İskandinav Mitolojisi Karakterleri Ve Sembolleri - Kızıl Kadın

İskandinav Mitolojisi Karakterleri ve Sembolleri

İskandinav Mitolojisi yüzyıllar boyunca yaşamış hala inananları bulunan bir inanç, mitoloji olduğu için tüm karakterleri yazmak çok uzun olurdu. Genellikle Aesir ve Vanir karakterleri üzerinde durdum bu yüzden. Okudukça fark edeceğiniz şey aslında bu karakterlere çok uzak olmadığınız tabi Viking dizisi veya Yüzüklerin Efendisi filmlerini seyrettiyseniz bir de Marvel elbette ki. Bu yazıda, mitte geçen isimleri elimden geldiğince sizlere tanıtacağım bunun yanında mitoloji hakkında daha geniş kapsamlı yazıda olacaktır.. keyifli okumalar :’)

Öncelikle İskandinav mitlerinde iki tanrı topluluğu vardır; Aesir ve Vanir. Karşılaştırmalı dinler uzmanı dünyaca ünlü Georges Dumezil, Aesir ve Vanir arasında yapılagelen ayrımın köklerinin çok eski tarihlere dayandığını söylemiştir. Dumezil’e göre, Vanir, yaşanan bir savaşın ardından daha üst mevkie gelmiş olan aşağı mevkilere ait tanrılardır.

Yggdrasil (Kader Ağacı); Kutsal ağaç İskandinav mitolojisinin ana çizgisi hatta bu mitolojide hayatı ve yaşamı temsil eden yegâne semboldür. Ağacın altındaki dişi olarak tarif edilen kader kuyusunda insan yaşamının yönü belirlenir. Yaprakları ve dalları görünmez bir biçimde tüm gökyüzünü ve evreni sarar kökleri de dünyanın her yerine ve en derinlere sıkı sıkıya tutunmuştur. Ağacın dalları arasında dört tane geyik dolaşır ve tomurcukları yerler; dört rüzgarı temsil ederler. Kutsal ağaç Yggdrasil, Hvergelmir, Mimir ve Urdar adlı üç kaynaktan beslenir bu kaynaklar ağacın hayatta kalmasını sağlar ve de onların varlığı sadece ağaçla mantık bulur. Urdar`in etrafında üç kadın oturur. Urd yani geçmiş Vervandi: şimdiki zaman ve son olarak Skuld yani gelecek. Burada İskandinav mitolojisinin panteist kısmı ön plana çıkar bu üç kadın tanrı değillerdir sadece doğa tarafından yaratılmış üç nesnedir ancak tanrıların tanrısı bilge Odinden daha bilgedirler. Onlar kaderleri bilenlerdir ve zaman kavramları İskandinavların (Vikinglerin) en önem verdikleri iki kavramdır. İskandinav halkı kaderci bir halktır yani kadere inanırlar ölüm zamanları daha önceden yazılmıştır ve bundan kaçmak imkansızdır ancak buna rağmen kaderlerini yenmek için ölümüne savaşırlar bir şeye karşı savaşmak ve kazanmak İskandinav mitolojisinin en önemli olgularındandır. Kader Ağacı Ragnarok günü geldiğinde, ateş devi Surtr tarafından ateşe verilecektir.1

Nornlar; üstte bahsettiğim kader tanrıçalarıdır. Urd (geçmiş) Verdandi (şimdiki) ve Skuld (gelecek). Bu üç kadın zamanın gerçek hakimleri ve her şeyi bilen her şeyden haberdar olanlardır.

Elf : Peri halkına verilen bir addır. Elf denilince çoğu kişinin aklında benzer görüntüler oluşmuştur. Genellikle insanlara benzerler fakat insanlardan biraz daha kısa ve narindirler. Bu narinliğe rağmen hızlı ve güçlüdürler. Elfler genelde 1200 yıldan fazla yaşarlar. Bu yaşamın sonucunda ya yaşamdaki kötülüklerden sıkıldıkları için ölümü tercih ederler ya da bilinmeyen bir diyara göç ederler. Bu nedenle Elflerin ölümsüz oldukları söylenir. Elfler büyü konusunda hünerli savaşçılık konusunda çeviklikleri dolayısıyla etkileyicidirler. Genellikle ok tercih eden Elf savaşçıları çeviklikleri nedeniyle bu konuda çok iyidirler. İnsanlar onları ışığın cinleri olarak biliyordu. Doğanın anlaşılamaz gücünü simgeliyorlardı. Onlar tanrıların istekleri dışında doğmuş canlılardı… Elflerın diğer yüzü siyah Elfler dokuz alemlerden Svartalfaheim isimli alemde yaşarlardı. Siyah Elfler Dev Ymir’in ölü cesedinden beslenmişti. Bütün bu yaratılan canlıların ve hatta tanrıların arasındaki en mistik olaydı bu yüzdende içleri ölüm ve karanlıkla dolmuştu.

