Jerusalem: Vùng đất Thánh Nghìn Năm Xung đột - Báo Hà Tĩnh

Thế giới

Jerusalem: Vùng đất thánh nghìn năm xung đột 06/12/2017 15:14 Theo dõi Báo Hà Tĩnh trên

Xung đột ở vùng đất linh thiêng Jerusalem đã diễn ra cả nghìn năm nay với mâu thuẫn sâu sắc như không cách nào xóa bỏ giữa người Do Thái, Arab và Hồi giáo.

chia sẻ

Có ý nghĩa quan trọng với cả người Do Thái, người Cơ Đốc và người Hồi giáo nên từ thời Kinh thánh, thời của đế chế La Mã hay của các cuộc thập tự chinh, Jerusalem đã là đất thiêng của những tranh chấp. Đến giai đoạn hiện đại, khu vực này vẫn là điểm nóng của xung đột có nguồn gốc từ giai đoạn thực dân, giải phóng dân tộc và chủ nghĩa bài Do Thái. Ảnh: AP.

Tháng 12/1917, 100 năm trước, tướng Anh Edmund Allenby nắm quyền kiểm soát Jerusalem từ đế chế Ottoman của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông bước vào thành cổ bằng cách đi bộ qua cổng Jaffa, với tất cả lòng tôn trọng vị thế của Jerusalem. 3 thập kỷ sau đó chứng kiến làn sóng người Do Thái định cư ở đây với tư tưởng Jerusalem là quê nhà. Trong khi đó, số người Arab địa phương giảm xuống theo sự sụp đổ của đế chế Ottoman, vốn cai trị nơi này từ năm 1517.

Tù nhân Palestine ở Jerusalem dưới thời cai trị của Anh. Phản đối việc di dân đã khiến người Palestine gây ra một số cuộc bạo động nghiêm trọng, trong khi người Do Thái thách thức nhà cầm quyền Anh và lệnh hạn chế nhập cư đã được ban hành vào năm 1939. Điều này khiến nhiều người Do Thái không thể tới Jerusalem để trốn khỏi cuộc diệt chủng của Đức Quốc xã.

Chính quyền Anh trục xuất người nhập cư Do Thái từ thành phố Haifa vào năm 1947. Sau Thế chiến, năm 1947, Liên Hợp Quốc đã thông qua kế hoạch phân chia cho 2 nhà nước - một Do Thái, một Arab - với Jerusalem được quản lý bởi "chế độ quốc tế đặc biệt" do tình trạng độc nhất của nó.

David Ben-Gurion đọc Tuyên ngôn Độc lập của Israel vào ngày 14/5/1948 tại Tel Aviv. Người Arab bác bỏ kế hoạch phân chia. Một ngày sau khi Israel tuyên bố độc lập, khối các nước Arab tấn công Israel non trẻ và chuốc lấy thất bại.

Rất nhiều người Arab và Do Thái đã phải di dời chỗ ở. Jerusalem bị chia cắt: nửa phía tây trở thành một phần của nhà nước Israel và tới năm 1950 trở thành thủ đô theo luật do Israel thông qua, trong khi nửa phía đông, bao gồm cả thành cổ, do Jordan quản lý.

Sự kiện định hình rõ nhất xung đột quanh Jerusalem là cuộc chiến Arab - Israel năm 1967. Israel đã không chỉ đánh bại quân đội Arab mà còn nắm quyền kiểm soát Dải Gaza và Bán đảo Sinai của Ai Cập, khu Bờ Tây và Đông Jerusalem từ Jordan, cũng như Cao nguyên Golan từ Syria. Ảnh: Magnum Photos.

Bức tường phân chia Đông và Tây Jerusalem, năm 1967. Chiến thắng của đảng cánh hữu Likud năm 1977 đã củng cố niềm tin cho người Israel rằng Jerusalem là một phần không thể tách rời của bản sắc Do Thái. Vai trò của Jerusalem đối với lịch sử Do Thái được nhấn mạnh trong các cuộc diễu hành quân sự và các chương trình giảng dạy. Đến năm 1980, các nhà lập pháp Israel thông qua một dự luật tuyên bố "Jerusalem, hoàn chỉnh và thống nhất, là thủ đô của Israel". Bước đi này khiến cộng đồng quốc tế phẫn nộ. Ảnh: Magnum Photos.

