kompleks birləşmələrdə adi rabitələr ilə yanaşı, bir qayda olaraq, donor-akseptor rabitə də olur. Kompleks birləşmələrin quruluş formulları yazılarkən donor-akseptor rabitə adətən akseptora tərəf istiqamətlənmiş oxla göstərilir.

Mənbə

[redaktə | vikimətni redaktə et]

• Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press. 2006. 679.
• Z.Qarayev "Qeyri-üzvi kimya", Maarif-1975.

Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Donor-aktseptor_kimyəvi_rabitə&oldid=8448866" Kateqoriyalar:

• Geologiya terminləri
• Kimyəvi rabitə
• Koordinasiya kimyası

Axtar Axtar Mündəricatı göstər/gizlət Donor-aktseptor kimyəvi rabitə 39 dildə Mövzu əlavə et