Cüceler; Gerek oyunlarda gerek filmlerde her zaman baltalı olarak karşımıza çıkan cüceler, Odin’in onlara Midgard’da verdiği görevi kabul etmiş karanlıkların ve dağların içlerine çekilmişlerdi. Burada madenleri keşfetmişler ve kendilerine buradaki madenlerin en değerlilerinden hazineler yaratmışlardı. Bu hazineleri ne insanlarla ne tanrılarla ne de devlerle paylaşmak istiyorlardı. Oldukça aç gözlü idiler. Ancak bu aç gözlü olmaları onlara çalışma ahlakını getirdi. Evrende ki en çalışkan ve üretici ırk haline gelmişlerdi. Dağların altından çıkan maden cevherlerini işlemeyi kendi kendilerine öğrenmişlerdi. Cücelerde kara elfler gibi Svartalfaheim’de yaşarlardı. Çok nadiren ormanlara yerleşirler ve insanlarla hemen hemen hiç iletişim kurmazlardı. Işıktan nefret ederlerdi. Onlar için ışık, tanrıların yarattığı korkunç bir lanetti.

Devler; Birçok kültürün mitolojisinde yer alır. Örneğin; Yunan mitolojisindeki Titanlar, Cyclopslar, İskandinav mitolojisindeki Ateş devleri, Buz devleri vs. Genellikle insan görünümünde fakat anormal büyüklükte ve çok kuvvetli tasvir edilmişlerdir. Farklı bölgelerin mitolojilerinde kökenlerine dair farklı inanışlar vardır. Örneğin Hint-Avrupa mitolojilerinin çoğunda kaos ile ilişkilendirilmiş lanetli bir ırktır ve yabani bir doğası vardır. Çoğunlukla tanrılarla arasında düşmanlık vardır.

Troller: Korkunç gözüken mistik bir insanımsı yaratıktırlardır. İngiliz peri masallarındaki Ogreler benzeri şeytani devlerden dağlarda yaşayan dağa insanları kaçıran vahşi ve daha insan benzeri yaratıklara kadar birçok farklı şekilde tasvir edilmişlerdir.

Asgard: İskandinav mitolojisinde Tanrıların yaşadıkları yerin adıdır. Yunan mitolojisindeki Olympus Dağı’dır. Cennetin olduğu yerdir ve sadece gökkuşağı köprüsünden geçilerek ulaşılabilir. Köprünün adı Bifrost olarak bilinir. Buradaki saray ve evlerin çoğu altın ve gümüşten yapılmıştır. (bu tanrıların lükse düşkünlüğü beni benden alıyor) İskandinav mitolojisi devler ve şeytanların tanrılara karşı açtığı son savaş Ragnarok’da Asgard’ın yerle bir edildiğini anlatır.

Valhalla; Asgard’ın 12 krallığından biridir ve Ragnarok savaşına kadar tanrılara ev sahipliği yapmıştır. Bundan sonra tanrılar Odin’le birlikte devlere karşı savaş yapabilmek için yola çıkmışlardır. Kahramanlar zorlu bir mücadelenin ardından öldüklerinde Valhalla’ya getirilirler. Savaş meydanlarında ölenleri taşıma işi Valkür’lere düşer. Bu savaşçı kadınlar Odin’in hizmetkarlarıdır ancak asıl görevleri savaşlara gözetmenlik yapmak ve kimin ölüp kimin yaşayacağına karar vermektir. Valhalla’da yapılan ziyafet sofralarının en başında her iki omzundaki kuzgunuyla Odin oturur. Kuzgunlardan biri Huginn (düşünce) ve diğeri Muninn’dir (hafıza). İkisi de dünyadan Odin’e mesaj getirirler

Ragnarok: Dünyanın yok oluşudur. Tanrılar ve devler arasında çıkan bu büyük savaşta herkes birbirini acımasızca katleder. İzlanda Eddalarına göre devler hain tanrı Loki tarafından yönetilecek ve tanrıların evine yani Asgard’a saldıracaklardır. Devlerin gelişlerini Heimdall borazanıyla bir şarkı çalarak herkese haber verecektir. Bu yok oluştan sonra yeni bir dünya oluşacak ve hayat yeniden başlayacaktır.

Heimdall: Şafak tanrısı ve Gökkuşağı Köprüsü Bifrost’un nöbetçisidir. Gözlerinin dünyanın kilometrelerce ötesini görebilecek kadar keskin, kulaklarının bir çimin hareketini duyabilecek kadar hassas olduğu belirtilir. Bazı anlatımlara göre ise sadece dünyayı değil evreni de gözetlediği söylenir. Ragnarok günü Loki ile dövüşecek her ikisi de ölecektir.

Buri: İskandinav mitolojisinde ki ilk tanrı olmasına rağmen hakkında çok az bilgi vardır. En ilkel İnek Audhumla büyük buz parçalarını üç gün yalayarak ilk tanrı Buri’yi ortaya çıkarmıştır. Özelliği adil, büyük ve güçlü olmasıdır.

Bor: Buri’nin oğlu. Karısı buz devi Bolthorn’un kızı olan Bestla’dır. Bor Odin, Vili ve Ve’nin babasıdır.

Ve: Bor ve Bestla’nın oğlu, Kardeşleriyle beraber dev Ymir’i öldürerek leşinden dünyayı yarattı. İsminin anlamı “kutsaldır”.

