Fermat Và Định Lý Lớn Thách đố Suốt 4 Thế Kỷ

• 0914.914.999
• Email: [email protected]
• Rss
• Fanpage
• Bản mobile

• Thời sự
  • Chính trị
  • Chính sách và cuộc sống
  • Chính phủ với người dân
  • Việt Nam: Kỷ nguyên mới
  • Xây dựng Đảng
  • Phản hồi - Phản biện
• THẾ GIỚI
  • Phân tích-Nhận định
  • Chuyện lạ thế giới
  • Người Việt 4 phương
• KINH TẾ
  • Thị trường - Tài chính
  • Doanh nghiệp - Doanh nhân
  • Bất động sản
  • Tài chính – Ngân hàng
  • Người tiêu dùng
• XÃ HỘI
  • Vấn đề quan tâm
  • Phóng sự- điều tra
  • Người tốt - Việc tốt
  • Mạng xã hội
  • Chính sách BHXH-BHYT
• PHÁP LUẬT
  • Văn bản mới
  • An ninh trật tự
  • Chống buôn lậu - hàng giả
  • Đơn thư bạn đọc
• VĂN HÓA
  • Đời sống văn hoá
  • Giải trí - Sao
  • Du lịch
  • Sáng tác
  • Ẩm thực
• GIÁO DỤC
  • Tuyển sinh
  • Du học
  • Tư vấn
  • Bàn tròn giáo dục
• THỂ THAO
  • Bóng đá
  • Tennis
  • Thể thao 24h
  • Chuyện thể thao
• HỒ SƠ
  • Giải mật
  • Thế giới bí ẩn
  • Nhân vật - Sự kiện
  • Vụ án nổi tiếng
• QUÂN SỰ
  • Hồ sơ quân sự
  • Tập trận - Diễn tập
  • Quốc phòng
  • Vũ khí khí tài
• KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
  • Ô tô xe máy
  • Điện tử - Viễn thông
  • Khoa học đời sống
• BIỂN ĐẢO
  • Bảo vệ chủ quyền
  • Kinh tế biển đảo
  • Hỏi đáp Luật Cảnh sát biển
• Y tế
  • Chính sách
  • Dịch bệnh
  • Bệnh viện – Bác sĩ
  • Giới tính
• Thực hiện Nghị quyết 57
  • AI và cuộc sống
  • Công nghệ và kiến tạo
  • Chuyển động số
  • Trí tuệ Việt
  • Nghị quyết về bản
  • Báo chí công nghệ
• VIDEO
  • Talk show
  • Phóng sự
  • Podcast
• • Địa phương
  • Góc nhìn
  • ẢNH
  • INFOGRAPHICS
  • MEGASTORY
  • BẠN ĐỌC
  • Giải mã muôn mặt
  • Ảnh 360
  • Tin tức TV

Sự kiện Xuân Bính Ngọ 2026 Hội chợ Mùa Xuân 2026 Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV Đại hội XIV của Đảng Bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND 2026-2031 SEA Games 33 Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên Khắc phục hậu quả mưa lũ miền Trung Góp ý dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XV Thực hiện Nghị quyết 72 Thực hiện Nghị quyết 71 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 80 năm Thông tấn xã Việt Nam Hồ sơ

• Giải mật
• Thế giới bí ẩn
• Nhân vật - Sự kiện
• Vụ án nổi tiếng

Fermat và Định lý Lớn thách đố suốt 4 thế kỷ Thứ Hai, 18/08/2014 07:06 |

Giải mật

• Sinh ra như để cuộc đời có thêm nụ cười

• Giải toán học Fields có nữ chủ nhân đầu tiên

Nhắc đến Pierre de Fermat là nhắc đến một nhà toán học vĩ đại người Pháp. Ông là cha đẻ của lý thuyết số hiện đại, trong đó có hai định lý nổi tiếng: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat hay còn gọi là định lý cuối cùng của Fermat.Pierre de Fermat sinh ngày 17/8/1601 tại Beaumont-de-Lomagne, Pháp trong một gia đình khá giả. Ông học ở Toulouse về luật dân sự, sau đó làm chánh án. Tuy vậy, Fermat lại vô cùng say mê toán học với thói quen nổi tiếng là ghi các ghi chú bên lề các quyển sách.

