Huy Du Vẫn Trên Đường Chúng Ta đi - Báo Công An Đà Nẵng

(Cadn.com.vn) - Hồi 20 giờ 50 ngày 17-12, tại Bệnh viện Hữu Nghị, sau 2 năm kiên cường chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác, trái tim nhạc sĩ tài hoa Huy Du đã ngừng đập, để lại nỗi tiếc thương vô bờ đối với người thân và hàng vạn người yêu “nhạc đỏ” Việt Nam. Nhạc sĩ Huy Du - tác giả những bản hùng ca hào hùng của những năm tháng kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, người đã thắp lên niềm tin và hy vọng trong hàng triệu con người đang vượt qua những ngày mưa bom, lửa đạn ác liệt nhất... bằng âm nhạc, đặc biệt với ca khúc “Đường chúng ta đi”.

Nhạc sĩ tên thật là Nguyễn Huy Du, bút danh là Huy Cầm, sinh ngày 1-12- 1926 tại xã Tân Chi, Tiên Sơn, Hà Bắc (nay là Bắc Ninh). Sinh ra ở vùng Kinh Bắc, sát dòng sông Đuống, những giai điệu mềm mại của những làn quan họ Bắc Ninh quấn lấy nhạc sĩ Huy Du từ thuở ông biết “mở mắt nhìn ra xung quanh”. 16 tuổi, với cây vĩ cầm rẻ tiền, nhạc sĩ Huy Du sáng tác những ca khúc đầu tiên đầy chất lãng mạn. 18 tuổi, ông đã tham gia đội thanh niên cứu quốc thành Hoàng Diệu. Ngày tổng khởi nghĩa 19-8-1945, ông có mặt trong lực lượng cướp trại bảo an binh và vệ quốc đoàn. Năm 1947-1949, ông dạy học ở Trường Thiếu sinh quân Liên khu III. Năm 1949 làm trưởng đoàn Văn công Bộ Tư lệnh Liên khu III. Năm 1951, ông nhận trách nhiệm làm trưởng đoàn Văn công Sư đoàn 320. Những ca khúc: “Ba Vì năm xưa”, “Sẽ về thủ đô”, “Những gác chuông giáo đường”, “Tôi yêu hòa bình”... được ông cho ra đời vào giai đoạn này. Trong giai đoạn 1956-1962, Huy Du học tại Nhạc viện Bắc Kinh. Sau đó, ông làm việc tại Đoàn ca múa Tổng cục Chính trị và bắt đầu từ đây khả năng sáng tạo của Huy Du nở rộ.

Nhạc sĩ Huy Du.

Các ca khúc như “Tình em” (thơ Ngọc Sơn, 1962), “Bế Văn Đàn sống mãi” (thơ Trinh Đường, 1963), “Tôi ca mãi đời anh” (1964) đã lan tỏa sâu rộng trong công chúng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc, những ca khúc của nhạc sĩ Huy Du có sức cảm hóa lòng người bởi tính trữ tình mà hào hùng. Nhiều ca khúc mà âm hưởng của nó vẫn vang vọng mãi đến ngày nay như: “Thề bảo vệ Tổ quốc”, “Anh vẫn hành quân” (thơ Trần Hữu Thung), “Bạch Long Vĩ đảo quê hương”, “Chưa hết giặc ta chưa về”, “Cùng anh tiến quân trên đường dài” (thơ Xuân Sách), “Nổi lửa lên em” (phỏng thơ Giang Nam). Không ai có thể quên những bài ca với những lời gan ruột của ông: “Việt Nam - trên đường chúng ta đi” (lời thơ Xuân Sách), “Trên đỉnh Trường Sơn ta hát”, “Đêm Trường Sơn”...

Khi đất nước hoàn toàn giải phóng, nhạc sĩ Huy Du viết: “Việt Nam ơi ta bước tiếp”, “Việt Nam ơi! Mùa xuân đến rồi”, “Chiều không em” (phỏng thơ Thụy Kha), “Người mù hát tình ca” (phỏng thơ Thế Hùng)... Năm 2000, nhạc sĩ Huy Du được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật cho chùm tác phẩm: “Bế Văn Đàn sống mãi”, “Đường chúng ta đi”, “Anh vẫn hành quân”, “Cùng anh tiến quân trên đường dài”, “Nổi lửa lên em”.

Ngoài ca khúc, Huy Du còn viết khí nhạc mà nổi bật là tác phẩm “Miền Nam quê hương ta ơi” cho violon và piano (1959), âm nhạc cho phim và sân khấu. Là nhạc sĩ sáng tác nhưng ông vẫn đảm nhận nhiều cương vị công tác như: Trưởng đoàn ca múa Tổng cục Chính trị (1962 - 1977), Tổng Thư ký Hội nhạc sĩ Việt Nam khóa III, Đại biểu Quốc hội khóa VII, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục Quốc hội khóa VIII, Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Trung. Làm việc không ngừng nghỉ, nhạc sĩ Huy Du đã lần lượt xuất bản các tập ca khúc: “Anh vẫn hành quân” (NXB Văn hóa), “Đường chúng ta đi” (NXB Quân đội nhân dân), “Khát vọng mùa xuân” (NXB Âm nhạc), Tuyển chọn ca khúc (NXB Âm nhạc và Hội Nhạc sĩ Việt Nam); Băng audio - cassette: “Người mù hát tình ca” (Audio Hồ Gươm), “Chiều không em” (Dihavina và Hội Nhạc sĩ Việt Nam).

Không chỉ cống hiến hết mình cho âm nhạc, nhạc sĩ Huy Du đã sống những ngày tháng hạnh phúc với gia đình, cùng người vợ hiền thân yêu là PGS.TS Nguyễn Thị Nhung, nguyên Phó Giám đốc Nhạc viện Hà Nội. Hai người con của ông: Nguyễn Huyền Cầm đang giảng dạy Piano ở Đức, Nguyễn Huy Phương đang làm luận án Tiến sĩ Piano ở Czech. Từ khi mắc bệnh, ông đã trải qua hai lần phẫu thuật tại Bệnh viện Hữu Nghị. Qua mỗi lần phẫu thuật, sức khỏe của nhạc sĩ Huy Du lại yếu đi rất nhiều. Trong những ngày nằm trên giường bệnh, có những lúc tưởng chừng không thể tiếp tục sống, ông vẫn giữ được tinh thần lạc quan, niềm tin yêu cuộc sống và vẫn miệt mài sáng tác ca khúc với mong muốn cống hiến cho đời những nốt nhạc, ca từ sâu sắc, cảm động như: “Cháu yêu bà lắm” và “Nguyễn Phương Tuệ Linh” để tặng cháu nội; “Tà áo trắng trong đêm” dành tặng các bác sĩ Bệnh viện Hữu Nghị; “Cõi Thiên Thai” tặng cho quê hương Bắc Ninh thân yêu... Trong những ngày trên giường bệnh, ông đã được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất...

Huy Du - nhạc sĩ có giai điệu đẹp nhất trong nền tân nhạc Việt Nam đã đi xa nhưng những cống hiến của ông cho nền âm nhạc cách mạng Việt Nam vẫn còn mãi mãi. Những bài ca ông viết trong những năm tháng hào hùng của 2 cuộc kháng chiến trường kỳ đã, đang và sẽ in đậm trong trái tim hàng ngàn, hàng vạn người Việt Nam yêu nước.

T.G