Vili; Bor ve Bestla’nın oğlu. Ymir’i öldürerek leşinden uzayı yarattı. İnsanlara düşünce ve hareketi verdi. İsminin anlamı “istek”tir.

Odin: Odin çok karmaşık bir simadır. Kimi bilginler, bu karmaşıklığın, eskiden diğer tanrılara ait olan önemli özelliklerin yüzyıllar içerisinde Odin’in kişiliğinde toplanmış olmasından ötürü ortaya çıktığını düşünmektedirler. Her şeye hükmeden en eski ve en ünlü tanrılardan olan Odin’e diğer tanrılarda itaat ederlerdi. Adı “tahrik” “hiddet” ve “şiir” anlamına gelmektedir bu isim anlamlarını almasında farklı farklı hikayeler vardır. Güneş ve Kelt haçı ile sembolize edilir. Bu tahttan dokuz diyarda olan tüm olayları gözler. Ayrıca yeryüzüne ve gökyüzüne hakimdir, gerektiğinde kartala dönüşebilir. Simgeleri hiç hedefini ıskalamayan, kader Ağacının kutsal külünden yapılmış ve üzerinde kendi rünlerin2 olduğu mızrağı Gungnir3, her dokuzuncu gecede yeni sekiz yüzü ortaya çıkan yüzüğü Draupnir ve sekiz ayaklı atı Sleipnir’dir.

Atların efendisi olarak geçen Sleipni’in hikayesinden bahsetmek istiyorum bu kısımda.

Loki bir iddiada kaybetmesi sonucunda tanrıların gazabından korunmak için hile yapmak zorunda kalmıştır bu sebeple kısrağa dönüşmesi ve bir aygırı baştan çıkarması gerekmiş, sonucunda da Lokiden olma Sleipnir doğmuştur. Yarı aygır yarı tanrı çocuğu olan Sleipnir’in sekiz ayağı vardır ve yerde, havada ve denizde çok hızlı hareket edebilmektedir. Loki daha sonra bu atı Odin’e vermiştir.

Tanrıların babası Odin aynı zamanda da insanların da babasıdır. İlk Aesir tanrıları olan üç kardeş birlikte dünyayı yarattıktan sonra, ilk insan çift Askr ve Embla’ya, Odin ruh, Vili akıl Ve ise görme, duyma ve işitme yetileri verir. Üç tane eşi vardır; Eski toprakların tanrıçası Frigg, işlenmiş modern toprakların tanrıçası ve el değmemiş vahşi toprakların tanrıçası (Bu eşlerinden ikisi aslında anne kızdır bu arada)

Odin’in kendine özgü yardımcıları vardır. Öncelikle Hugin(düşünce) ve Munin (hafıza) adında iki kuzgunu vardır. Bu kuzgunlar her gün dünyanın dört bir yanını dolaşıp, Odin’i olan biten her şey hakkında bilgilendirirler. Bir diğer yardımcısı da her zaman yanı başında bulunun kurtlar Geri(Açgözlü) ve Freki(Yırtıcı)dir. Geri ve Freki Odin ‘in ayaklarının altından ayrılmazlar.

Odin birçok mitolojide isim değiştirmiş bir halde karşımıza çıkar. Germen mitlerinde ve Nibelungen destanında Wotan olarak adlandırılmıştır. Hristiyanlık öncesi İskandinavya’sında Odin genelde insan kurban edilmesiyle anılır. Genellikle yeşil bir pelerin giyer bir şapka ve maske takar. İngilizcedeki Wednesday (Çarşamba)” Odin’in günü”nden yani ”Wodan’s day” den gelir.

Bunun yanında Odin tek gözü kör bir ihtiyar olarak tasvir edilir. Geçmişte olanları ve gelecekte olanları bildiği söylenir. Tüm insanların kaderi ona bağlıdır yaşayan en bilge canlıdır. Fakat Odin’in tek gözlü olmasının ve bilgeliğinin ayrı bir öyküsü vardır:

Bir gün Odin’in diğer iki kardeşi Ve ve Vili kaybolur. Odin her yerde onları arar tüm Asgard diyarını baştanbaşa dolaşır. Fakat hiçbir ize rastlamaz. Bu yüzden çok sinirlenir ve atı Sleipner’a bindiği gibi arkadaşı Mimer’e doğru yola çıkar. – Mimer buz devi Bolthor’un oğluydu ve zamanında Vanir tanrılarına rehine olarak yollanmıştı. Fakat Vanir onu sevmemiş ve kafasını kesmişti. Odin zamanında yetişerek Mimer ‘in kafasını kurtarıp ve yeri geldiğinde bilgeliğine danışmak için onu Mimer ’in kuyusu adı verilen çeşmenin yakınlarına koymuştu. -Mimer’in kuyusu dünyadaki tüm bilgeliğin kaynağıydı. Mimer ‘in bilgeliği de bu kuyunun suyundan gelirdi. Sonunda Odin geldiğinde Mimer’in kafasını selamlar ve der ki: “Hey Mimer, kuyunun suyundan biraz içmem lazım ki kardeşlerimin nerde olduğunu öğreneyim!” Mimer reddeder: “Her isteyene bilgeliğin kaynağından su içirirsek ne olacağını zannediyorsun Odin? Böylece herkes olacakları önceden bilir ve bunu istediğini sanmıyorum.” Bunu duyan Odin yıkılır, ne yapacağını bilemez. Kendi kendine bu kuyudan bir damla su içmek için her şeyi yapabileceğini hatta tek gözünü feda edebileceğini mırıldanır. Mimer birden bağırır “Anlaştık!” Odin’in yüzü sararır, sadece kendi kendine mırıldanmıştı ama yine de anlaşmaya sadık kalarak tek gözünü çıkarıp kuyunun içine atar. Ve o zamandan beri Odin’in gözü kuyunun dibinden dışarı dünyaya bakar. Böylece Odin hem geçmişi hem de geleceği görür. Vikingler bu yüzden bilgiye önem vermiştir ve “odin ilim için gözünü feda etti” anlayışı ile hareket etmiştir.

