Hạt Dẻ Trùng Khánh – Hạt Ngọt Của Tình đất Yêu Thương - Du Lịch

Ẩm thực

Hạt dẻ Trùng Khánh – hạt ngọt của tình đất yêu thương 6148 Tôi một người con của Cao Bằng. Đã từ rất lâu rồi, gia đình tôi sống ở rừng núi thân thương này, ông bà và bố mẹ tôi và không biết bao đời trước đã gắn bó với mảnh đất ngọt ngào này. Cuộc sống bình yên dưới chân núi, xa hơn chút sông Quây Sơn như một chiếc khăn bạc chảy qua.

Những đứa trẻ chúng tôi, từ khi biết leo trèo thì cây đầu tiên được leo trèo là loại cây đặc sản quê hương, cây dẻ Trùng Khánh. Cây dẻ có thân vỏ xù xì và những tán lá rộng, đến mùa ra hoa kết trái, trên cây chi chít từng chùm quả có có gai, lúc còn non thì gai cũng mềm lắm, không làm bị thương lũ quỷ nhỏ chúng tôi.

Nhờ điều kiện không khí mát lành cùng thổ nhưỡng và mạch nước trời ban nên cây hạt dẻ ở đây nhiều và ngon tuyệt. Cây hạt dẻ cao, lá to. Vườn hạt dẻ được trồng theo quy trình nên đều, thẳng tắp nhìn giống vườn cao su. Khách thăm sẽ cảm thấy thư thái khi đi dưới những tán cây dẻ mát lành, thoang thoảng hương vuốt nhẹ lên mặt, lên tóc bạn.

Khi mùa xuân đến, cây dẻ bung ra những chùm hoa trắng xóa, có mùi hương thơm đặc trưng thoang thoảng không lẫn vào đâu được. Những bông hạt dẻ tự giao hoan với nhau để đươm trái.

Vậy mà cuối thu, khi chùm quả gai tua tủa ấy chuyển sang đen xì xì thì những cái gai đó cứng lạ thường. Chùm quả dẻ đó chuyển sang màu đen xì thì tự nứt ra. Đám trẻ con nghịch ngợm chúng tôi trèo lên cành cây rung nhè nhẹ, hạt dẻ bung ra khỏi quả và rơi rào rào xuống. Chúng tôi cũng bứt cả chùm dẻ chín đen xì và thả rơi xuống đất.

Mỗi chùm dẻ có rất nhiều quả, quả dẻ bao quanh bởi lớp vỏ dày gai sắc nhọn và cứng, trẻ con đứa nào vô ý bị gai dẻ đâm vào tay thì la làng như bị kim châm. Tệ hơn nữa là đầu gai nhọn như cái dằm cắm sâu vào da đau nhức. Những tai nạn trẻ con sẽ thành vết sưng tấy lên sau một hai ngày. Nạn nhân sẽ phải tự nặn hoặc nhờ người lớn nặn cho bằng ra cái đầu gai nhọn, lúc đó mới hết nước mắt lưng tròng vì đau nhức.

Phải 9 tháng sau quả dẻ mới chín. Khi đó là quả dẻ xù xì đầy lông nhọn hoắt bắt đầu có màu nâu đen, tách vỏ để lộ 2-3 hạt dẻ nâu đen bóng loáng bên trong. Theo gió, quả dẻ tự rụng xuống, không thì đàn ông trai tráng rung gốc cây hoặc trèo lên rung cành cho rụng xuống.

Gặp tác động của gió hoặc người rung, hạt dẻ có thể bung ra khỏi quả và rụng xuống, quả dẻ cũng rụng xuống mang theo cả hạt cùng vỏ gai sắc nhọn. Với quả dẻ còn nguyên vỏ, người dân thu hoạch sẽ gắp tất cả mang về, dùng kìm để tách vỏ lấy hạt mà không bị gai đâm.

So với các loại dẻ khác ở Việt Nam, hạt dẻ Trùng Khánh nhỏ nhất cũng bằng ngón chân cái, vỏ rất mỏng, quả hạt dẻ già thì cho hạt màu nâu đen và có nhiều lông tơ ở đầu hạt và có 1 sợi râu mọc chót ở trên đầu hạt dẻ. Chỉ có hạt dẻ Trùng Khánh thật mới có sự pâh biệt đầu và sợ râu rõ rệt nhất. Hạt dẻ chin già thì rất bùi và thơm ngậy đặc biệt.

Với quả dẻ xù xì đầy gai sắc nhọn, đám trẻ bọn tôi khá cẩn thận. Trước đây, tôi thường lấy một viên đá cuội to, đập quả dẻ cho nó tự nhà hạt. Khá mỏi tay nếu tham ăn. Nhưng người dân hiện nay đeo bao tay, dùng kìm và que tre chuyện dụng để tách vỏ lấy hạt dẻ. Rất công nghệ.

Khoảng giữa mùa thu (cây chín sớm nhất cũng tầm giữa tháng 8 âm lịch (rằm trung thu) trong vườn quả dẻ chín rụng đầy mặt đất. Lúc đó hạt dẻ ngọt bùi nhất. Quả dẻ chín rụng khá nhanh, đến gần cuối thu là hạt dẻ rụng hết và cũng hết mùa dẻ Trùng Khánh vui vẻ náo nhiệt cả nhà.

Ngày xưa các bà các mẹ thường bảo quản hạt dẻ bằng cách tách lấy hạt, cho vào rổ rá treo gần gác bếp, tất nhiên là bếp củi, hạt dẻ giữ được khá lâu, có thể đến hết mùa đông. Khi đó hạt dẻ (nhân chuyển sang màu vàng) đã khô, cầm hạt dẻ lắc kêu lóc xóc bên trong vỏ nâu đen sẫm.

