Dùi Sừng Bò - Thành Ngữ Trung Hoa

Thứ Ba, 21 tháng 6, 2016

Dùi sừng bò ?

Người Trung Hoa có một câu thành ngữ là "toàn ngưu giác tiêm" hoặc "toản ngưu giác tiêm" (鑽 牛角 尖 ), dịch ra nghĩa đen, nó có nghĩa là "dùi mũi sừng bò" hay dùi vào sừng bò. Tuy nhiên không thể hiểu nội dung của nó theo nghĩa đen bởi các từ tạo nên nó. Cũng giống như thành ngữ tiếng Việt là "chân cứng đá mền", người ta chỉ dùng nó với một ý nghĩa tượng trưng, hay còn gọi là nghĩa bóng. Vậy "toàn ngưu giác tiêm" có ý nghĩa gì, ở đây người ta chỉ dùng nó để nói lên một ý nghĩa tượng trưng, ở một khía cạnh nào đó, nó để nói lên ý nghĩa là "đi vào ngõ cụt", hay "chọn con đường bế tắt"

Nói chung, đa số thành ngữ Trung Hoa và kể cả thành ngữ Việt Nam rất phong phú, người ta đều dùng nó bằng nghĩa bóng để nói lên một ý nghĩa nào đó, ý nghĩa đó đã trở thành cố định và được lưu truyền trong dân gian. Tiếng Trung một từ riêng lẽ có thể biểu đạt nhiều ý nghĩa khác nhau, một câu tiếng Trung dịch ra có khi được hơn chục câu tiếng Việt mà cũng không biểu đạt hết ý nghĩa các từ trong câu, tuy nhiên câu thành ngữ tiếng Trung thì thường chỉ biểu đạt "một ý nghĩa" mà thôi, sau đây là một số ví dụ khác về thành ngữ Trung Hoa (liên quan đến từ ngưu):
  • Ngưu ẩm ưu hà : nghĩa đen là con trâu uống nước ở sông Hoàng Hà, nghĩa thành ngữ là cuộc sống đầy đủ thoải mái.
  • Ngưu giác quải thư : đeo sách ở sừng trâu - chuyện kể Lý Mật đời Đường nhà nghèo mà chăm học, vừa đi chăn trâu vừa đeo sách học ở sừng trâu.
  • Ngưu Lang Chức Nữ : truyền thuyết Trung Hoa về chàng trai chăn trâu Ngưu Lang và cô gái dệt Chức Nữ, liên hệ đến đêm mồng 7 tháng và mưa ngâu .
  • Ngưu đao cát kê hay còn là cát kê yên dụng ngưu đao: nghĩa đen là dùng dao to mổ bò để giết gà – nghĩa thành ngữ là có tài mà phải làm những công việc nhỏ, không xứng.
  • Ngưu đỉnh phanh kê : vạc trâu (bò) mà nấu gà – nghĩa thành ngữ là có tài mà làm việc nhỏ.
  • Ngưu y đối khấp : khóc với nhau trong manh áo tả tơi – nghĩa thành ngữ là đôi vợ chồng cùng khổ …
  • Ngưu sưu mã bột : nghĩa đen ám chỉ ngưu sưu và mã bột là các vị thuốc Trung Hoa dễ lấy – còn nghĩa thành ngữ ý nói những gì rẻ tiền mà lại có ích.
Cũng cần chú ý là chữ "ngưu" trong nhiều từ điển tiếng Hán có khi dịch là Trâu, cũng có từ điển dịch dịch là bò. Thành ra cũng tùy ngữ cảnh và các cụm từ đi kèm để biết rằng ngưu được đề cập đến trong câu là con vật nào. Người ta thường dùng từ "thủy ngưu" để nói về con trâu. (như : Ngưu ẩm ưu hà ). Theo truyền thuyết Trung Hoa thì trâu cũng biểu hiện sự sống lâu (thọ) như chuyện Lão Tử khi về già đã cởi trâu xanh đi về hướng Tây qua đồi núi và mất dạng.
Lão tử cưỡi trâu (ảnh Tinh Hoa)

Thành Ngữ Trung Hoa sưu tầm và biên tập (Mẫu Ethereal. Cung cấp bởi Blogger)

Tham khảo: http://newvietart.com/

Bài đăng Mới hơn Trang chủ

Từ khóa » Dùi Sừng Bò