Hamsin Yortusu - Vikipedi

Başlığın diğer anlamları için Pentekost (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Hristiyanlık
dizisinin bir parçası
İsa Mesih Doğumu Vaftizi Görevi Çarmıha gerilişi Dirilişi Göğe yükselişi
Kitâb-ı Mukaddes Temeller Eski Ahit Yeni Ahit İncil Kanon Kilise İman ikrarı Yeni Anlaşma
İlahiyat Tanrı Evrenselcilik Teslis Baba Oğul Kutsal Ruh Apolojetik İlahiyatın tarihçesi Görev Kristoloji Kurtuluş Vaftiz
Tarihçe Gelenek Havariler Petrus Pavlus Meryem Erken Hristiyanlık Havariler Çağı Kilise Babaları Konstantin Konsil Augustinus İgnatius Doğu-Batı Ayrılması Haçlı Seferleri Thomas Aquinas Reform Martin Luther
Mezhepler Topluluklar İznik Katolik Latin Doğu Bağımsız Katolik Eski Katolik Palmaryen Katolik Doğu Doğu Ortodoks Oryantal Ortodoks Protestan Adventist Anabaptist Anglikan Baptist Bağımsız Evanjelik Birleşik Protestan Lüteryen Metodist Moravya Kilisesi Hussit Kilisesi Pentikostal Plymouth Kardeşliği Kalvinist Kuveykır Valdocu Mezhepsiz Hristiyanlık Sedevakantizm Restorasyonist Ang Dating Daan Iglesia ni Cristo Katolik Apostolik Mesih'te Kardeşler Son Zaman Azizleri İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi Üniteryen ve Üniversalist Yehova'nın Şahitleri Yeni Kilise
İlgili maddeler Dua Ekümeniklik Eleştiri İbadet Kültür Litürji Sembolizm Terörizm Uygarlık
Ana hatlar Dizin Sözlük
g t d

Hamsin Yortusu veya Pentekost ya da Pentikost (Grekçe: πεντηκοστή [ἡμέρα], pentēkostē [hēmera], "ellinci gün"), Hristiyanlıktaki en önemli dinî bayramlardan biri.

Tarihi değişmekle birlikte, her yıl genellikle mayıs veya haziran aylarına denk gelir. Paskalya'yı takip eden 50'nci günde kutlanır. Bu günün, İsa'nın ölüp dirildikten sonra göğe yükselişinin ardından Kutsal Ruh'un havarilerin üzerine indiği gün olduğuna inanılır.[1] Hristiyanlığın dünyaya karşı vazifelerinin başladığı gün olarak kabul edilir.[2]

Hristiyanlığın ilk dönemlerinde Pentikost, Paskalya'dan sonraki 50 gün boyunca kutlanıyordu. Vaftizler bu dönemin başında ve sonunda gerçekleştiriliyordu. Zamanla Kuzey Avrupa'da Pentikost döneminin sonu, yani günümüzdeki Pentikost Yortusu zamanı, vaftiz için daha çok tercih edilen bir zaman hâline geldi. İlk defa İngiltere'de bu gün, vaftiz olanlar tarafında giyilen beyaz kıyafet nedeniyle Beyaz Pazar adıyla (İngilizce: White Sunday, zamanla Whitsunday ve Whitsun) kutlanmaya başladı. Bu isim hâlen Anglikan Kiliseleri'nde kullanılmaktadır.[2]

Tarihi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Pentikost'un Hristiyanlıkta ilk kez ne zaman kutlanmaya başlandığı bilinmemekle birlikte, bu bayramdan ilk kez bir Ortodoks eseri olan Epistola Apostolorum'da bahsedilir. Bu eser, ikinci yüzyılda kaleme alınmıştır.