Hạt dẻ giữ bằng cách này thì được gọi là xuống đường, ăn sẽ ngọt hơn. Một số người yêu thích hạt dẻ, vào vụ mua rất nhiều hơn, cất trong ngăn đá, khi ăn thì rã đông, (nhưng vị không ngon bằng ăn trong vụ mùa). Không để ngăn mát vì do có độ ẩm hạt dẻ sẽ nhanh hỏng hơn để bên ngoài. Nếu quá lười đi có thể cho vào rổ và chọn nơi thoáng mát, sẽ để được 1 thời gian đến 2-3 tuần). Hạt dẻ mua về mà để lâu không hỏng chắc chắn có vấn đề. Hạt dẻ Trùng Khánh chính hiệu thì thường không bán tràn ra chợ như các loại thường thấy cả tải.

Hạt dẻ Trùng Khánh to bằng hoặc hơn ngón chân cái, vỏ lụa rất mỏng, hạt màu nâu đen sẫm, bùi và thơm ngậy đặc biệt. Nhai nuốt qua cổ để lại một cảm giác rất ấn tượng, rất đặc biệt. Ngọt bùi tự nhiên không giả tạo, như đã ăn cả triệu lần rồi, điều này làm lên sự khác biệt so với hạt dẻ Trung Quốc giả danh.

Nếu mua ăn chơi, bạn sẽ không phải quan tâm lắm đến cách chế biến hạt dẻ. Nhưng nếu để đãi khách hoặc thưởng thức cho hết vị thơm ngon của núi rừng, bạn hãy làm theo cách truyền thống của dân tộc Tày huyện Trùng Khánh Cao Bằng.

Bạn sẽ cẩn thận khía một vài đường trên vỏ hạt dẻ, khía ngang thân quả, cầu kỳ hơn bạn khí thành 2 đường trên đỉnh chỗ có râu hạt dẻ. Sau nó bạn rửa sơ qua nước để loại bớt bụi và lông hạt dẻ đi (chỉ hạt dẻ Trùng Khánh xịn mới có lớp lông tơ trên vỏ).

Sau đó bạn đổ hạt dẻ vào chõ đồ xôi (có thể dùng khay hấp của nồi cơm điện) cho nước xâm xấp đáy nồi, đung lên sôi tầm 30 phút là được. Nếu thấy chỗ vết khứa nứt ra thậm chí còn nở nhân vàng nhạt ra và mùi thơm phức là thưởng thức được rồi. Nhưng để ngon hơn hãy cho vào chảo rang nhỏ lửa tầm 10 phút là hạt dẻ khô nước và tỏa mùi thơm nức. Lúc rang cho vài hạt muối vào rang cùng cho khô vỏ và thêm vị muối cũng ngon lắm. Rang hạt dẻ với một chút muối, hạt sẽ khô và rất thơm, vị ngọt bùi và đậm đà như hương đất Cao Bằng Những nhà nội trợ cầu kỳ có thể ninh hạt dẻ với chân giò như một món hầm, xay bột hạt dẻ làm nhân bánh, có thể hấp hạt dẻ để ăn như hấp hạt mít...

Hạt dẻ có kiểu thưởng thức độc đáo nữa là hấp rang lên, bóc vỏ rồi giã nghiền thành bột trộn đều vào cốm non hạt mẩy căng tròn làm từ giống gạo nếp Trùng Khánh, món này thực sự hấp dẫn với vị thơm của cốm, vị bùi của hạt dẻ.

Facebooker Hoàng Hà Trở về đầu trang Hạt dẻ Trùng Khánh Cao Bằng đặc sản quê hương

9.5 Tổng số:2 lượt

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Các tin khác

Phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch tu bổ Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam (Tây Ninh) 84

Pháp lạc quan về triển vọng du lịch 2026 128

Thị trường tour Tết “nóng” sớm 94

Tăng cường chuyển đổi số, phát triển du lịch thông minh 106

Quảng Ninh với khát vọng “Thủ phủ du lịch thể thao” 133

Đình Quán Trang, Hải Phòng, thờ phụng Tam vị thành hoàng có công với đất nước 124

Đình Thượng Cung, Hà Nội, thờ phụng tam vị tướng quân thời nhà Lý 145

Đình Thượng Trang, thờ phụng Đông Hải Lưu Ly tôn thần Đoàn Thượng 110

Di tích lịch sử kháng chiến – chủa Văn Tràng, Hải Phòng 68

Kết nối hàng không: Yếu tố then chốt để tăng cường trao đổi du khách giữa Việt Nam-Ấn Độ 134

1 2 3 4 5 ... >>

Tin đọc nhiều

• “Hà Nội - Chạm miền ký ức”: Trải nghiệm Hà Nội...

  Hà Nội - thành phố nghìn năm văn hiến vẫn luôn khiến người ta say mê bởi những lớp ký ức...

  292
• Đình Mường Đòn – nét biểu trưng văn hóa đặc sắc...

  Từ thị trấn Kim Tân đi xã Thành Mỹ (Thạch Thành) đến trung tâm di tích Mường Đòn ước...

  257
• Tour du lịch văn hóa nhạc ngũ âm tại chùa Xiêm...

  Nằm ở tỉnh Bạc Liêu cũ (nay là Cà Mau), chùa Xiêm Cán là một trong những ngôi chùa Khmer...

  225
• Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc...

  Nằm giữa vùng sơn cước, bản Bắc Hoa, xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh, đang từng bước chuyển...

  222
• Từ di sản văn hóa phi vật thể đến sản phẩm du...

  Chương trình giới thiệu, trưng bày Di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch...

  220

- Trang thông tin du lịch - Email: [email protected]