Valkürler: Odin ’in yardımcıları olan modern ve antik sanatta muazzam güzellikte, zırh kuşanmış, kasklı, mızraklı dişilerdir. Gökten savaş alanına inip Einherjar denilen savaştaki cesur kahramanları Valhalla’ya götürürler. Buraya götürmelerinin nedeni Ragnarok ’da Odin ‘in yanında savaşacak güçlü savaşçılar toplamaktır. Birçok tasvirde çeviri hatasından dolayı uçan atlara bindikleri resmedilse de bilinenin tersine onların evcil hayvanları cesetlere ve ölü savaşçılara dadanan sürülerden oluşan kurtlardır. 4

Frigg: En yüce tanrıça olan Frigg Odin’in gözde olan eşidir. Bu Viking bereket ve ana tanrıçası çocuklara göz kulak olur. Alametleri sembolik bebek taşıyıcısı leylek ile bulutları dokuduğu çıkrıktır. (bulutları dokuduğu için gökyüzü tanrıçası da denir)

Jord: Toprak tanrıçasıdır. Annesi Nott (Gece) ve babası Annar’dır. Thor ve Frigg’in annesidir. Odin’in eşidir.

Balder: Aesirlerden biridir. Işığın, neşenin, saflığın ve güzelliğin tanrısıdır. Aynı zamanda Balder, Odin ve Frigg’in oğludur ve çok yakışıklı ve adil bir tanrıdır. Cennette Glitnir denilen bir yeri korumaktadır. Her türlü anlaşmazlıkta bütün tanrılar onun adaletine güvendiklerinden ona gelirler ve burada Balder’in adaleti sağlaması beklenir. Mit’e göre Balder kendi ölüm zamanının gelmesinden korkar bunun üzerine annesi Frigg doğada ki tüm güçlere Balder’i incitmemeleri ve zarar vermemeleri için yemin ettirir. Fakat ökseotunu unutur bunu fark eden ve Balder’i kıskanan Loki, Balder’in kör olan erkek kardeşi Hod’u, Balder’i ökse otundan yapılmış bir okla vurması için kandırır. Balder’in tam kalbine gelen ok onu öldürür. Ragnarok yani dünyanın yok oluşundan sonra Balder’in yeniden dirilip yeni bir dünya kuracağına inanılır. (Hristiyan dinindeki ve kutsal kitabındaki İsa Mesih’in dirileceği inancı gibi)

Nanna: Ay tanrıçası. Balder’in karısı ve Forseti’nin annesi. Balder’in ölümünden sonra kalbi durarak öldü ve Balder’le birlikte yakıldı.

Vidar: Odin ve Grid’in (bir dev) oğludur. Vali adında bir ikiz kardeşi vardı. Vidi’de yaşardı. Tanrıların en güçlülerindendi ve intikam tanrısı olarak kabul edilirdi. Ragnarok’ta kurt Fenrir’i öldürerek babasının intikamını alacaktır. Güçlü sessiz ve yalnız bir tanrıdır. Bu yüzden kendisine yalnızlık ve sessizlik tanrısı da denir. Çok güçlü olan Vidar, Ragnorak’tan sonra sağ kalan az tanrılardan biri olmuştur. Ragnorakta kurt Fenrir’in Odin’i kanlı bir şekilde öldürüp bedenini yutmasından sonra Vidar Fenrir’in alt çenesini ayağıyla parçalar ve iki eliyle üst çenesi boğazı yırtılana kadar çeker ve Fenrir’i öldürüp babasının intikamını alır.

Thor: Kutsal savaş tanrısı olan Thor çok karşımıza çıkan bir tanrıdır aynı zamanda Odin ve Frigg’in oğlu ve Odin’den sonra gelen en önemli tanrıdır. Simgesi şimşektir. Tüm tanrıların ve insanların en güçlüsü olduğu söylenir ve onun düşmanları olan devler, canavarlar ve tarih öncesi güçlerdir. Üç değerli eşyası vardır. Bunlardan ilki hepimizin bildiği Mijolnir denilen kudretli bir çekiçtir. Bir diğeri ise güç kemeridir. Bu kemeri taktığında tanrısal gücü ikiye katlanır. Üçüncüsü ise sahip olduğu en değerli şey diyebiliriz: demirden eldivenler. Bu eldivenler olmazsa çekicini savuramaz.

