Hiện Tượng Thừa Thầy, Thiếu Thợ Do Tâm Lý “thích Làm Quan” Của ...

- Ông đánh giá gì về việc lựa chọn cấp trưởng, cấp phó hiện nay ở ta?

Hiện nay, hệ thống cán bộ của mình tương đối khép kín về tổ chức. Việc thi tuyển công chức vẫn theo chiều dọc để lên. Tôi cho rằng, chúng ta hãy dành cho người thủ trưởng quyền chọn người. Tôi ví dụ khi một cán bộ được giao trách nhiệm về giao thông tại Hà Nội thì để xảy ra bất kỳ việc gì thì người đó phải đứng ra chịu. Người đó cũng có quyền được lựa chọn cấp phó cho mình.

Ví dụ các tập đoàn nước ngoài cũng chỉ lựa chọn người giỏi nhất để đảm nhận vị trí tổng giám đốc, còn cấp phó lựa chọn như thế nào sẽ do vị tổng giám đốc chịu trách nhiệm. Nếu chúng ta làm như vậy thì người được giao trách nhiệm cũng sẽ lựa chọn được người tài để sử dụng. Nếu không chọn được người tài thì người đó có thể mất chức.

- Một số nơi như Bộ GTVT đã áp dụng thi tuyển tổng cục trưởng. Ông nghĩ gì về cách làm này?

Thực chất, cố gắng đó của Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng rất đáng được hoan nghênh. Đó như một con chim én, báo hiệu một mùa xuân mới của một nền quản trị minh bạch hơn để lựa chọn người tài. Điều này tốt bởi vì tính công khai minh bạch và thi cử cạnh tranh để lựa chọn được người tài. Khi tôi nói chuyện với cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, ông đã nói một câu khiến tôi rất thấm thía, đó là: “Lãnh đạo giỏi là người chọn đúng người tài”.

Nếu tất cả những người giỏi của đất nước Việt Nam được đảm nhận công việc đúng với khả năng thì đất nước sẽ thăng hoa trong chốc lát. Nhưng làm sao có thể chọn được người tài nếu không có thi tuyển, không có cạnh tranh? Nếu không, sẽ có trường hợp người giỏi chạy chọt lại có thể có những vị trí cao. Vì vậy, chúng ta cần thấy rằng việc thi tuyển ở Bộ GTVT là một đột phá về cải cách thể chế. Tôi cho rằng, việc cải cách thể chế để lựa chọn được người tài là điều quan trọng nhất.

- Bộ máy điều hành của ta có cái khó là Bộ trưởng chỉ đạo chuyên môn song lại không có quyền bổ nhiệm, đề bạt giám đốc cấp sở?

Bởi vì mình theo mô hình song trùng trực thuộc của nhà nước Xôviết trước kia. Đó là lãnh đạo các Sở vừa trực thuộc Bộ quản lý, vừa trực thuộc địa phương. Địa phương định bổ nhiệm thì cũng xin ý kiến của bộ chủ quản nhưng còn liên quan đến quy trình bổ nhiệm cán bộ của Đảng. Về mặt Đảng thì địa phương khống chế. Vì thế, đương nhiên quyền sẽ rơi vào địa phương. Nếu quyền thuộc về địa phương thì chúng ta cần đẩy mạnh cải cách để trách nhiệm cũng sẽ phải thuộc về địa phương.