Một cuộc đụng độ giữa người Israel và người Palestine tại Jerusalem năm 1993. Hiệp định hòa bình Oslo năm 1993 cho phép công nhận Tổ chức Giải phóng Palestine là cơ quan Palestine có quyền kiểm soát Bờ Tây và Dải Gaza nhưng trì hoãn một nghị quyết về các vấn đề cốt lõi: biên giới, người tị nạn và tình trạng của Jerusalem.

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra. Năm 2000, chuyến thăm nhà thờ Hồi giáo al-Aqsa ở thành cổ Jerusalem của Ariel Sharon, lãnh đạo phe đối lập và sau đó là thủ tướng Israel, đã làm phật lòng người Palestine và gây ra cuộc xung đột bạo lực kéo dài 5 năm, lấy đi mạng sống của khoảng 3.000 người Palestine và 1.000 người Israel.

Cảnh tượng sau một vụ đánh bom tự sát ở Đông Jerusalem năm 2001. Chủ quyền của Israel với Jerusalem vẫn chưa bao giờ được cộng đồng quốc tế thừa nhận.

Binh sĩ Israel ngăn người Palestine vào khu vực Bờ Tây, năm 2016. Sau 6 tháng trì hoãn, Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này sẽ đưa ra quyết định về việc chuyển Đại sứ quán Mỹ tại Israel tới Jerusalem. Điều này thể hiện cam kết với Israel của Washington, nhưng cũng có thể gây ra làn sóng bạo lực mới trong khu vực.

Một khu định cư Do Thái trong khu vực Đông Jerusalem. Hận thù Arab - Do Thái dai dẳng đã leo thang thành xung đột dân tộc, với Jerusalem ở vị trí trung tâm. Và cuộc xung đột này còn xa mới tìm được hồi kết.

Theo New York Times/Zing

Xem nhiều

Máy bay chở tiền rơi ở Bolivia, 15 người chết, đám đông hỗn loạn nhặt tiền

NÓNG: Ông Trump xác nhận Mỹ tấn công Iran

Iran xác nhận Lãnh tụ Tối cao Khamenei thiệt mạng

Khoảnh khắc tên lửa Iran lao xuống 'trái tim căn cứ hải quân Mỹ'

Israel tấn công phủ đầu Iran, ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc

Có thể bạn quan tâm

Iran bầu thành viên Hội đồng lãnh đạo tạm thời sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Iran sau cái chết của Lãnh tụ Tối cao Khamenei

Hội đồng chuyên gia Iran họp bầu Lãnh tụ Tối cao mới

Hé lộ quá trình CIA nắm được vị trí Lãnh tụ Iran, chia sẻ mật báo để Israel tấn công

Iran tuyên bố tiến hành đợt tấn công tên lửa mới nhằm vào Israel và các căn cứ của Mỹ

Iran tuyên bố kiên quyết đáp trả các cuộc tấn công

Iran xác nhận Lãnh tụ Tối cao Khamenei thiệt mạng

Iran phóng hơn 200 tên lửa đáp trả Israel

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ tuyên bố Lãnh tụ tối cao Iran đã chết

01/03/2026 05:23 Truyền thông Israel đưa tin ông Trump và thủ tướng Israel đã được gửi hình ảnh thi thể của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei của Iran.

70 nữ sinh Iran thiệt mạng trong vụ Israel không kích trúng trường học

28/02/2026 22:14 Số nữ sinh thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel nhằm vào thành phố Minab ở miền nam Iran ngày 28/2 đã tăng lên 70 người.

Khoảnh khắc tên lửa Iran lao xuống 'trái tim căn cứ hải quân Mỹ'

28/02/2026 19:39 Video hiện trường cho thấy tên lửa đạn đạo Iran lao xuống căn cứ Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, gây ra vụ nổ và cột khói lớn.

Iran phóng tên lửa đáp trả hành động tấn công của Israel

28/02/2026 16:46 Nhiều tiếng nổ đã vang lên tại miền Bắc Israel trong bối cảnh quân đội nước này cho biết đang triển khai hệ thống phòng không để đánh chặn các tên lửa được cho là phóng từ Iran.