Çekici Brokk ve Eitri isimli iki cüce kardeş yapmışlardır. Çekiç yapılırken Loki sinek kılığına girip cüceleri ısırarak rahatsız edince bir kaza olmuş çekicin sapı kısalmıştır. Bu iki cüce ayrıca bu çekice birçok farklı özellik vermiştir. Çekiç Thor’un onu kolayca saklayabilmesi için küçülebilir. Ayrıca bir bumerang gibi bir düşmana atılınca düşmana tüm gücüyle çarpar ve sahibinin ellerine geri döner. Thor kılık değiştireceği zaman çekici ile kendi yörüngesinde hızlıca döner. Fırtınaları çekici ile kontrol eder yağmurları onunla yağdırır. Çekici ile evlilikleri ve nesneleri de kutsayabilir. Ayrıca Thor’un iki tane keçisi vardır. Bu keçilerden birinin adı Tanngniost (Diş Çatırdatan) diğerinin adı da Tanngrisnir (Diş Gıcırdatan) dır. Bu keçilerin çektiği arabası yerde de gökte de gidebilir. Onun güçlü olmasını sağlayan bir diğer sihirli nesne de altın bir kemerdir. Bu kemeri takar takmaz gücü ikiye katlanır. Devler ülkesinde birçok savaş ve serüven yaşayan Thor’un eşi altın saçlı hasat ve aile tanrıçası Sif’dir. Loki, Sifti ye onu sevdiğini ve evlenmek istediğini söyler. Fakat Sifti onu reddeder. Loki buna çok sinirlenir ve bir gece kılık değiştirerek onun yanına gider, Sif’e güzelliğini veren uzun saçlarını keser ve kestiği saçları da yakar. Sifti kısa saçlarıyla hiç çekici değildir Thor da bunu görür. Ancak Sifden boşanmak yerine onun intikamını almaya karar verir (zaten neden bir saç için boşasın ki yazanın kafaya bak) Bu işi ancak Loki yapar diye düşünür ve Loki’nin peşine düşer. İskandinav tanrıları tamamen ölümsüz olmadıkları için Loki Thor’un kendisini öldürmesinden korkarak özür diler ve cüce İvaldi’nin yanına gider. Bu ünlü demirciler, Sifti için altından saç telleri yaparlar Loki de özrünü kabul etmesi için bizzat Thor’a kendi elleriyle saçları verir. Thor saçları eşine takınca, “Altın saçlı tanrıça” lakabı da bu olaydan sonra başlamıştır. Altın saçları ile eşini daha çekici bulan Thor onunla birlikte olur ve bu birliktelikten Thrudadlı bir kızı, Lorride adlı da bir oğlu olur. Dördü birlikte Thrudheim’deki 540 odalı saraylarında yaşarlar.

Hemen hemen bütün hikayelerinde devlere karşı savaşır. Çok içki içen tanrımız kızıl sakallı orta yaşlı ve zekasından çok kaba kuvvetine güvenen bir tanrıdır. Şimşek tanrısının günü İngilizcede Thursday, Almanca’da Donnersdag’dır. Ölümüne bakacak olursak; Lokinin oğlu yılan Jörmungand, Odin’in kardeşi olmayı başarır ve Thor onunla mücadele ederek öldürür. Ancak yılan suya devrilmeden önce kuyruğunu Thor’a vurarak zehrinin ona bulaşmasını sağlar ve beraber ölürler.

Hod: Odin’in oğlu. Loki tarafından Balder’i öldürmek için kandırılan kör kış tanrısıdır. İsminin anlamı “savaş”tır. Garibim daha sonra Balderi yanlışlıkla öldürdüğü için katledilir.

Bragi: Şiir tanrısıdır. Odin ve dev Gunlod’un oğludur. Odin’in baş şairi ve çok adil olduğu bilinir. İdun’la evliydi ve dilinin üzerine kazınmış rünler vardı.

İdunn: Bragi’nin karısı olan tanrıçadır. Tanrıları sonsuza dek genç tutacak olan elmaların koruyucusudur. Fırtına devi Tjasse onu kaçırır ve Loki onu öldürüp İdun’u geri alana kadar tanrılar yaşlanırlar. Gençlik tanrıçasıdır. İsminin anlamı “gençleştiren kişi”dir.

Forseti: Babası İskandinav mitolojisinin en sevilen tanrısı Balder olan Forseti karşımıza adalet tanrısı olarak çıkar. İsminin anlamı “yöneten”dir.

Thrud: Thor’un kızı. Dwarf Alvis onunla evlenmek ister ama Thor onu kandırarak güneş yükselirken toprak üstüne çıkmasını sağlar ardından onu taşa dönüştürür.

Modi: Thor’un oğlu. Ragnarok’ta sağ kalacaklardan biri. İsminin anlamı “cesaret”tir.