Nhà toán học Pierre de Fermat.

Nhà nghiên cứu lịch sử toán học nổi tiếng E.T.Bell đã từng gọi Fermat là "Hoàng tử của những người nghiệp dư". Bell cho rằng Fermat đã đạt được nhiều thành tựu toán học quan trọng hơn hầu hết các nhà toán học "chuyên nghiệp" cùng thời với ông.Fermat rất say mê các công trình toán học của người Hy Lạp cổ đại, chính các công trình như Archimedes và Eudoxus đã gợi ý cho Fermat xây dựng khái niệm các phép toán giải tích. Ông cố gắng tổng quát hóa các công trình toán học cổ điển và tìm ra nét mới trong kho tàng các phát minh đã bị chôn vùi từ rất lâu, như ông đã từng nói: "Tôi đã tìm được rất nhiều định lý đẹp vô cùng". Mãi sau khi Fermat mất (12/1/1665), con trai ông mới in dần các công trình của cha kể từ năm 1670. Đến năm 1896, hầu hết các tác phẩm của Fermat được ấn hành thành 4 tập dày. Người ta đã vô cùng ngạc nhiên và khâm phục trước sự đóng góp lớn lao của ông. Trong hình học, Fermat phát triển ra phương pháp tọa độ, lập phương trình đường thẳng và các đường cong bậc hai rồi chứng minh rằng các đường cong nọ chính là các thiết diện cônic. Trong toán giải tích, ông nêu các quy tắc lấy đạo hàm của hàm mũ với số mũ bất kỳ, tìm cực trị, tính tích phân những hàm mũ với số mũ phân số và số mũ âm. Trong vật lý, chúng ta quá quen thuộc nguyên lý Fermat về truyền sáng, đó là một định luật quan trọng của quang học.Nhưng đóng góp quan trọng nhất trong toán học của Fermat là lý thuyết số hiện đại, trong đó có 2 định lý nổi bật: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat (định lý cuối cùng của Fermat).Câu chuyện về định lý cuối cùng của Fermat là câu chuyện độc nhất vô nhị trong lịch sử toán học thế giới, khởi nguồn từ cổ đại với nhà toán học Pythagore. Bài toán cuối cùng (sau này giới toán học gọi là Định lý cuối cùng của Fermat, hay Định lý lớn Fermat) có gốc từ định lý Pythagore: "Trong một tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông". Fermat thay đổi phương trình Pythagore và tạo ra một bài toán khó bất hủ.Xét phương trình Pythagore: x2 + y2 = z2Người ta có thể hỏi những nghiệm số nguyên của phương trình này là gì, và có thể thấy rằng: Có vô số nghiệm nguyên chẳng hạn (3,4,5) và (5,12,13). Fermat khi đó xét dạng bậc ba của phương trình này: x3 + y3 = z3.Đối với câu hỏi có thể tìm được nghiệm (nguyên) cho phương trình bậc ba này hay không? Fermat đã khẳng định là không. Thực ra, ông khẳng định điều đó cho họ phương trình tổng quát : xn + yn = zn với n là số nguyên lớn hơn 2. Đó là Định lý Fermat cuối cùng.Gắn liền với định lý này là câu chuyện rất hay, đó là Fermat cho rằng không thể tìm được nghiệm (nguyên) cho phương trình bậc ba. Điều lý thú ở đây là phỏng đoán này được Fermat ghi bên lề một cuốn sách mà không chứng minh, nhưng có kèm theo dòng chữ: “Tôi có một phương pháp rất hay để chứng minh cho trường hợp tổng quát, nhưng không thể viết ra đây vì lề sách quá hẹp.”Với những dòng viết tay đó, nhà toán học người Pháp Pierre de Fermat đã chính thức buông lời thách đố đối với thế hệ các nhà toán học sau ông. Nhiều nhà toán học đã dành cả cuộc đời để cố chứng minh định lý phát biểu nghe có vẻ hết sức đơn giản này. Hành trình mấy trăm năm để giải lời thách đố, cùng với sự phức tạp của lời giải hàng trăm trang, từ bao thế hệ các nhà toán học đã làm người ta vừa nghi ngờ dòng ghi chú của Fermat, vừa tò mò, thán phục ông.Trong lịch sử công cuộc tìm lời giải cho "Định lý cuối cùng của Fermat" có người phải tự tử và có những người tự lừa chính mình. Cuối cùng sau gần 4 thế kỷ, nhà toán học người Anh, Andrew Wiles cũng công bố lời giải độc nhất vô nhị vào mùa hè năm 1993 và bản chỉnh sửa cuối cùng vào năm 1995, với lời giải dài 200 trang.Trung tâm Thông tin Tư liệu/TTXVN Chiến thắng Vạn Tường - một chiến công chói lọi