NÓNG: Ông Trump xác nhận Mỹ tấn công Iran

28/02/2026 15:13 Ngày 28/2, Israel tiến hành tấn công phủ đầu Iran. Cùng lúc, Mỹ xác nhận đã không kích Iran trên không lẫn từ biển. Tuổi Trẻ Online tiếp tục cập nhật.

Israel tấn công phủ đầu Iran, ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc

28/02/2026 13:49 Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 28/2 tuyên bố Israel đã tiến hành một cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào Iran, đồng thời ban bố tình trạng khẩn cấp trên phạm vi toàn quốc.

Máy bay chở tiền rơi ở Bolivia, 15 người chết, đám đông hỗn loạn nhặt tiền

28/02/2026 09:44 Video được lan truyền trên mạng xã hội cho thấy cảnh hỗn loạn khi người dân đổ xô tới hiện trường máy bay trượt khỏi đường băng ở Bolivia, dường như để nhặt tiền trên mặt đất.

Hơn 300 người thiệt mạng trong xung đột Afghanistan - Pakistan

28/02/2026 05:04 Pakistan tuyên bố hạ hơn 270 tay súng Taliban ở Afghanistan, trong khi Kabul cho biết 55 binh sĩ của Islamabad đã thiệt mạng khi hai bên xung đột.

Nhiều nước kêu gọi công dân rời Iran và Israel ngay lập tức

27/02/2026 21:59 Các nước cảnh báo công dân rời khỏi Iran và Israel ngay lập tức do tình hình an ninh căng thẳng, trong khi đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục diễn ra tại Geneva.

Pakistan tuyên bố 'chiến tranh không hạn chế' với Afghanistan

27/02/2026 09:42 Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan tuyên bố nước này bước vào "chiến tranh không hạn chế" với Afghanistan, sau khi Taliban mở đợt tấn công trả đũa dọc biên giới.

Nga chặn âm mưu tấn công sỹ quan quân đội cấp cao tại St. Petersburg

27/02/2026 05:01 Theo thông cáo của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB), 2 nghi phạm bị cho là đã lên kế hoạch sử dụng một thiết bị nổ tự chế để tấn công sỹ quan cấp cao của nước này theo chỉ đạo từ nước ngoài.

IIF: Nợ toàn cầu tăng lên mức kỷ lục 348.000 tỷ USD trong năm 2025

26/02/2026 15:23 Theo IIF, chu kỳ nợ hiện nay ít phụ thuộc vào hộ gia đình hay doanh nghiệp, mà chủ yếu xuất phát từ tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài ở các nền kinh tế lớn.

Mexico bắt giữ thêm nhân vật chủ chốt liên quan đến băng nhóm ma túy CJNG

26/02/2026 13:34 Mexico vừa bắt giữ đối tượng Isaac Moreno Romero, là thủ lĩnh băng nhóm buôn ma túy Thế hệ mới Jalisco liên quan đến các hành vi bắt cóc, tống tiền, giết người và buôn bán nhiên liệu trái phép.

Mỹ điều động thêm 6 tiêm kích tàng hình F-22 tới Trung Đông

26/02/2026 08:16 Sáu chiếc F-22 đã cất cánh từ Mỹ vào đầu ngày 25/2 (giờ địa phương), hội quân với các máy bay tiếp dầu đi kèm và hiện đang trên đường tới căn cứ không quân Royal Air Force Lakenheath ở Anh.

EU siết chặt kiểm tra nguyên liệu sữa trẻ em nhập khẩu từ Trung Quốc

26/02/2026 05:04 Liên minh châu Âu (EU) đang áp đặt các biện pháp kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn đối với việc nhập khẩu một loại nguyên liệu sữa trẻ em từ Trung Quốc, sau khi thành phần này được xác định là nguồn gốc gây ra vụ bê bối nhiễm độc sữa trẻ em nghiêm trọng thời gian qua.

Tổng thống Trump: 'Nước Mỹ đã trở lại'

25/02/2026 10:38 Trong Thông điệp Liên bang đầu tiên của nhiệm kỳ hai, ông Trump dự kiến ca ngợi thành tựu kinh tế, công bố chính sách mới về chi phí sinh hoạt giữa lúc tỷ lệ ủng hộ suy giảm.