Ull: Av ve okçuluk tanrısıdır. Silahı Porsuk ağacından yapılmış bir uzun oktu ve Ydal’da yaşardı. Düellolarda yardım için çağrılırdı. Thor ve Sif’in oğluydu. Sıklıkla tapılan bir tanrıydı. Hatta bir ara en yüksek tanrılardan biri kabul edilmiştir

Aegir: İsminin anlamı genellikle suyla bağdaştırılmıştır. Aegir deniz kıyısının veya okyanusun tanrısıydı. Kızdığında fırtınalar yaratırdı. Aegir, Vanirlerden bir devdi. Babası Mistarbilindi (Sis körü) ve kardeşleri Logi (Ateş) ve Kari (Hava)’ydi. Karısı (ve kardeşi) Ran’dı ve Hlesey adasının yakınlarındaki denizde yaşarlardı. Ran ve Aegir’in her biri birer dalga olan dokuz çocukları vardı. Aegir tanrılar için bira mayalardı. Her kış tanrılar Aegir’in evinde bira içerlerdi ve misafirperverliğiyle ünlüydü. Evinde ışık sağlamak için ateş yakmak yerine yere altın koyarlardı. Bu yüzden altına “Aegir’in ateşi” denir. Aegir’in Fimafeng ve Eldir adında iki hizmetçisi vardı.

Ran: Aegir’in karısı. Denizlerin fırtına tanrıçasıydı. Boğulan insanları ağıyla denizden toplardı.

Loki: Loki önemli olduğu kadar haylaz kelimesinin hakkını veren bir tanrıdır. Ateş tanrısı olan Loki diğer tanrıların dostu mu düşmanı mı tam belli değildir. Kimi tasvirlerde boynuzludur. Bir dev olan Laufey ve Farbautı’nin oğludur. Savaş sonrası henüz bir bebekken yetim kalmıştır, Odin onu orada bırakmayıp yanına alarak Asgard’da Thor ile birlikte kardeş olarak büyütmüştür. Düzenbazlığı ve huysuzluğu yüzünden pek sevilmese de kurnazlığı zaman zaman işe yarardı. Canı istediği zaman biçim değiştirerek insan ya da hayvan kılığına girebilirdi. Cinsiyetini değiştirdiği de olurdu. Sigyn adından eşinden Nari adından bir evladı varken, dev Angrboda ile yaşadığı gizli ilişkiden canavar ruhlu üç çocuğu olmuştur: Ölüm tanrıçası yaratık Hel, Tyr’in sağ elini ısırıp kopardıktan sonra tanrıların zincire vurduğu korkunç kurt Fenrir ve denizin derinliklerinde yaşayan kuyruğuyla fırtınalar çıkaran yılan Jörmungand. Savaş sırasında ordunun komutanlarından olmasına rağmen Buz Devlerine ihanet ederek Aesir Tanrılarına önemli bilgiler vermiştir. Bu hareketi Odin’in onu kan kardeşi olarak kabul etmesini sağlamıştır.

Loki’nin yaptığı en büyük kötülük Odin’in oğlu çok sevilen genç gün ışığı tanrısı Balder’ in ölümüne neden olmasıydı. Tüm canlılar Balder için yas tuttu ve öfkeli tanrılar Loki’yi sonsuza kadar bir kayaya zincire vurarak cezalandırdılar. (Bir başka anlatıda ölen oğlunun bağırsaklarıyla bağlanmıştır.) Tepesindeki sarkıtlara dolanmış dev yılanın ağzından akan zehir gözlerine damlamakta ama eşi Sigyn elindeki tahta kapla Loki’yi korumaya çalışmaktadır. Ancak kap dolduğu zaman boşaltmak için uzaklaştığında Loki zehirden etkilenmekte ve bu da İskandinav inançlarına göre depremlere sebep olmaktadır. Bu ceza İskandinav mitolojisinde mahşer günü olarak adlandırılan Ragnarok’a kadar devam edecektir. Ragnarok geldiğinde Loki Odin’in oğlu Heımdall ile dövüşecek bu dövüşün galibi olmayacak ve her ikisi de savaşta ölecektir.

Fenrir: Loki ve dişi dev Angerboda’nın oğlu. Tanrılar onu zapt edebilmek için Gleipher denilen sihirli bir zincire vururlar. Fakat o bu sırada tanrı Tyr’in sağ elini koparır

Hel: Ölüm tanrıçasıdır. Loki’nin çirkin kızı diye bilinir. Alt dünya (cehennem) Niflheim’in sıcaklığına ve karanlığına hükmeder. Vücudunun yarısı mavi yarısı siyahtır. Masası “açlıktan ölmek” yatağı ” üzüntü” ve hizmetçileri ” gecikme” ve ” yavaşlık”tır. Bu anlamlar daha sonra bir çok inanışta kötü olan davranışlara örnek olacaktır.

Niflheim: İskandinav mitinde yeraltı. Soğuk ve ölümün yeri olarak geçer. Dokuz dünyadaki ölüm takipçisi Hel tarafından yönetilir.

Bil: Snorri onu tanrıçalardan biri olarak adlandırır. Snorri dünyadan aya giderken ona eşlik eden Bil ve Hjuki adlı iki çocuğun hikayesini anlatır. Babaları Vidfinn’dir. Bil aynı zamanda kaderi dokuyan tanrıçasıdır.

Delling: Şafak tanrısı olarak kabul edilir ve isminin anlamı “parlayan” dır. Nott’un (Gece) üçüncü kocasıydı. Dag adında bir oğulları vardı.

