Gạo đỏ Trên Núi Ngót Gui - Gao Do Tren Nui Ngot Gui

TỈNH ĐOÀN QUẢNG NGÃI Trang chủ mobile | Tin tức | Trang chính Chọn danh mục: Tất cảHoạt động cấp tỉnh---Đoàn---Hội---Chiến dịch TNTN hè 2025---Xây dựng Đoàn---Tin nhanh Tháng Thanh niên 2025---Học kỳ trong quân độiHoạt động trung ươngChính trị - Xã hội---Tin tức---Đại hội đảng nhiệm kỳ 2025 - 2030Giáo dục - Tuyên truyền---Các ngày lễ lớn và sự kiện lịch sử quan trọng năm 2025---Đề án Câu chuyện Thời hoa lửa---Văn bản mớiTheo dấu chân Bác---Gương sáng thanh niên 2022---Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí MinhBảo vệ nền tảng tư tưởng của ĐảngTin tốt - Câu chuyện đẹp---Tin nhanh Tháng Thanh niên---Công trình thanh niên---Tết ấm no cho mọi nhà---Tin tốt, chuyện đẹp 2023---Tin tốt - Câu chuyện đẹp 2025---Thiện nguyệnPhổ biến, giáo dục pháp luậtỨng xử văn minh trên mạng xã hộiKhoa học - Công nghệ---Công nghệ và cuộc sống---Khoa họcChuyển đổi sốKhởi nghiệp đổi mới sáng tạoThắp sáng ước mơ---Tỏa sáng nghị lực Việt tỉnh Quảng NgãiInfographicTruyền hình Thanh niên Quảng NgãiPodcastE-MagazineChủ quyền biên giới, biển đảo Việt NamHội nhập - Đối ngoạiAn ninh - Quốc phòngQuảng Ngãi trong tôiSức khỏeVăn hóa - Thể thao - Du lịch---SEA Games---Văn hóa - Văn nghệ---Thể thao---Du lịch---Các giải bóng đá mini truyền thốngMã QR di tích và địa chỉ đỏ Quảng NgãiTuyển sinh - Tuyển dụngLịch công tácTài liệu sinh hoạt chi đoànBản tin Thanh niênKênh tư vấn tâm lý, trợ giúp TTNTrang thi trắc nghiệmGiới thiệu---Chức năng, nhiệm vụ Tỉnh đoàn---Thường trực Tỉnh đoàn---Ban chức năng---Đoàn các xã, phường, đặc khu & đoàn trực thuộc---Đơn vị trực thuộcBác Hồ---Cuộc đời và sự nghiệp---Tư tưởng Hồ Chí Minh---Hồ Chí Minh Toàn Tập---Bác Hồ với Thanh niên---Di chúc Hồ Chí Minh---Học tập và làm theo lời BácĐoàn Thanh niên---Lịch sử Đoàn TNCS HCM---Điều lệ Đoàn---Đại hội đoàn các cấp NK 2022- 2027---Đại hội đoàn các cấp NK 2017-2022---BCH tỉnh Quảng NgãiHội LHTN---Lịch sử Hội LHTN Việt Nam---Nghi thức, Điều lệ Hội---Ủy ban Hội tỉnh Quảng Ngãi---Đại hội Hội LHTN các cấp 2024 -2029---Đại hội Hội LHTNVN các cấp NK 2019-2024Hội Sinh viên---Lịch sử Hội SV Việt Nam---Điều lệ Hội SV Việt nam---ĐH HSVVN T.QNg lần thứ II, NK 2018-2023---Đại hội đại biểu toàn quốc XI---Hội SV tỉnh Quảng NgãiĐội Thiếu niên---Lịch sử Đội TNTP Hồ Chí Minh---Điều lệ Đội---Nghi thức Đội---HĐĐ tỉnh Quảng NgãiHệ thống văn bản---Văn bản chỉ đạo, điều hành của TƯ Đoàn---Văn bản chỉ đạo, điều hành của Tỉnh đoàn Quảng Ngãi---Văn bản Tỉnh ủy, UBND, sở ngành tỉnh Quảng Ngãi---Văn bản Trung ương---Đề cương tuyên truyềnCuộc thi “Tìm kiếm tài năng thanh niên Quảng Ngãi” năm 20164 bài lý luận chính trịTài liệu các cuộc thiQuán cơm xã hội Nụ Cười Sông TràFestival Sáng tạo trẻ Từ khóa: Trang chủ >> Quảng Ngãi trong tôi Gạo đỏ trên núi Ngót Gui (QNg)- Muốn thưởng thức bữa cơm gạo đỏ với đồng bào, hãy trèo núi, lội suối, mướt mồ hôi. Bữa cơm gạo đỏ trong ngôi nhà sàn có hương vị, âm thanh của núi rừng đại ngàn; có câu chuyện về thần sông, thần núi. Ngôi nhà sàn "treo" ngang lưng núi, một làn khói lam tỏa nhẹ, quyện vào lá rừng. Trong ngôi nhà, nồi cơm gạo đỏ của đồng bào dân tộc Ca Dong ở xã Sơn Liên (Sơn Tây) đang tỏa hương trên bếp than. Nồi cơm màu đỏ. Bên cạnh bếp là nồi măng rừng vàng óng đang bốc khói. Sống ở chốn thị thành, người ta đã quen với những thứ gạo trắng muốt, óng ả như mỹ nữ vì hình thức bên ngoài và cái tên gọi như: Gạo nở mềm, gạo Bắc Hương, gạo nài sữa, gạo nàng xuân…Còn đối với đồng bào miền núi Quảng Ngãi, thứ gạo trời cho này chỉ có tên mộc mạc là gạo lúa rẫy. Gạo cao sản được trồng ngắn ngày. Còn gạo lúa rẫy phải trải qua 6 tháng sinh trưởng trên triền núi, ngậm hạt sương sa và hút nước vào những buổi chiều mưa đổ trắng rừng. Hạt gạo trắng là sản phẩm của quá trình lai ghép, lai tạo của các nhà nông học. Còn hạt gạo đỏ, với đồng bào là sản phẩm của thần núi, thần sông mà thành. Ngày lên nương phát rẫy, dùi lỗ thả hạt, người già trong nhà làm lễ cúng thần đất với những lễ vật như: Cá niên khô, trầu, cau. Đến ngày thu hoạch thì bản làng tổ chức Tết ngã rạ, mừng thần lúa.

