F88: "Thổi Luồng Gió Mới Cho Thị Trường Cầm đồ" Hay Tìm Cách Lách ...

Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2017 quy định tại khoản 1, Điều 468 về lãi suất, mức lãi suất vay tiền cũng theo thỏa thuận, nhưng không được vượt quá 20%/năm (nếu thỏa thuận không rõ thì sẽ là 10%/năm). Tuy nhiên, trên thực tế nhiều công ty tài chính đang tìm cách để "lách luật".

Thời gian gần đây sự phát triển nhanh chóng của hoạt động cho vay ngang hàng đang đặt thách thức lớn trong quản lý, giám sát đối với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm đưa hoạt động của các công ty này vận hành theo đúng qui định của pháp luật, đảm bảo trật tự xã hội, an ninh hệ thống tài chính.

Trong khi đó, dịch vụ cầm đồ đang có dấu hiệu "biến tướng" tiếp tay cho hoạt động "tín dụng đen", là nơi tiêu thụ các tài sản do phạm tội mà có, do đó tiếp tay cho tội phạm lừa đảo, trộm cắp, cờ bạc… trong thời gian qua.

Trong vài năm trở lại đây, thị trường cầm đồ bắt đầu xuất hiện hệ thống/chuỗi cầm đồ của một số công ty như F88, T99, Vietmoney… Mặc dù mới ra đời, nhưng các công ty kinh doanh dịch vụ cầm đồ cho thấy tiềm năng tăng trưởng doanh số đáng kinh ngạc, thu hút lượng lớn vốn đầu tư và không ngừng mở rộng hệ thống cầm đồ.

F88 là một trong những tên tuổi "đình đám" trong làng tài chính những năm gần đây. Tại trang web của Công ty, những dòng giới thiệu được đưa ra rất hoành tráng:

Công ty Cổ phần Kinh doanh F88 ra đời năm 2013, đi tiên phong trong việc chuyên nghiệp hóa mô hình cầm đồ, mang đến những giải pháp tài chính uy tín, chuyên nghiệp và nhanh chóng cho người tiêu dùng, thổi luồng gió mới cho thị trường cầm đồ đầy hấp dẫn tại Việt Nam.

Với mô hình Hệ thống cầm đồ toàn quốc, Công ty Cổ phần Kinh doanh F88 hiện đang cung cấp các dịch vụ cho vay cầm cố đa dạng các loại tài sản như: cầm đồ ô tô, cầm đồ xe máy, cầm đồ điện thoại, cầm đồ laptop, … Với thế mạnh trên thị trường cầm đồ Việt Nam, tháng 1 năm 2017 Công ty Cổ phần Kinh doanh F88 đã nhận đầu tư từ quỹ tài chính quốc tế Mekong Capital.

Lợi thế cạnh tranh của Công ty Cổ phần Kinh doanh F88 chính là đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, đồng lòng với cam kết mang đến cho khách hàng những dịch vụ tài chính tin cậy, chuyên nghiệp, thân thiện và nhanh chóng để từ đó thay đổi cách nhìn nhận của xã hội về ngành dịch vụ cầm đồ còn nhiều bất cập như hiện nay. 

Đặc biệt, doanh nghiệp này nhấn mạnh: "Đặt ra sứ mệnh quyết tâm thay đổi định kiến của xã hội về dịch vụ cầm đồ bằng việc cung cấp dịch vụ minh bạch và chuyên nghiệp, mang đến cho khách hàng những dịch vụ và tiện ích tốt nhất".

F88 cho biết, mục tiêu hướng tới năm 2023, F88 là tập đoàn cung cấp dịch vụ tài chính số 1 Việt Nam, sở hữu 1.000 phòng giao dịch trên 63 tỉnh thành phố lớn trên toàn quốc.

Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, rất nhiều khách hàng đã phản ánh rằng, dù giới thiệu là một công ty tài chính với những mục tiêu đẹp đẽ "giúp người tiêu dùng có cuộc sống tốt đẹp hơn bằng việc cung cấp dịch vụ nhanh chóng - dễ dàng - minh bạch" nhưng F88 thực chất đang hoạt động theo đúng mô hình cho vay cầm đồ theo kiểu “tín dụng đen”.

