Gojong(Cao Tông) – Hoàng đế Của Đại Hàn đế Quốc - KBS WORLD

Nghe Menu Nghe nội dung

Lịch sử

Gojong(Cao Tông) – hoàng đế của Đại Hàn đế quốc

2010-11-12

Share Print Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G20, nhớ về Gojong Lãnh đạo của 25 quốc gia có thế lực nhất thế giới, Tổng thư ký Liên hợp quốc, và Chủ tịch Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã tới Hàn Quốc để tham dự “Hội nghị thượng đỉnh Seoul G20” diễn ra trong hai ngày từ ngày 11 đến 12 tháng 11. Hàn Quốc với tư cách là nước chủ nhà đã cam kết nỗ lực hết sức để đóng vai trò tích cực trong việc giải quyết các vấn đề đang tồn tại trong cộng đồng quốc tế có liên quan tới lợi ích của các nước. Năm 1907 sau khi Gojong (Cao Tông) xưng hoàng đế, Hàn Quốc đã dự định tham dự “Hội nghị hòa bình thế giới” nhưng do vận mệnh quốc gia đang trong lúc lung lay nên Đại Hàn đế quốc lúc bấy giờ đã không thể đặt chân vào hội trường của hội nghị. Một đất nước nhỏ bé như vậy sau 100 năm tuy chưa phải là thành viên của G7 nhưng lần đầu tiên đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh G20, trở thành tâm điểm của thế giới. Vậy có thể nói ước mong của hoàng đế Gojong mong muốn xây dựng đất nước trở thành quốc gia lớn mạnh đã trở thành hiện thực? Hoàng đế bất hạnh hay quân chủ khai phá văn minh? Hiếm có nhân vật nào mà các ý kiến đánh giá lại trái chiều nhau như Gojong - vị vua cuối cùng trong lịch sử 500 năm của triều đại Joseon và đồng thời cũng là hoàng đế đầu tiên của Đại Hàn đế quốc. Trên thực tế, ông sinh năm 1852 là con trai thứ 2 của quan nhiếp chính Yi Ha-eung tước hiệu Heungseon Daewongun (Hưng Tuyên Đại Viện Quân), Gojong lên ngôi vua năm 12 tuổi tức là vào năm 1863 sau khi vua Cheoljong (Triết Tông, 1831~1863) băng hà mà không có người nối dõi. Vì còn nhỏ tuổi nên thực quyền chủ yếu nằm trong tay cha suốt khoảng 10 năm đến năm 1873. Sau khi tuyên bố chính thức điều hành chính sự thì vợ ông tức hoàng hậu Myeongseong (Minh Thành) lại là người nắm thực quyền nên Gojong bị đánh giá là vị vua không có năng lực. Thêm vào đó là sự thâm nhập của Pháp và Mỹ lần lượt theo các hiệp ước ký kết vào năm 1866 và 1871, tiếp theo là các thế lực như Nhật Bản, Trung Quốc, Nga luôn nhòm ngó lãnh thổ Joseon. Cuộc cách mạng của nông dân do phái Đông học lãnh đạo nổ ra và bao trùm lên cả nước vào năm 1894. Năm 1895 xảy ra vụ Nhật Bản giết hại dã man quốc mẫu của Josseon là hoàng hậu Myeongseong…Đứng trước hàng loạt những nguy cấp của lịch sử như vậy nên năng lực lãnh đạo và chính trị của Gojong cũng mờ nhạt, bị cuốn vào dòng xoáy của lịch sử. Tuy nhiên Gojong cũng là vị vua đã nỗ lực rất nhiều trong việc đưa Joseon tiến tới quốc gia cận đại. Ông đã dành tâm sức vào việc mở mang ý thức của trăm dân ví vụ vào năm 1884 đã cho thành lập trường học công với việc bắt đầu cải cách chế độ như bài trừ tư tưởng bảo thủ và chế độ thân phận vốn là những nội dung gây cản trở con đường tiến lên nhà nước cận đại. Do vụ việc hoàng hậu Myeongsung bị giết hại mà ông đã tới ẩn mình ở dinh công sứ của Nga, trong suốt khoảng 1 năm ẩn mình ấy ông đã xây dựng kế hoạch xây dựng quốc gia đế quốc. Năm 1897 ông hồi cung về cung Deoksu và xưng hoàng đế tại điện Wonku, đổi quốc hiệu từ Josseon thành Đại Hàn đế quốc. Với tinh thần sẽ phát triển nhà nước thành quốc gia độc lập tự chủ thoát ra khỏi sự can thiệp của ngoại bang, năm 1900 đã cho trưng bày các di vật của Đại Hàn đế quốc tại triển lãm thế giới ở Paris, Gojong mong muốn cho các nước trên thế giới biết đến Đại Hàn đế quốc. Một năm, sau chiến thắng trong chiến tranh Thanh-Nhật 1904, Nhật Bản bản đã yêu cầu ông ký ‘Hiệp ước Eulsa’ năm 1905 để giành lấy quyền ngoại giao của Đại Hàn đế quốc, tước dấu ấn triều đình, làm những việc hung hăng và đưa ra phán quyết giành thực quyền. Phái đặc sứ tới Hague Tháng 4 năm 1907 Gojong trao mật chỉ cho ba người là Lee-jun, Lee Sang-seol, Lee Wy-jong tới Hội nghị hòa bình thế giới diễn ra ở Hague của Hà Lan vào ngày 15 tháng 6 để thông báo cho cộng đồng quốc tế và kêu gọi độc lập cho Hàn Quốc cũng như vô hiệu hóa Hiệp ước Eulsa nhưng 3 đặc sứ được phái tới Hague đã không thể đặt chân vào hội trường hội nghị. Họ chìa thư ủy quyền của Gojong để định vào Hội nghị nhưng chính phủ Hà Lan là nước chủ nhà của Hội nghị đã lấy lý do Đại Hàn đế quốc không có chủ quyền ngoại giao nên đã không cho phép tham dự. Đại Hàn đế quốc là nước nhỏ bé và không có sức mạnh như suy nghĩ của 239 đại biểu đại diện cho 45 quốc gia khi ấy đã khiến đặc sứ Lee Jun chết vì không chịu nổi uất ức. Với “Vụ đặc sứ Hague”, Nhật Bản đã buộc Gojong phải thoái vị vào ngày 19 tháng 7 năm 1907. Sau đó ông nhận hiệu Thái hoàng đế và sống những năm cuối đời tại cung Deoksu, băng hà vào rạng sáng ngày 21 tháng 1 năm 1919. Một ngày trước khi qua đời ông còn rất mạnh khỏe nên cái chết của ông tạo nghi vấn rằng liệu có phải viên điện y chuyên chăm lo sức khỏe cho hoàng thất đã bị Phủ thống đốc của Nhật xúi bẩy rồi bỏ thuốc độc vào trong trà của vua hay không. Sự phẫn nộ này đã có ảnh hưởng tới phong trào Độc lập ngày 1 tháng 3 năm 1919 nhưng trong suốt 44 năm Gojong trị vì giữa thời kỳ biến động của lịch sử nói lên điều gì với chúng ta? Ước vọng buồn của 44 năm Gojong trị vì đất nước Mục tiêu cao nhất trong chính sách ngoại giao của Đại Hàn đế quốc bị cản trở bởi sự xâm lược quốc quyền của Nhật Bản. Để chống lại, Gojong đã hoặc phải theo đuổi con đường trung lập hóa bán đảo Hàn Quốc hoặc lựa chọn chính sách phụ thuộc vào Nga. Nhưng Đại Hàn đế quốc đã không có năng lực tự vệ để giữ quyền ‘tự chủ’ và kết cục đã dẫn đến sự can thiệp vào nội bộ của nhiều cường quốc, rồi bị hợp nhất trở thành thuộc địa của Nhật. Nhưng không thể phủ nhận rằng lịch sử 13 năm của Đại Hàn đế quốc là xuất phát điểm của Hàn Quốc cận đại. Trong nỗ lực ứng dụng văn minh phương Tây theo phương châm bảo tồn cái cũ và tiếp thu cái mới thì những văn vật của phương Tây mang tính cận đại như chế độ sở hữu, giáo dục, y tế, bưu điện, kiến trúc, đường sắt đã được du nhập và đặt gốc rễ vào Hàn Quốc ở thời kỳ này. Gojong mơ ước và quyết tâm xây dựng một quốc gia cận đại cường thịnh, không chỉ là quân chủ bất tài mà gần đây ông còn được giới học thuật đánh giá theo chiều hướng tích cực. Giờ đây liệu có phải là lúc cần có những lý giải mới về thời đại của Gojong - một nhân vật vốn chỉ được nhớ đến là quân chủ vong quốc? Share Print Danh sách

