Họ Rẽ – Wikipedia Tiếng Việt

Họ Rẽ
Choắt lớn (Tringa nebularia)
Phân loại khoa học
Giới (regnum)	Animalia
Ngành (phylum)	Chordata
Lớp (class)	Aves
Phân lớp (subclass)	Neornithes
Phân thứ lớp (infraclass)	Neoaves
Bộ (ordo)	Charadriiformes
Phân bộ (subordo)	Scolopaci
Họ (familia)	ScolopacidaeVigors, 1825
Các chi
Xem văn bản.

Họ Rẽ (Scolopacidae) là một họ chim lớn, bao gồm các loài chim lội. Tên gọi phổ biến bằng tiếng Việt của các loài trong họ này là "rẽ" (rẽ giun, rẽ gà), "nhát" (tên gọi khác của các loài trong chi Scolopax và Numenius), "choắt" (các chi Actitis, Heteroscelus, Limosa, Numenius, Tringa và Xenus). Phần lớn chúng ăn các loài động vật không xương sống nhỏ mà chúng kiếm được trong bùn hay đất. Sự khác nhau về chiều dài mỏ cho phép các loài khác nhau có thể cùng sinh sống trong cùng một môi trường, cụ thể là ven biển, mà không có sự cạnh tranh trực tiếp về thức ăn.

Phân loại

[sửa | sửa mã nguồn]

Họ này bao gồm các chi như sau:

• Actitis – choắt nhỏ
• Aphriza – rẽ
• Arenaria – rẽ khoang
• Bartramia – rẽ miền núi (vùng cao)
• Calidris – rẽ
• Coenocorypha
• Eurynorhynchus – rẽ mỏ thìa
• Gallinago – rẽ giun
• Limicola – rẽ
• Limnodromus – rẽ mỏ dài
• Limosa – choắt mỏ thẳng
• Lymnocryptes
• Numenius – choắt mỏ cong (mỏ nhát)
• Phalaropus – rẽ
• Philomachus – rẽ
• Prosobonia – rẽ Polynesia
• Scolopax – rẽ gà (nhát)
• Tringa (gộp cả Catoptrophus và Heteroscelus) – choắt, choắt lùn
• Tryngites – rẽ
• Xenus – choắt

Họ lớn này cũng hay được chia ra thành các nhóm nhỏ chứa các loài chim tương tự như nhau. Các nhóm này không nhất thiết phải là một chi, nhưng như trình bày tại đây thì chúng tạo thành các dòng dõi tiến hóa đơn ngành khác biệt.[1] Các nhóm này, với số lượng loài nằm trong ngoặc, là:

• Choắt mỏ cong hay chim mỏ nhát

Chi Numenius (8 loài choắt mỏ cong (nhát), trong đó 1-2 tuyệt chủng gần đây)

• Rẽ miền núi

Chi Bartramia (1 loài)

• Choắt mỏ thẳng

Chi Limosa (4 loài choắt mỏ thẳng)

• Rẽ mỏ dài

Chi Limnodromus (3 loài)

• Rẽ gà (nhát) và rẽ giun

Các chi Coenocorypha, Lymnocryptes, Gallinago và Scolopax (gần 30 loài, cộng khoảng 6 loài đã tuyệt chủng)

• Rẽ Phalaropus

Chi Phalaropus (3 loài rẽ cổ đỏ, chân màng)

• Choắt

Các chi Xenus, Actitis, Tringa (16 loài)

• Rẽ Polynesia

Chi Prosobonia (1 loài sinh tồn, 3-5 loài tuyệt chủng)

• Rẽ và Rẽ khoang

Khoảng 25 loài, chủ yếu trong chi Calidris là chi có thể bị chia nhỏ thành vài chi. Các chi khác hiện tại được chấp nhận là Aphriza, Eurynorhynchus, Limicola, Tryngites, Philomachus, cùng 2 loài rẽ khoang trong chi Arenaria.

Các mẫu hóa thạch sớm là rất tệ đối với nhóm mà có thể đã tồn tại vào thời kỳ tuyệt chủng của nhóm khủng long không biết bay. "Totanus" teruelensis (Hậu Miocen ở Los Mansuetos (Tây Ban Nha) đôi khi được coi là thuộc họ Rẽ - có thể là choắt – nhưng cũng có thể là chim dạng mòng bể thuộc họ Laridae; người ta biết rất ít về nó.

Paractitis được đặt tên cho hóa thạch có ở Tiền Oligocen tại Sasketchewan (Canada). Phần lớn các chi còn sinh tồn dường như đã tiến hóa trong suốt thế Oligocen tới thế Miocen với các loài chim lội nước hơi muộn hơn.

Ngoài ra còn có một số dấu tích không thể xác định nhưng có thể thuộc về các chi còn sinh tồn hay các họ hàng đã tuyệt chủng của chúng:

• Scolopacidae chi mơ hồ loài không rõ ràng (gen. et sp. indet.). Trung Miocen ở Františkovy Lázně, Cộng hòa Séc – Hậu Miocen ở Kohfidisch, Áo.
• Scolopacidae chi mơ hồ loài không rõ ràng (gen. et sp. indet.). Edson Tiền Pliocen ở quận Sherman, Hoa Kỳ với chỉ có ngoại biên xương cẳng chân phải của chim trông gần giống rẽ ngực sọc (Calidris melanotos). Có thể thuộc chi Calidris hoặc cơ sở đối với nó, hơi giống rẽ khoang.[2]

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

• Video họ Scolopacidae trên Internet Bird Collection
• Hình ảnh chim họ rẽ tại Australia Lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2007 tại Wayback Machine

Ghi chú

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Thomas Gavin H.; Wills Matthew A. & Székely, Tamás (2004): A supertree approach to shorebird phylogeny. BMC Evol. Biol. 4: 28. doi:10.1186/1471-2148-4-28 toàn văn PDF Lưu trữ ngày 11 tháng 4 năm 2016 tại Wayback Machine thông tin bổ trợ[liên kết hỏng]
2. ^ Wetmore Alexander (1937): The Eared Grebe and other Birds from the Pliocene of Kansas. Condor 39(1): 40. toàn văn PDF Lưu trữ ngày 25 tháng 6 năm 2008 tại Wayback Machine toàn văn DjVu Lưu trữ ngày 6 tháng 6 năm 2011 tại Wayback Machine

Hình ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

• Rẽ Tahiti (Numenius tahitiensis, phải) và Rẽ khoang (Arenaria interpres)
• Rẽ giun thường (Gallinago gallinago)
• Rẽ lớn (Philomachus pugnax) đang rỉa lông

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Họ Rẽ.

Bài viết Bộ Choi choi này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

• x
• t
• s

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn
Quốc tế	GND
Quốc gia	Hoa Kỳ Pháp BnF data Nhật Bản Cộng hòa Séc Israel
Khác	Yale LUX

Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại

Wikidata: Q26626 Wikispecies: Scolopacidae AFD: Scolopacidae BOLD: 1431 CoL: G4X EoL: 7988 EPPO: 1SCPCF Fauna Europaea: 10772 Fauna Europaea (new): 1f095266-519f-4c94-8aa3-c8194fcb8d75 GBIF: 5282 iNaturalist: 3835 IRMNG: 101567 ITIS: 176568 NBN: NBNSYS0000160961 NCBI: 8917 NZOR: e4a00b79-83c4-47bb-bcd4-c4e0e9582989 Open Tree of Life: 887699 Paleobiology Database: 39581 Paleobiology Database: 39581 WoRMS: 147429