Nồi cơm nấu gạo lúa rẫy.

Vo gạo, múc nước sông Rin đổ vào nồi, bắc lên bếp. Khi cơm chín thì ngả sang màu đỏ, hạt to như đậu đen. Cơm gạo đỏ ăn rất cứng nhưng ăn vào no lâu, đỡ tốn gạo trút vào cái bụng đói cồn cào. “Gạo lúa rẫy hồi xưa nuôi bộ đội đánh giặc. Ăn gạo lúa rẫy cái chân nó cứng, cái tay nó mạnh, mới leo núi được” – một cụ già trong làng Sơn Liên kể câu chuyện về nồi cơm gạo đỏ nuôi quân giải phóng. Dưới sông Rin nhiều cá, trên núi có rau rừng, măng le, có lúa rẫy. Con đường qua bản thời trước in dấu chân của đoàn quân giải phóng. Cách núi Ngót Gui không xa là con đường Trường Sơn huyền thoại, giờ đang được xây dựng trở lại. Nồi cơm gạo đỏ, nguồn sống của đồng bào. Nồi cơm ấy còn là câu chuyện của những người già kể lại cho con cháu về cái thời theo Đảng, theo Bác Hồ đánh giặc, vót chông, căng bẫy để giữ làng. Cuối tháng Giêng, trai tráng trong làng kéo nhau lên núi trồng lúa rẫy, tai lắng nghe tiếng coòng kinh của cồng. Bước chân của họ trượt trên những triền núi để xăm lỗ và gieo hạt. Thôn Nước Doa, nơi giáp ranh với Kon Plong của tỉnh Kon Tum, một thôn chỉ vài chục nóc nhà. Ấy vậy mà, vui quá, đồng bào làm thịt 4 con trâu một lúc trong ngày cúng thần. Những vị khách hiếm hoi đi băng qua làng đều được mời vào chung vui với dân làng. Thịt không thể nào dùng hết, phải mang phơi khô, dắt trên giàn bếp. Tiếng lá rừng xào xạc phá tan khung cảnh bình yên, chợt vọng về bài hát Tháng 3 Tây Nguyên- “tháng 3 mùa con ong đi lấy mật… mùa em đi phát rẫy làm nương…”. Trồng lúa ở miền xuôi, mỗi người một đám ruộng. Còn trồng hạt lúa rẫy, cứ trồng vài mùa là đồng bào phải vượt núi để phát vùng rẫy mới. Vài mùa sau thì mới quay về rẫy cũ. Mặt trời hạ thấp và trốn sau lưng ngọn núi Ngót Gui, những người trong làng lục đục trở về dưới mái nhà sàn. Từ đầu đến chân, ai cũng lấm lem muội than sau một ngày phát và đốt rẫy. Hỏi mua vài lon gạo lúa rẫy mang về miền xuôi, ai cũng lắc đầu: “Mua giá cao mình cũng không bán gạo”. Cuối cùng mới hiểu cái ý của đồng bào, đã là gạo thì không bán, nhưng sẵn lòng cho không. Chợt nhớ lời già làng kể chuyện ăn gạo đỏ để cái chân nó mạnh lấy sức trèo núi. Nhưng, có lẽ, ăn bát cơm gạo đỏ còn hình thành cho con người đức tính tốt bụng, thật thà, “hiền lành như cục đất” giữa đại ngàn bao la.

LÊ VĂN CHƯƠNG

Các tin, bài khác » Vãn cảnh núi Thình Thình (19/11/2025) » Quê hương biết mấy tự hào (22/3/2025) » Báo Quảng Ngãi và Hội đồng hương Quảng Ngãi tại TP.Hồ Chí Minh: Ký kết hợp tác truyền thông (28/10/2024) » Nghê chầu trên đất Quảng Ngãi (22/8/2024) » Anh hùng dân tộc Trương Định: Ngàn năm sử sách rạng danh thơm (17/8/2024) Bản quyền ©2012 thuộc về Tỉnh Đoàn Quảng Ngãi