Theo nhân viên tư vấn tổng đài 18006388 của Công ty F88, hiện Công ty F88 đang cho vay với lãi suất dao động từ 1.500 đến 2.000 đồng/1 triệu/ngày (tương đương 4,5 – 7,5%/tháng hay 54 - 90%/năm).

Như vậy, mức lãi suất mà Công ty F88 đang áp dụng cao gấp từ 3,6 đến 4,5 lần so với quy định pháp luật. Bên cạnh đó, nếu so về chi phí vay thì Công ty F88 hiện áp dụng mức lãi suất cao hơn so với nhiều “đồng nghiệp” khi áp dụng mặt khung lãi suất cho vay từ 4,5 đến 7,5%/tháng; trong khi nhiều cơ sở khác đang cho vay với lãi suất từ 3 đến 4%/tháng.

Theo tìm hiểu, chuỗi dịch vụ cầm đồ F88 thuộc Công ty CP Kinh doanh F88 là doanh nghiệp hoạt động do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Hà Nội cấp giấy phép, với loại hình dịch vụ cầm đồ. Doanh nghiệp này không hoạt động theo giấy phép của Ngân hàng Nhà nước và Luật Các tổ chức tín dụng.

Theo thông tin từ PV Thương hiệu & Công luận ở một cửa hàng F88 tại Hải Phòng, PV ghi nhận có 03 tư vấn viên của F88. Tại đây PV đề nghị vay tiền mặt 10 triệu đồng, thời hạn 12 tháng. Nhưng người này thông báo, bên Công ty có cho vay tiền mặt nhưng bằng phương thức cầm cố đồ có giá trị nên PV đã đồng ý cầm đăng ký xe máy (cà vẹt xe máy). Khi làm thủ tục vay tiền, Công ty F88 sẽ giữ đăng ký xe và chỉ trả lại chứng minh nhân dân. Sau quá trình nhân viên F88 kiểm tra xe, PV được tư vấn với giá trị khoản vay là 8.760.152 đồng, thời hạn 12 tháng. Nhưng sau khi nộp phí bảo hiểm thì thực chất PV chỉ nhận được 7.700.000 đồng, với số tiền trả góp vốn và lãi là 1.126.000 đồng/tháng.

Tính ra số tiền tất toán sau 12 tháng là 1.126.000 x 11 tháng + 1.253.016 (tháng thứ 12) = 13.639.016 đồng, trừ đi giá trị khoảng vay 8.760.152 đồng, có được số tiền lãi là 4.878.864 đồng.

Hiện Công ty F88 niêm yết lãi suất cho vay ở mức 1,1%/tháng, tương đương hơn 13%/năm để tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành về điều kiện kinh doanh dịch vụ cầm đồ và trần lãi suất. Song nếu chỉ nhìn vào con số này sẽ thấy lãi suất cho vay của Công ty F88 khá “dễ thở” vì chỉ chênh lệch không nhiều so với hệ thống ngân hàng mà thủ tục, thời gian giải ngân lại hết sức nhanh gọn, thường chỉ dao động từ 10 đến 20 phút đối với các tài sản cầm cố đơn giản, có giá trị nhỏ.

Tuy nhiên, đây không phải toàn bộ chi phí vay mà khách hàng phải chi ra để thực hiện giao dịch. Vì cùng với mức lãi suất khá “nhẹ nhàng” này, tại Điều 2 của bản hợp đồng cho vay cầm cố mà phía Công ty F88 đưa ra đối với mỗi khách hàng sẽ có điều khoản phải trả thêm 1,4%/tháng tiền “phí thẩm định điều kiện cho vay” và 5%/tháng tiền “phí lưu giữ tài sản cầm cố”. Như vậy, tổng chi phí mà mỗi khách hàng phải trả để vay tiền từ hệ thống của Công ty F88 lên tới 7,5%/tháng, tương đương 90%/năm, cao gấp 4,5 lần so với quy định hiện hành của pháp luật về mức trần lãi suất là 20%/năm.

Mới đây, Công ty CP Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) công bố đã chính thức trở thành đối tác của Công ty CP Kinh doanh F88 (chủ sở hữu chuỗi cầm đồ F88). Theo đó, 2 bên sẽ hợp tác để cung cấp dịch vụ cho vay tiền mặt tại các cửa hàng Thegioididong.com và Điện Máy Xanh.

