Hơn 12 Năm Xây Dựng, 5 Lần Gia Hạn Vẫn Chưa Xong Dự án Thuỷ ...

DA Thủy điện Tr’hy do Cty Cổ phần Tài chính và Phát triển năng lượng làm chủ đầu tư, được UBND tỉnh Quảng Nam cấp phép xây dựng năm 2007 và năm 2008, khởi công xây dựng trên dòng suối Tà Púc, thượng nguồn sông Bung (thôn Zầm, xã Tr’hy, Tây Giang).

Tổng diện tích đất trong vùng DA hơn 1,3 triệu m2, trong đó diện tích lòng hồ là 948.777m2, công suất lắp máy là 30MW, dự toán ban đầu có tổng vốn đầu tư khoảng 600 tỷ đồng. Theo kế hoạch, đến năm 2012 thì DA hoàn thành đi vào hoạt động; nhưng nay đã bước sang năm thứ 13, DA vẫn “dẫm chân tại chỗ”.

Lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tây Giang cho biết, sau nhiều lần xin gia hạn thời gian thi công, đến năm 2017, DA Thủy điện Tr’hy được UBND tỉnh Quảng Nam cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 13/CN-UBND-KTTH; nâng tổng diện tích đất phải thu hồi và chuyển mục đích lên trên 153ha; có 222 hộ dân bị ảnh hưởng trong phạm vi DA.

Đến cuối năm 2019, DA được điều chỉnh, gia hạn lần thứ 5 tại Quyết định số 327/QĐ-SKHĐT ngày 26/12/2019 của Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng Nam, có hiệu lực đến tháng 11/2020, và từ đó đến nay, DA chưa được cấp có thẩm quyền cho phép gia hạn thêm tiến độ thi công; đồng nghĩa với thời diểm này phải kết thúc thi công DA…

Tuy nhiên, trong chuyến đi thực tế tại vùng DA Thủy điện Tr’hy mới đây, chúng tôi nhận thấy nhiều hạng mục của công trình đang xây dựng và chưa biết khi nào mới hoàn thành…

Theo đánh giá, DA mới thi công được khoảng 60% khối lượng. Chủ đầu tư xin tiếp tục gia hạn đến cuối năm nay sẽ hoàn thành DA, nhưng thời tiết tại vùng miền núi đang chuyển dần vào mùa mưa lũ; nên rất khó hoàn thành toàn bộ DA như cam kết…

Đưa chúng tôi ra hiện trường, ông Pơ Long Tư (thôn Dâm 1, xã Tr'hy) cho biết, nhà ông có 8 sào ruộng nằm gần đường vào DA Thủy điện Tr'hy. Từ khi chủ đầu tư thủy điện làm đường đi vào DA thì đến mùa mưa, đất, đá trôi xuống bồi lấp ruộng không sản xuất được. Đến nay, gia đình ông mới được hỗ trợ cho 1/4 diện tích ruộng bị bồi lấp; còn lại dù đã đo đạc 2, 3 lần rồi, đến giờ chưa thấy chủ đầu tư giải quyết.

Không chỉ có ông Pơ Long Tư bị ảnh hưởng, mà hàng chục trường hợp hộ dân khác cũng bị đất đá bồi lấp nhiều diện tích đất sản xuất tại các thôn Zầm và thôn Vòong xã Tr’hy.

Ông Bling Rưu, Phó Chủ tịch UBND xã Tr’hy cho biết, việc DA thi công kéo dài của nhiều năm qua đã ảnh hưởng nhiều mặt đến đời sống của người dân, trong đó vấn đề ô nhiễm môi trường bụi đất khi các phương tiện giao thông chuyên chở vật liệu đi lại, giao thông đi lại khó khăn do đường sá hư hỏng, lầy lội… Nhưng bức xúc nhất trong dân hiện tại là ở hai thôn nói trên còn hơn 30 hộ có đất đai sản xuất bị bồi lấp, bà con đang rất mong được chi trả đền bù để ổn định sản xuất… Song, DA chậm chi trả đền bù cho những hộ dân trên, UBND xã đã rất nhiều lần kiến nghị với UBND huyện, chủ đầu tư DA Thủy điện Tr’hy; nhưng vẫn chưa giải quyết kịp thời, dứt điểm…

Ông Lê Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết, UBND huyện thành lập đoàn kiểm tra thực tế tại DA thủy điện, đã phát hiện chủ đầu tư tự ý mở tuyến đường công vụ ra ngoài phạm vi DA để thi công đập dâng, đập tràn thủy điện làm biến dạng địa hình, suy giảm chất lượng đất với tổng diện tích bị hủy hoại là 0,9ha; đã vi phạm Nghị định 91/2019/ NĐ-CP của Chính phủ, UBND huyện ra quyết định xử phạt chủ DA với số tiền là 45 triệu đồng, đồng thời yêu cầu hoàn trả lại hiện trạng ban đầu.

Đối với những diện tích đất sản xuất nông nghiệp của hơn 30 hộ dân bị bồi lấp, UBND huyện đã làm việc và phía chủ đầu tư DA cam kết hoàn thành công tác chi trả tiền cho các hộ dân này đến cuối tháng 6/2021, với số tiền bù là 610 triệu đồng.

Theo lãnh đạo huyện Tây Giang, chính quyền và người dân địa phương luôn mong muốn DA sớm hoàn thành đi vào hoạt động, vừa mang lại lợi ích kinh tế, phát triển về du lịch, giải quyết công ăn việc làm trên địa bàn. Tuy nhiên, DA vẫn kéo dài, không biết bao giờ mới hoàn thành…

Trước đây, tại cuộc họp với UBND tỉnh Quảng Nam về việc rà soát lại DA Thủy điện trên địa bàn nhằm tìm ra các giải pháp phù hợp nhất với tình hình hiện tại; lãnh đạo huyện Tây Giang đã có kiến nghị với UBND tỉnh với nội dung cần giải quyết là: Hiện nay trên địa bàn Tây Giang có 5 công trình thủy điện vừa và nhỏ, một số công trình thực sự mang lại lợi ích cho người dân nơi đây. Tuy nhiên, vẫn có một số DA thủy điện hiện nay đã dừng việc thi công nhưng vẫn không báo với chính quyền địa phương, như Thủy điện Tr’hy đã dừng việc xây dựng nhưng vẫn chưa thấy có động tĩnh gì về việc có tiếp tục hay không. Đây là một vấn đề rất quan trọng bởi diện tích đất cấp cho DA này lên tới 115ha. Chính vì vậy, khi không làm nữa thì cũng phải báo cáo để có cách giải quyết, thu hồi đất giao cho người dân canh tác…

Do vậy, chính quyền và ngành chức năng tỉnh Quảng Nam cần xem xét, kiểm tra thực tế để xác định rõ nguyên nhân chậm trễ tại DA thủy điện này; để có phương án xử lý nhanh chóng và thích hợp nhất, tránh việc “xí phần” DA rồi bỏ hoang hoá, ảnh hưởng đất đai; trong khi người dân không có đất canh tác, sinh sống.

Nguyên Phê