HPV Hangi Yollarla Bulaşır? | Op. Dr. Cemal ÜNLÜ

HPV hangi yollarla bulaşır? HPV çoğunlukla cinsel temas yoluyla bulaşır. HPV virüsünün bulaşması için deriden deriye temas şarttır ve havuz, ortak tuvalet ve havlu kullanılması yolu ile bulaşması mümkün değildir. Cinsel birliktelik sırasında prezervatif kullanılması HPV’ye karşı korumaz çünkü prezervatif cinsel organın tamamını kaplamaz. Dolayısıyla virüs bulaşabilir.

Virüs, bulaşması durumunda genital bölgede siğillere ve birçok kansere neden olabilir. Bunların arasında en çok karşılaştığımız tür rahim ağzı kanseridir. Aslında kadınların nerdeyse %80-90’ı HPV virüsüyle karşılaşır ancak çoğu yaklaşık bir yıl içerisinde bağışıklık sistemi yoluyla virüsü temizler. Virüs uzun yıllar yok edilmeden vücutta kalması durumunda hücrelerde bozulmaya neden olarak rahim ağzı kanserine evrilir. Bunun dışında vulva, vajen, anüs, ağız ve yutak kanserlerine de neden olabilir. Erkeklerde ise yine aynı şekilde ağız, yutak, anüs ve penis kanserine neden olur.

HPV Nasıl Bir Virüstür? HPV Aşısı Zararlı Mıdır?

“HPV hangi yollarla bulaşır?” sorusunun cevabını vermeye çalıştık. Peki HPV nasıl bir virüstür? HPV’den korunmanın en etkili yolu virüs bulaşmadan önce aşılanmaktır. HPV 9-45 yaş arasında herkese yapılabilir. Aşıdan en faydalı sonucu almak için cinsel birliktelik yaşamadan önce yapılması gerekir. Daha önce cinsel birliktelik yaşamış olanlar da herhangi bir tahlil yaptırmaksızın aşı olabilirler ancak aşının etkisinin zayıf olması bu durumda daha muhtemeldir.

Aşı, vücuttaki virüsü yok etmez ancak virüsün birçok tipi bulunduğu için diğer tiplere karşı koruma sağlar. Ülkemizde de HPV için iki çeşit aşı bulunmaktadır: İkili ve Dörtlü Aşı. İkili Aşı HPV 16-18 tiplerini içerirken Dörtlü Aşı 6-11-16-18 tiplerini içerir. Bu iki aşının kansere karşı koruyuculuğu aynı iken İkili Aşı siğillere karşı korumaz ancak Dörtlü Aşı korur. Bundan dolayı Dörtlü Aşının daha üstün olduğunu söylemek mümkün. Aşı 9-14 yaş grubunda uygulanması durumunda altı ay ara ile yapılan iki doz yeterli olacaktır ancak 15 yaş ve üzerinde yapılması durumunda ilk dozdan iki ay sonra ikinci doz, ikinci dozdan üç ay sonra üçüncü doz yapılmalıdır.

Yani toplamda üç doz yapılması gerekir. Genellikle aşılarla ilgili endişeler aşı sonrası sinir sistemi ve beyinle ilgili nadir görülen yan etkilerdir. HPV aşısı Amerika’da yaklaşık 60 milyon doz uygulanmış ve yapılan çalışmalarda bu tür yan etkilerle karşılaşılmamıştır. Aşı sonrası uygulama yerinde hafif kızarıklık, şişme gibi önemli olmayan yan etkiler ortaya çıkabilir. HPV aşısı yapılmış bile olsa rutin rahim ağzı kanseri tarama testlerine devam edilmesi gerekir.

Çünkü HPV 16-18 dışında daha az sıklıkla karşılaşılan rahim ağzı kanserine neden olan virüs tipleri de bulunur. Aşı gebelikte uygulanmamalıdır ancak yanlışlıkla uygulanması durumunda gözlenmiş bir zararı yoktur. Emziren annelerde aşı güvenli bir şekilde yapılabilir. Aşı virüse ait genetik materyal içermez ve koruyucu olarak cıva da içermemektedir. Bunlardan dolayı güvenlidir ve 9 yaş ve daha büyük tüm kız ve erkek çocuklara yapılması gerekir.