Giáo Trình Thực Hành Văn Bản Tiếng Việt (Phần 2) - Tài Liệu - Ebook

Có thể bạn quan tâm

Dùng từ đúng mặt âm thanh và hình thức cấu tạo

Từ là đơn vị gồm hai mặt: âm thanh và ý nghĩa. Hai mặt này đều được cộng đồng quy ước

và chấp nhật trong một giai đoạn lịch sử nhất định. Vì vậy, khi sử dụng từ, điều đầu tiên là

phải đảm bảo đúng với âm thanh của từ được xã hội công nhận. Chẳng hạn: không viết/nói

cách mệnh, phản ảnh, khảng định, thày giáo, sáng lạng, gà sống, v.v. mà viết/nói cách mạng,

phản ánh, khẳng định, thầy giáo, xán lạn, gà trống, v.v. Nếu dùng sai vỏ âm thanh của từ sẽ

làm cho người đọc/nghe không hiểu hoặc hiểu sai câu nói. Ta có thể nói: kể chuyện, nói

chuyện, buôn chuyện, vẽ chuyện, lắm chuyện; viết truyện, truyện trinh thám, truyện ngắn,

truyện kí mà không nói kể truyện, nói truyện, vẽ truyện, viết chuyện, chuyện trinh thám,

chuyện ngắn, chuyện kí, v.v. Bởi vì, chuyện dùng để biểu đạt nội dung sự việc được kể lại,

hoặc việc, công việc nói chung, hay việc lôi thôi rắc rối; còn truyện lại có nghĩa chỉ tác phẩm

văn học miêu tả tính cách nhân vật và diễn biến của sự kiện thông qua lời kể của nhà văn.

Mỗi hình thức âm thanh (ngữ âm) trong từ thể hiện một nội dung ý nghĩa nhất định. Do đó,

yêu cầu đầu tiên là phải dùng từ đúng với mặt âm thanh của từ.

Trong tiếng Việt, không ít trường hợp các yếu tố trong từ như nhau nhưng trật tự khác nhau,

nghĩa là cấu tạo khác nhau sẽ có ngữ nghĩa khác nhau. Chẳng hạn, so sánh: quốc vương -

vương quốc, hành quân - quân hành, công nhân - nhân công, nước nhà - nhà nước, yếu điểm -142

điểm yếu, gió trăng - trăng gió, ăn nằm - nằm ăn, v.v. Bởi thế, dùng từ phải đúng với hình

thức cấu tạo của từ.