Giải Bùi Xuân Phái - Vì Tình Yêu Hà Nội Lần 13 - 2020

Một Lễ trao giải đặc biệt diễn ra trong một bối cảnh cũng hết sức đặc biệt: Cả nước đang tưng bừng hướng về Kỷ niệm 1.010 năm Thăng Long - Hà Nội; đồng thời các hoạt động kỷ niệm 100 năm sinh họa sĩ Bùi Xuân Phái (1920 - 2020) cũng đã, đang và sẽ còn diễn ra ở rất nhiều nơi, cho đến hết năm 2020 này.

Trong bối cảnh đó, nét đặc biệt của Giải Bùi Xuân Phái năm nay là sự hội tụ và cộng hưởng của những tấm lòng "vì tình yêu Hà Nội" rộng khắp. Có những gương mặt gần gũi, thân quen, đã trở thành biểu tượng bao nhiêu năm nay về Hà Nội. Lại có cả những gương mặt mới mẻ, xuất hiện hết sức bất ngờ và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng.

Nhạc sĩ “Em ơi Hà Nội phố” giành Giải thưởng Lớn

Qua 12 mùa giải, những gương mặt mang tính biểu tượng cho Hà Nội như Nguyễn Vinh Phúc, Tô Hoài, Phan Huy Lê, Quang Phùng, Nguyễn Thừa Hỷ... đã lần lượt được vinh danh trong “Giải thưởng Lớn- Vì tình yêu Hà Nội”. Tại mùa giải năm nay, Hội đồng giám khảo quyết định hướng tới những nhân tố “trẻ” hơn, nhưng có bề dày cống hiến cho Hà Nội không hề thua kém, đặc biệt, nếu xét về mức độ lan tỏa thì có thể ví với sức ảnh hưởng của biểu tượng Phố Phái - Phái Phố. Đó chính nhạc sĩ "Hà Nội phố" Phú Quang.

Giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội chưa bao giờ quên nhắc tới Phú Quang trong hầu hết các lần xét Giải thưởng Lớn, và bản thân nhạc sĩ cũng đã đồng hành với Giải thưởng này ngay từ khi mới thành lập với tư cách là một thành viên của Hội đồng giám khảo.

Không chỉ trong sáng tác, cuộc đời anh là một minh chứng cho thấy tình yêu Hà Nội "đau đáu" (chữ dùng của chính anh khi góp ý cho Quy chế Giải thưởng Bùi Xuân Phái năm 2008) đến nhường nào. Có lẽ, bước ngoặt lớn nhất để một nhạc công, một nhạc sĩ phối khí trở thành một nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp (mặc dù Phú Quang đã viết nhạc không lời từ thanh xuân) chính là khi Phú Quang “hành phương Nam” để rồi cứ quay quắt nỗi nhớ Hà Nội.

Cái nỗi nhớ ấy đã làm “tươi non” trở lại những câu thơ Phan Vũ qua ca khúc “Em ơi Hà Nội phố”. Phú Quang viết như mê và cũng làm người Hà Nội say đắm anh đến cùng cực. Những giai điệu tạo dựng nên một “nét văn hóa” Phú Quang không lẫn vào đâu. Phú Quang có thể “tả xung hữu đột” trong lãnh địa ca khúc, nhạc phim, nhạc giao hưởng để đóng đinh tên mình vào lịch sử âm nhạc Việt Nam. Nỗi nhớ Hà Nội vẫn là nguồn năng lượng vô tận của anh trong hành trình khẳng định vị thế của mình trở thành “công dân ưu tú” của Hà Nội.

Trao Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội 2020 cho nhạc sĩ Phú Quang đúng dịp 1.010 năm Thăng Long - Hà Nội đã trở thành một điều hiển nhiên sau những tên tuổi gạo cội. Sinh năm 1949, anh trở thành người trẻ tuổi nhất trong Bảng vàng Giải thưởng Lớn. Hội đồng giám khảo tin tưởng rằng, đây sẽ là một sự khởi đầu tươi mới, để các năm tiếp theo, Bảng vàng Giải thưởng Lớn sẽ tiếp tục mở ra với những gương mặt đầy sung sức đang nỗ lực cống hiến cho Hà Nội.

Những giải thưởng “đáng giá”

Giải “Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội” năm nay thuộc về một người rất trẻ là Marko Nikolic, chàng trai sinh năm 1987, với tiểu thuyết “Phố Nhà Thờ”.

Nằm trong số những tác phẩm viết về chủ đề Hà Nội, có lẽ nhiều người sẽ cho rằng, “Phố Nhà Thờ” đơn giản chỉ là cuốn cẩm nang du lịch hay nhật ký ăn chơi của một ông khách nước ngoài. Nhưng không, thông qua một câu chuyện tình yêu, Marko Nikolic đã soi chiếu những va chạm Đông Tây, biểu đạt “cái chất” Hà Nội riêng không ở đâu có.

Lấy Hà Nội làm bối cảnh cho toàn bộ tiểu thuyết, Marko Nikolic đã tái hiện một Hà Nội rất đẹp, rất đời. Ở đó, đọc giả giật mình khi thấy được bản ngã, ngỡ ngàng trước những chiêm nghiệm mới, biết thưởng thức hơn, tự hào hơn về một thành phố qua ngàn năm tuổi.

Ở hạng mục giải “Việc làm - Vì tình yêu Hà Nội” năm nay có 2 giải được trao. Đó là “Dự án nghệ thuật công cộng Phúc Tân” do UBND quận Hoàn Kiếm triển khai với sự đồng hành của Hội Kiến trúc sư Hà Nội, và được các nghệ sĩ thực hiện - một dự án đã biến một khu vực vốn là nơi tập kết rác của người dân địa phương thành con đường nghệ thuật.

Con đường ấy không chỉ được “làm đẹp” bằng cách trang trí thông thường, hay toát lên thông điệp bảo vệ môi trường từ việc sử dụng các vật liệu tái chế, mà trên hết đó là một tập hợp các tác phẩm nghệ thuật công cộng có giá trị nghệ thuật rất cao, bộc lộ sức sáng tạo dồi dào của một đội ngũ nghệ sĩ chuyên nghiệp, giàu tình yêu đối với Hà Nội, trong đó có 2 họa sĩ nước ngoài. Đấy là một con đường hiển bày lịch sử, văn hóa sông Hồng bằng những tác phẩm vừa hiện đại, vừa gần gũi.