Dag; Gündüz tanrısı. ( başka bir şey bulamadım valla :D)

Eir: Sağlık tanrıçası ve en iyi doktordu. Sanatını Eski İskandinavya’da doktor olan kadınlara öğrettiği inanılır.

Einherjar; İskandinav mitolojisinde cesur becerikli askerlerin ruhlarına verilen isimdi. Einherjarlar Einherjar tepesi denilen bir yerden doğar. Loki kahraman savaşçıların ruhlarını Einherjar tepesine bırakır. Bu tepenin özel gücü sayesinde Einherjar olurlar. Fiziksel özellikleri: Kafası koç biçiminde vücudu da aynen bir koyunun insanlaşmış hali gibi üzerinde metal bir zırhı vardır. Elinde deniz kabuğu gibi bir boru vardır. Bu boruyu her çaldığında diğer Einherjarlardan yardım ister.

Njord: Deniz ve rüzgarın tanrısı. Frey ve Freya’nın babası. Karısı dev Skadi’dir. Njord ve Skadi nerede yaşayacakları konusunda anlaşmazlığa düştüler ve ayrıldılar.

Skadi: Iskandinav mitolojisinde Kış tanrıçasıdır. Njord’un karısıdır. Thjazi’de babası olur. Skadi’nin Babası Tanrılar tarafından katledildikten sonra öcünü almak için Asgard’a gider. Tanrılar Skadi’ye bir öneride bulunur derler ki; Ayaklarımıza bak ve seç birimizi yanına koca olarak. Skadi istediği Tanrıyı seçme özgürlüğüne sahiptir ama sadece ayaklarına bakarak. İçlerinden en güzelini seçti ve bunun Balder olduğunu düşünüyordu. Ayaklar ise en yaşlı tanrılardan biri olan Njord’a aitti. Bu antlaşmadan geri dönüş olmadığı için Skadi Njord’u kabul ederek babası sağ iken kaldığı yere Thrymheim gitmek istedi. Njord ise denizin içinde olan sarayına, Noatun’a gitmek ister. Birlikte bir karara vardılar dokuz gece Thrymheim bundan sonraki dokuz gecede ise Noatun’da kalmalarına dair. Njord Noatun’a döndükten sonra bir daha Thrymheim gitmemeye karar verdi. Skadi Noatu’da yankılanan sesler yüzünden uyuyamadığından şikayet ederek Thrymheim geri döndü ve hayatına bir süre orada devam etti. Loki Balder’ı öldürdükten sonra Tanrılar tarafından bir mağarada tutulur. Skadi Loki’nini kafasina bir zehir koyar. Bu arada Skadi’nin babasının katili Loki olarak bilinir.

Frejya (Freya): Aşk, bereket, bitkiler, savaş ve ölüm tanrıçasıdır. Çok güzel mavi gözlü bir genç kadın olarak tasvir edilmiştir. Frey’in kız kardeşi ve ileri de Odin’in karısı olacak Frejya savaşta ölen kahramanların yarısını Asgard’daki kendi sarayı olan Folkvang’a götürmek için toplar. Birçok hikayesi devlerin onu kaçırma teşebbüsleriyle doludur. Alman mitolojisindeki tanrıça Frigg’le eşdeğerdir. Ve Cuma günü Friday (Frejya’s Day) onun adından gelir. Arabasını kediler çeker. Tanrıça kimi zaman bereket simgesi bir dişi keçi biçimini de alır.

Frey: Freya’nın ikizi Frey bolluk, bereket ve barış tanrısıdır. Bereket tanrısı olarak çoğunlukla güçlü bir yabandomuzu ve kuvvetiyle insan yiyen devlerle tek başına savaşıp onları alt edebilen sihirli kılıcıyla tasvir edilir.

Gejfon: Bakire tanrıça. Aynı anda Aesir ve Vanir’in bir üyesi. Ölen bütün bakireler ona giderler. Aynı zamanda verimlilik tanrıçasıdır. İsminin anlamı “Verici”dir. (Bakire tanrıça için garip bir anlam tabi)

Gullveig: Vanir tanrıçası. Aesir’in onu öldürme çabaları dünyadaki ilk savaşın çıkmasına yol açtı ve bu savaşı Vanir kazandı. Bu iki kabile aralarında tanrıları takas ettiler ve birlikte hükmetmeye devam ettiler. Gullveig (altının gücü) bazen üçlü tanrıça bazen de Heid (cadı) olarak çağrılmıştır.

Hermod: Tanrıların habercisi. Balderin ölümünden sonra Hel’in diyarına giderek Balder’in geri dönmesi için Hel’i ikna etmeye çalıştı.

Heımdall; Dünyayı aydınlatan anlamına gelir Heimdall İskandinav mitolojisinin en büyük zenginliklerinden ve sembollerinden biridir. O insanları düzenleyen ve dünyanın kanunlarını koyandır. Aynı zamanda son savaş yaklaştığında Giallarhorn borusunu çalıp tüm tanrıları son savaş için toplanmaya çağıracak olan tanrıdır. Heımdall bir kuştan daha az süre uyur her zaman tetiktedir kulağı çok keskindir. Aesir’i düşmanlarına karşı korur ve gözetler. Son savaş Ragnarok`ta Heımdall Loki`yle karşılaşır ve onu yener ancak aynı zamanda rakibinin darbelerine dayanamaz ve savaş meydanında canını verir.