Đâm dao liên tiếp tại Mỹ, 5 người thiệt mạng

25/02/2026 07:29 Một người đàn ông liên tiếp đâm 4 người thiệt mạng tại bang Washington của Mỹ trước khi bị cảnh sát bắn chết.

Thái Lan - Campuchia đấu súng phóng lựu qua biên giới

25/02/2026 04:00 Binh sĩ Thái Lan và Campuchia bắn súng phóng lựu qua biên giới, cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận hòa bình.

Slovakia cắt nguồn điện khẩn cấp cho Ukraine

24/02/2026 14:05 Slovakia ngừng cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraine, sau khi Kiev không khôi phục đường ống dẫn dầu Druzhba theo yêu cầu của nước này và Hungary.

Nga: Nổ gần ga trung tâm Moskva, 1 cảnh sát thiệt mạng

24/02/2026 12:30 Truyền thông Nga đưa tin, 1 cảnh sát giao thông đã thiệt mạng và 2 người bị thương sau khi một thiết bị chưa xác định phát nổ rạng sáng 24/2 gần ga tàu Savelovsky ở thủ đô Moskva.

Mexico huy động gần 10.000 binh sĩ để đối phó băng đảng

24/02/2026 10:01 Quân đội Mexico triển khai gần 10.000 binh sĩ đến khu vực miền tây, nhằm đối phó tình trạng bạo lực sau khi trùm ma túy Oseguera bị tiêu diệt.

Văn hóa 'làm việc đến chết' phai nhạt ở Nhật

24/02/2026 04:00 Lao động Nhật Bản hiện làm việc ít giờ hơn Mỹ và Italy, cho thấy nỗ lực giảm thiểu tình trạng "làm việc tới chết" đã có hiệu quả.

Mỹ dừng thu thuế đối ứng từ 24/2

23/02/2026 17:04 Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ dừng thu các mức thuế áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) từ 24/2.

Tai nạn xe buýt nghiêm trọng, gần 20 người thiệt mạng

23/02/2026 14:27 Rạng sáng 23/2 theo giờ địa phương, một vụ tai nạn xe buýt nghiêm trọng đã xảy ra tại huyện Dhading, miền Trung Nepal, khiến ít nhất 18 người thiệt mạng, trong đó có 2 công dân nước ngoài và 27 người bị thương.

Ông Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên

23/02/2026 07:55 Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên đã tái bầu ông Kim Jong Un làm Tổng Bí thư, ca ngợi sự cải thiện nhanh chóng khả năng răn đe chiến tranh dựa trên hạt nhân của đất nước dưới sự lãnh đạo của ông.

Điện Kremlin cảnh báo sẽ đáp trả bằng vũ khí hạt nhân nếu Estonia tiếp nhận vũ khí hạt nhân

23/02/2026 05:48 Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Liên bang Nga không đe dọa quốc gia Baltic này, nhưng sẽ nhắm vũ khí hạt nhân vào Estonia nếu vũ khí hạt nhân của NATO được triển khai tại đó.

Chiêm ngưỡng bức bích họa khổng lồ 'Mona Lisa xứ Mỹ Latin' tạo nên từ 100.000 nắp chai nhựa

22/02/2026 17:55 Phiên bản hiện đại của bức chân dung ‘Mona Lisa’ được một nghệ sĩ người Venezuela tạo nên từ khoảng 100.000 chiếc nắp chai nhựa.

Hoàng gia không phản đối việc loại cựu Hoàng tử Andrew khỏi danh sách kế vị

22/02/2026 12:13 Các nguồn tin Hoàng gia Anh nói rằng Nhà vua Charles sẽ không can thiệp việc quốc hội nước này muốn loại cựu Hoàng tử Andrew khỏi danh sách kế vị.

Ông Trump nâng thuế bổ sung từ 10% lên 15%

22/02/2026 08:08 Gần một ngày sau khi ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% với toàn cầu, Tổng thống Mỹ tiếp tục nâng thuế lên 15% và nói "đã kiểm chứng về pháp lý".

Hong Kong chi 870 triệu USD mua lại 7 tòa chung cư bị cháy

22/02/2026 05:07 Hong Kong quyết định chi 870 triệu USD để mua lại các căn hộ bị phá hủy trong thảm kịch cháy chung cư năm ngoái, thay vì xây dựng lại 7 tòa nhà.