Pentikost'un kökeni, gül bayramı olarak da bilinen Yahudi hasat bayramı Şavuot'a dayandığı da öne sürülmüştür. Bu bayram, önceleri buğday hasatında ilk ürünler için kutlanan bir şükran günü iken, daha sonraları rabbiler tarafından Musa'ya On Emir'in indiği günün anıldığı bir bayram olarak kutlanmaya başlanmıştır.[2] Hristiyanlığa geçişinde ise geçmişte insanlığa meyveleri sunulmuş ve başarılı olmuş Yasa'nın İsa'nın takipçilerine yeniden sunuluşunun kutlandığı bir gün olarak kabul edilmiştir.[2]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

• Azizler Günü
• Teslis Pazarı
• Kutsal Kalp Bayramı

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

1. ^ Yeni Ahit, Elçilerin (Havarilerin) İşleri, 2. bölüm
2. ^ a b c d "Hamsin Yortusu." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.

Hristiyanlık ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

g t d Katolik Kilisesi'nin Liturjik Yılı
1969Novus Ordo	Advent Pazar günleri 1. 2. 3. 4. Meryem Ana'nın Günahsızlığı 17 - 23 Aralık Noel Dönemi Noel Noel arifesi Geceyarısı Ayini Kutsal Aile Meryem Ana Yortusu Epifani Rab'bin Vaftizi Sıradan Dönem İsa'nın Mabede Takdimi Büyük Perhiz Kül Çarşambası Pazar günleri 1. 2. 3. 4. 5. Aziz Yusuf Müjde Dallar Çile Haftası Triduum Kutsal Perşembe Krizm Ayini Rabbin Akşam Yemeği Kutsal Cuma Rabbin Çilesi Kutsal Cumartesi Paskalya Ayini Paskalya Paskalya Pazarı Oktav Pazar günleri 2. İlahi Merhamet Pazarı 3. 4. 5. 6. 7. Rab'bin Göğe Yükselişi Hamsin Sıradan Dönem Teslis Pazarı Corpus Christi Kutsal Kalp Ziyaret Vaftizci Yahya'nın Doğuşu Aziz Petrus ve Pavlus Metamorfoz Göğe yükseliş Meryem Ana'nın doğuşu Kutsal Haç Azizler Günü Cadılar Bayramı Ruhlar günü Meryem'in Takdimi Kral Mesih
1960Vetus Ordo	Advent Pazar günleri 1. 2. 3. 4. Rorate Ayini Meryem Ana'nın Günahsızlığı Büyük Antiphonlar Ember günleri Noel Noel Noel arifesi Hz. İsa'nın Sünneti İsa'nın Kutsal Adı Epifani Dönemi Epifani Kutsal Aile Rabbin Vaftizi İsa'nın Mabede TakdimiA Lent Pre-Lent Septuagesima Sexagesima Quinquagesima Lent Kül Çarşambası Pazar günleri 1. 2. 3. 4. Ember günleri Aziz Yusuf Müjde Passiontide Tutku Pazarı Dallar BayramıA Çile HaftasıA Paskalya Triduum Tenebrae Kutsal Perşembe Krizm Ayini Rabbin Akşam Yemeği Ayini Kutsal Cuma Kutsal Cumartesi Paskalya Ayini Paskalya Dönemi Paskalya PazarıA Oktav Paskalya sonrası pazarları 1. 2. 3. 4. 5. 6. Rogasyon günleriA Rab'bin Göğe YükselişiA Hamsin Hamsin Yortusu Ember günleri Teslis Pazarı Corpus ChristiA Kutsal Kalp Vaftizci Yahya Aziz Petrus ve Pavlus Bayramı En Değerli Kan Ziyaret Metamorfoz Göğe yükseliş Meryem Ana'nın Doğuşu Kutsal HaçA Ember günleri Meryem Ana Yortusu Kral Mesih Azizler Günü Cadılar Bayramı Ruhlar Günü Meryem'in Takdimi
Kısaltmalar: A = Alay (Roma Ayinine göre) Not: Evrensel takvimde normalde pazar gününe denk gelmeyen 10 kutsal gün italik yazıyla belirtilmiştir.

Otorite kontrolü	BNE: XX526213 BNF: cb119651299 (data) GND: 4174040-3 LCCN: sh85099629 NKC: ph608674 NLI: 987007533822005171