Share

Close facebook X Copy

Lựa chọn của ban biên tập

Âm điệu ngàn xưa

Tác phẩm đả thông quan niệm của người Hàn Quốc về sáng tác mới trong nghệ thuật truyền thống

2026-01-22

Tiếng Hàn siêu dễ cùng K-drama

Thanh xuân vật vã 43 배 안 고파

2026-01-19

Vì một bán đảo thống nhất

Phim điện ảnh ở Bắc Triều Tiên

2026-01-21

prev next

Connect

• Facebook
• X
• Youtube
• Xem tất cả

Banner Zone

Dịch vụ khác

KBS WORLD

Android iOS

KBS WORLD Radio On-Air

Android iOS

RSS Service

Podcasts

Tin tức đọc nhiều Đảng Cộng sản Việt Nam chuẩn bị bầu ra bộ máy lãnh đạo 5 năm tới Việt Nam và Hàn Quốc gặp nhau trong trận tranh hạng Ba Giải U23 châu Á 2026 Đội tuyển bóng đá Hàn Quốc giành vé vào bán kết Giải vô địch bóng đá U23 châu Á 2026 Tin nổi bật trong ngày Cổ đông Mỹ của Coupang thông báo ý định khởi kiện Chính phủ Hàn Quốc Tổng thống Mỹ ra mắt tổ chức quốc tế mới về hòa bình Chính quyền thành phố Seoul cho phép BTS biểu diễn có điều kiện tại Gwanghwamun Nội dung được quan tâm Hãy nói yêu em (Love Me) BTS công bố lịch trình chuyến lưu diễn thế giới đầu tiên sau 4 năm Annie (Allday Project) hạn chế hoạt động nhóm để tiếp tục sự nghiệp học hành