Đường Châu Văn Liêm, Thành Phố Hồ Chí Minh - Wikipedia

Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 02 con đường cùng mang tên Châu Văn Liêm tại các phường Chợ Lớn và Tân Thành. Bài này viết về đại lộ tại phường Chợ Lớn.

Đường Châu Văn Liêm là một tuyến đường tại Thành phố Hồ Chí Minh, nối từ đường Hồng Bàng đến đường Hải Thượng Lãn Ông trên địa bàn phường Chợ Lớn (Quận 5 cũ).[1]

Vị trí

[sửa | sửa mã nguồn]

Tuyến đường này bắt đầu từ nút giao với hai con đường Hồng Bàng và Thuận Kiều, cắt qua các con đường Lão Tử, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo và kết thúc tại vòng xoay trước Bưu điện Trung tâm Chợ Lớn (Bưu điện Quận 5), nơi giao với các con đường Hải Thượng Lãn Ông, Nguyễn Thi, Mạc Cửu.[1]

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Đường này xưa vốn là con kênh với tên gọi kênh Phố Xếp. Kênh này thông ra rạch Chợ Lớn, từ đó có thể vận chuyển hàng hóa ra kênh Tàu Hủ và đi khắp nơi.[2] Theo học giả Vương Hồng Sển, kênh được đào năm 1778, thời điểm người Hoa từ cù lao Phố đến đây lập phố chợ, tại đường Cây Mai có cây cầu bắc qua kênh gọi là "Cầu Phố".[3] Con đường cặp dọc hai bờ kinh này từng mang tên là Bến Testard (Quai Testard)[4] Đến thập niên 1910, con kênh này bị lấp để xây đường, và đến năm 1915 được đổi tên thành đại lộ Tổng Đốc Phương, theo tên của Tổng đốc Đỗ Hữu Phương (1841–1914), viên quan trung thành với thực dân Pháp, giúp Pháp đánh dẹp các cuộc khởi nghĩa của nhân dân.[5][6] Tổng đốc Phương còn được mệnh danh là đệ nhị phú hào Sài Gòn xưa, tư dinh của ông cũng nằm trên con đường này.[3][7]

Đến thời Việt Nam Cộng Hòa, con đường được giữ nguyên tên "đại lộ Tổng Đốc Phương". Đến năm 1974, sau khi Hải quân Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa, con đường này đã được Hội đồng Đô Thành đổi tên thành "Hoàng Sa" vào ngày 18-02-1974.[8] Tuy nhiên, người dân vẫn quen với tên gọi cũ hơn.

Sau ngày 30-04-1975, chính quyền Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ra quyết định đổi tên con đường này thành đường Châu Văn Liêm, theo tên nhà cách mạng Châu Văn Liêm (1902-1930) như hiện nay.

Tại Sài Gòn trước đây có nhiều rạp hát nổi tiếng, là nơi chiếu phim, diễn cải lương, diễn kịch. Trên đường Châu Văn Liêm có ba rạp lớn là Đại Quang, Thủ Đô và Toàn Thắng. Hiện nay chỉ còn rạp Thủ Đô hoạt động tuy nhiên cơ sở vật chất tại đây cũng đã xuống cấp.[9]

Di tích

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1910, nhà cách mạng Nguyễn Tất Thành đến lưu trú tại căn nhà số 1-2-3 Quai Testard (Bến Testard), Chợ Lớn từ tháng 9 năm 1910 đến tháng 6 năm 1911 (lúc bấy giờ chưa lấp kênh Phố Xếp). Đây là cơ sở của phân cuộc Liên Thành thương quán, tổ chức hoạt động cách mạng đã hỗ trợ tài chính cho Nguyễn Tất Thành trước khi lên tàu sang Pháp. Trong ba căn nhà này có một căn được giữ lại làm di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nằm tại địa chỉ số 5 đường Châu Văn Liêm hiện nay. Năm 1988, căn nhà được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.[10][11]

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Chợ Lớn
• Bến Nhà Rồng
• Đường Hải Thượng Lãn Ông, Thành phố Hồ Chí Minh
• Tổng đốc Phương

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ a b "Bản đồ thành phố". Cổng thông tin điện tử Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.
2. ^ "Những kênh rạch xưa thành đại lộ đẹp nhất Sài Gòn". Báo điện tử VnExpress. ngày 10 tháng 4 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.
3. ^ a b Vương Hồng Sển. Sài Gòn năm xưa. tr. 155. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.
4. ^ Phạm Cường (ngày 26 tháng 8 năm 2019). "Thăm nơi Bác Hồ đã ở trước khi ra đi tìm đường cứu nước". hochiminhcity.gov.vn. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2026.
5. ^ Vũ Ngọc Khánh (2008). Quan lại trong lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Thanh niên. tr. 376. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2022.
6. ^ Sài Gòn xưa & nay. Tạp chí xưa & nay. 2007. tr. 155. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2022.
7. ^ "Người vợ giúp quan tổng đốc thành đệ nhị phú hộ Sài Gòn xưa". Báo điện tử VnExpress. ngày 29 tháng 11 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.
8. ^ ONLINE, TUOI TRE (ngày 4 tháng 9 năm 2016). "Năm 1974, đường Hoàng Sa và Trường Sa ở Sài Gòn". TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2026.
9. ^ "Nhà hát Nghệ thuật Hát bội đối mặt thách thức". Báo Sài Gòn Giải Phóng điện tử. ngày 27 tháng 7 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.
10. ^ "Căn nhà nơi Bác Hồ từng lưu trú". Báo điện tử VnExpress. ngày 19 tháng 5 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.
11. ^ "Thăm nơi Bác Hồ đã ở trước khi ra đi tìm đường cứu nước". Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam – Trang Thành phố Hồ Chí Minh. ngày 26 tháng 8 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2022.

Cổng thông tin:

• Thành phố Hồ Chí Minh