Ngày 18/8/1965, trên đất Vạn Tường (huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) đã diễn ra trận đánh diệt Mỹ quy mô lớn đầu tiên của quân và dân miền Nam.

Chia sẻ: Từ khóa:

• Pierre de Fermat,
• toán học,
• Pháp,
• định lý,
• tọa độ,
• phương trình,
• đường thẳng,
• Pythagore,
• tam giác,
• định lý fermat,

Video

Nhiều hoạt động chăm lo Tết đến với thanh niên công nhân TP Hồ Chí Minh

• Đường hoa Nguyễn Huệ gấp rút về đích
• Duy nhất Đông Nam Á: Việt Nam tham dự môn bóng đá nam và nữ ASIAD 20

Ảnh

• Theo chân CSGT TP Hồ Chí Minh xử lý xe khách vi phạm tại cửa ngõ Tây Bắc
• Lan tỏa nét đẹp văn hóa xin chữ đầu năm tại Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026
• CSGT TP Hồ Chí Minh dùng flycam điều tiết giao thông cửa ngõ dịp cận Tết
• Mang không khí Tết vào bệnh viện qua bữa cơm nghĩa tình và tiếng cười lô tô
• Rộn ràng Hội Xuân tại các trường học TP Hồ Chí Minh
• Nhộn nhịp các đầu mối giao thông những ngày cận Tết
• Chợ lá dong Hà Nội vào vụ Tết, giá giảm nhưng sức mua vẫn thấp
• Xôn xao đào, quất chợ hoa Hàng Lược
• Công nhân tất bật thi công Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026
• Bức tranh Tết ở làng bánh chưng Tranh Khúc
• Tết đủ đầy với thanh niên công nhân ở các khu lưu trú văn hóa
• Chuyến tàu Công đoàn đưa hàng nghìn đoàn viên, người lao động về quê đón Tết

Megastory

MegastoryĐất nước vươn mình sau 40 năm đổi mới

• MegastoryPhát động chương trình 'Triệu tập vở cho học sinh vùng bị thiên tai'

• MegastoryChung tay kiến thiết kỷ nguyên mới

• MegastoryKhát vọng vươn mình của ngành nông nghiệp Việt Nam

Infographics

Ra mắt Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh

• Viettel vận hành hệ thống siêu máy tính của NVIDIA đầu tiên tại Việt Nam

• Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Đại được Chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm

• Vietnam Airlines mở đường bay thẳng Hà Nội - Amsterdam (Hà Lan)

tin đọc nhiều nhất

• 

  12 triệu tấn dầu Nga lênh đênh trên biển khi Ấn Độ đạt thoả thuận với Mỹ, thay đổi chiến lược mua vào

• 

  Ukraine lên kế hoạch bán vũ khí dư thừa ra khắp châu Âu

• 

  Biển Đông sắp đón áp thấp nhiệt đới đầu tiên của năm 2026

• 

  Cầu Long Biên gặp sự cố nghiêm trọng phải phong toả giao thông

• 

  'Người chim' Nairobi và hành trình lặng lẽ bảo vệ chim hoang dã

tin mới nhất

tin cùng chuyên mục

• 

  ‘Ngày Đen Baikonur' – thảm kịch chết chóc nhất lịch sử chinh phục vũ trụ - Kỳ cuối