Gói sản phẩm cho vay tiền mặt do F88 cung cấp không yêu cầu người dùng phải phát sinh bất cứ hoạt động mua sắm nào tại Thế Giới Di Động. Dù vậy, người vay phải có chứng minh thư hoặc căn cước công dân và cà vẹt xe đứng tên chính chủ.

Hạn mức vay tối đa cho dịch vụ này là 10 triệu đồng/giao dịch, tiền gốc và chi phí vay được trả đều trong vòng 12 tháng với chi phí vay 7,5%/tháng, phí phạt tất toán sớm trước hạn là 5% nhân số tiền gốc còn lại. Phí phạt quá hạn là 50.000 đồng mỗi ngày và tối đa không quá 150.000 đồng trên 1 kỳ quá hạn.

Ngay sau khi công bố, thông tin này thu hút sự quan tâm của khách hàng. Nhiều ý kiến cho rằng mức lãi suất cho vay như công bố là quá cao, cao hơn nhiều so với lãi suất ngân hàng; chi phí vay 7,5%/tháng tính ra một năm lên tới 90%? Đồng thời, phí phạt quá hạn 50.000 đồng/ngày và không quá 150.000 đồng/kỳ quá hạn cũng là cao...

Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2017 quy định tại khoản 1, Điều 468 về lãi suất, mức lãi suất vay tiền cũng theo thỏa thuận, nhưng không được vượt quá 20%/năm (nếu thỏa thuận không rõ thì sẽ là 10%/năm).

Theo đại diện F88, khách hàng sẽ được cho vay tiền mặt với khoản vay trung bình là 10 triệu đồng trong thời gian 12 tháng, trả dần theo tháng. Tổng chi phí vay bao gồm lãi suất, phí thẩm định tài sản cầm cố, phí thẩm định điều kiện cho vay là 7,5% một tháng, trong đó lãi suất là 1,1% và chi phí vay trả theo dư nợ giảm dần.

Về mức lãi suất cho vay, F88 cho rằng hiện các công ty tài chính cũng đang cung cấp các khoản cho vay tiền mặt với gói trung bình 30-70 triệu đồng, chi phí vay gồm cả lãi suất từ 60-75%/năm. Tuy nhiên, để đủ điều kiện vay tiền mặt của các công ty tài chính không dễ dàng, nhất là những người có thu nhập thấp.

Vào cuối năm 2021, F88 đã tuyên bố hoàn tất huy động 200 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 18 tháng. Ngày phát hành từ 15/11/2021 và ngày hoàn tất là 31/12/2021. Thời gian đáo hạn vào ngày 15/5/2023. Ngoài ra, những thông tin về trái chủ, mức lãi suất, tài sản đảm bảo, mục đích phát hành cũng như bên thu xếp cho thương vụ không được F88 công bố.

Trước đó, vào ngày 1/10/2021, F88 công bố kết quả đợt chào bán 1.000 trái phiếu riêng với tổng giá trị 100 tỷ đồng. Lô trái phiếu có kỳ hạn 18 tháng, ngày đáo hạn là 1/4/2023 với lãi suất 12%/năm. Đây là loại trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và không có tài sản đảm bảo, được bảo lãnh thanh toán bởi CTCP Đầu tư F88 - công ty mẹ của F88. Tổ chức thu xếp phát hành là CTCP Chứng khoán Thiên Việt và Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - Hội sở.

F88 cho biết mục đích phát hành trái phiếu là để sử dụng cho hoạt động kinh doanh - cho vay cầm cố, đồng thời bổ sung vốn lưu động. Theo kết quả công bố, phần lớn nhà đầu tư mua trái phiếu của F88 là nhà đầu tư cá nhân, tương ứng giá trị nắm giữ là 96,5 tỷ đồng (tỷ trọng 96,5%). Còn lại là nhà đầu tư tổ chức nắm giữ 3,5 tỷ đồng.

Theo thống kê, trong năm 2021, tổng mệnh giá trái phiếu phát hành của F88 đã đạt tới con số khoảng 1.300 tỷ đồng.

 

Anh Đào (t/h)