Hlin; Teselli tanrıçasıdır.

Hoenir: Aesir ve Vanir arasındaki savaştan sonra Vanir’e rehine olarak yollandı. İlk insanlara duyguyu veren tanrıdır.

Lodur: İlk insanlara konuşma kabiliyetini ve görünümlerini veren tanrıdır.

Lofn: İhtiraslı aşklarla ilgilenen tanrıçadır. Odin ve Frigg’den evlenmeleri yasak olan çiftlere bile bunu yapabilme izni almıştır.

Mimir: Bilge bir kişi ve Bolthor’un oğlu. Bazı efsanelerde bir tanrı ve bazılarında bir dev. Vanir’e rehine olarak yollanmıştır. Vanirler bunu görünce çıldırır ve onun kafasını keserler. Odin onun kafasını saklar ve bilgeliğe ihtiyaç duyduğunda danışabilmek için Mimir’in kuyusunun yakınlarına koyar.

Niord; Toprağın, gemiciliğin ve balıkların tanrısıdır. Aslen bir Vanes tanrısıdır ancak Aesir ve Vanes tanrıları arasında yapılan barışta Aesir tanrılarına katılmıştır. Buna karşılık 2 Aesir tanrısı Hoenir ve Mimir`de Vanes tanrılarına katılmışlardır. (Bu şekilde iki ırkın kanları karışmış olur ve barış sonsuz olacaktır.)

Saga: Odin’le evi Sokkvabekk’te içki içen tanrıçadır. Tarih tanrıçasıydı. İsminin anlamı “gaipten haber veren”dir.

Sol: Güneş Tanrıçası.

Sjofn (Vjofn): Erkek ve kadının aşkı düşünmesini sağlayan tanrıça. Evli çiftler arasındaki kavgaları durdurmak onun göreviydi.

Snotra: Bilge ve nazik tanrıça, bilgelik ve bilgi tanrıçasıydı.

Syn: Davalarda sanıkları koruyan tanrıçadır. Frigg’in yardımcılarından biriydi ve Frigg’in sarayının kapısını korurdu

Tyr: Kuzey savaş, adalet ve kendini kurban ediş tanrısıdır. Sağ elini dikkatini dağıtarak diğer tanrılara onu dizginleme zamanı kazandırmak üzere kötülük simgesi bir kurt olan Fenrir’e kurban etmiştir. Salı günü (Tuesday) onun günüdür.

Vali: Vidar’ın kardeşi (bazı kaynaklara göre Odin’in oğullarının en genci). Dev Rind’in oğludur ve Aesir kendi kanından birini öldüremeyeceği için ve Balder’in intikamını almak için özellikle doğurulmuştur. Bir gecelikken Hod’u öldürdü. Ragnarok’ta sağ kalacak 7 Aesir’den biridir.

Vor: İsminin anlamı “yemin” olan tanrıçadır. Ondan hiçbir şey saklanamaz çünkü çok bilgedir. Bazı kaynaklara göre evliliğin ve anlaşmaların da tanrıçasıdır. Evlilik sözlerini tutmayanları cezalandırandır.

EKLER

1)Kader Ağacı Şamanizm inancında da bulunmaktadır.

2)Odin mızrağı Gungnir ile kendini yaşam ağacına asar ve dokuz gün dokuz gece aç ve susuz bir şekilde asılı kalır., bu sayede büyülü rünlerin bilgeliğini de kazanmış olur. Bu yüzden halk arasında “herkesin yemek yediği bir yerde yemeyen bir gezgin varsa bilin ki o Odin’dir” söylemi doğmuştur.

3)Run alfabesini Odin yapmıştır. On beş harften oluşan ilkel İskandinav alfabesi. Bu alfabenin sihirli olduğuna inanılır

4) Almancada Walküre olarak adlandırılan bu kavram 2.Dünya Savaşı sırasında bir grup üst düzey Alman subayın Hitler’i öldürme planının adı olmuştur. Bombalı saldırıda Hitler şans eseri kurtulmuştur. Daha sonra subaylar bulunup idam edilmiştir.

Şuraya da mitoloji hakkında bir kaç dövme modeli bırakıyorum

İskandinav Mitolojisi Dövme Modelleri

KAYNAKÇA:

R.l. Page, Phoenix Yayınları, Ankara, 2009, ss 28-102

Wilkinson K., Semboller ve İşaretler, Alfa Yayınları, 2.basım, ss 143-144

www.geekstra.com/2016/mitoloji/loki/ (E.T 13.01.2018)

www.fabilog.com/tanrilarin-babasi-odin/amp (E.T. 14.01.2018)

www.wikizero.net/m/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci5tLndpa2lwZWRpYS5vcmcvd2lraS9UaG9y (E.T. 15.01.2018)

www.wikizero.net/iskandinav-mitolojisi/ (E.T. 17.01.2018)

Not: Bazı bilgileri de Viking dizisinden almış bulunmaktayım

-Buse Kılınçdemir

Bunu paylaş:

• X
• Facebook

Beğen Yükleniyor...

İlgili