• 

  Bom hạt nhân biến mất: Những bí mật CIA chưa bao giờ muốn kể - Kỳ 3

• 

  Bom hạt nhân biến mất: Những bí mật CIA chưa bao giờ muốn kể - Kỳ 1

• 

  Cuộc săn tìm MH370 lần thứ ba: Khi công nghệ đối đầu bí ẩn lớn nhất lịch sử hàng không

• 

  Mossad và cuộc đột nhập thế kỷ vào kho hồ sơ hạt nhân tuyệt mật của Iran - Kỳ cuối

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ

• Hành trình 8 năm tìm con và cái kết viên mãn trong mùa xuân đoàn viên
• Mua realme 16 Pro và realme 16 5G có cơ hội trúng xế xịn
• Tết nghỉ dưỡng tại Wyndham Grand Phu Quoc
• Giữa lúc lãi suất tăng, ACB ngược dòng giảm 2%/năm lãi vay cho hộ kinh doanh
• Đồng hành cùng người dân yên tâm sắm Tết
• Nestlé Việt Nam lan tỏa thông điệp Tết 2026: Khi Tết là những khoảnh khắc sum vầy bên nhau
• Panasonic: Công nghệ nanoe™ X thế hệ 3 giúp ức chế độc tố nấm mốc hiệu quả
• Bamboo Airways duy trì tỷ lệ đúng giờ cao, sẵn sàng phục vụ cao điểm Tết Bính Ngọ
• MM Mega Market mang Tết ấm đến hơn 2.000 hoàn cảnh khó khăn
• Vietnam Airlines khuyến cáo đi lại dịp cao điểm Tết do sương mù
• CMC cam kết tăng tốc AI-X, đầu tư trung tâm dữ liệu xanh
• Valentine trong kỷ nguyên số: Xa mặt nhưng không cách lòng chỉ với một ‘chạm’
• Tàu ngầm trên núi mang trải nghiệm khác biệt du lịch Nha Trang
• Sun World Ba Na Hills lần đầu ươm trồng 1 triệu tulip trên đỉnh núi đón Tết Nguyên đán 2026
• Vietnam Airlines khuyến nghị hành khách chủ động khi đi lại dịp cao điểm Tết
• Lên lịch vi vu mùa lễ hội cùng Vietjet, ưu đãi gánh lo hành lý với 20 kg miễn phí
• Hành trình phát triển bền vững của Carlsberg Việt Nam năm 2025
• Nhạc sĩ Vũ Hữu Chiến giới thiệu 100 ca khúc về Xuân và giai điệu cuộc sống
• Tập đoàn Hùng Nhơn cam kết đồng hành cùng chiến lược kinh tế xanh của đất nước
• Lần đầu tiên Việt Nam có đường bay thẳng tới Hà Lan

Các đơn vị thông tin của TTXVN

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

• Thời sự
• THẾ GIỚI
• KINH TẾ
• XÃ HỘI
• PHÁP LUẬT
• VĂN HÓA
• GIÁO DỤC
• THỂ THAO
• HỒ SƠ
• QUÂN SỰ
• KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
• BIỂN ĐẢO
• Y tế
• Địa phương
• VIDEO

KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH

Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga Phó Tổng biên tập: Nguyễn Trọng Chính, Phạm Thị Tuyết, Phạm Thuỳ Hương, Đinh Quang Dũng

Giấy phép số 20/GP-BVHTTDL cấp ngày 18-4-2025. Trụ sở chính: Số 5 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội Điện thoại: 024.38248605/39330336; Fax: 024.38253753 Phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh: 116 - 118 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Xuân Hoà; Điện thoại: 028.39303464 Email: [email protected] © Bản quyền thuộc về Báo Tin tức và Dân tộc - TTXVN Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.