KHÁI NIỆM, CẤU TẠO TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA ESTE

Trung tâm gia sư – dạy kèm tại nhà NTIC TP. Đà Nẵng xin ra mắt KHÁI NIỆM, CẤU TẠO TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA ESTE nhằm mục đích tương hỗ cho những bạn có thêm tư liệu học tập. Chúc những bạn học tốt môn học này .

A. Lý thuyết 

I. Khái niệm – Phân loại

Bạn đang đọc: KHÁI NIỆM, CẤU TẠO TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA ESTE

1. Khái niệm– Este là mẫu sản phẩm được tạo thành khi thay nhóm – OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm – OR ’ của ancol .– Công thức chung của 1 số este :+ Este tạo bởi axit đơn chức và rượu đơn chức RCOOH và R’OH : RCOOR ’Nếu R và R ’ là gốc no thì este là CnH2nO2 ( n ≥ 2 )+ Este tạo bởi axit đơn chức RCOOH và rượu đa chức R ’ ( OH ) n : ( RCOO ) nR ’+ Este tạo bởi axit đa chức R ( COOH ) m và rượu đơn chức : R ( COOR ’ ) m+ Este tạo bởi axit đa chức R ( COOH ) m và rượu đa chức R ’ ( OH ) n : ( ít gặp ) Rn ( COOR ’ ) n. mR’m

2. Phân loại– Tùy theo đặc thù của gốc hidrocacbon và số nhóm cacboxyl, este được chia thành nhiều loại khác nhau như : este no, este không no, este đơn chức, đa chức …

3. Đồng phân– Ứng với công thức CnH2nO2 hoàn toàn có thể có những loại đồng phân mạch hở sau :+ Axit no, đơn chức+ Este no, đơn chức+ Andehit – rượu+ Xeton – rượu+ Andehit – ete+ Xeton – ete– Các đồng phân este đơn chức gồm có đồng phân mạch cacbon của gốc ancol và đồng phân mạch cacbon của gốc axit tạo thành este .Ví dụ : ứng với CTPT C4H8O2 có những đồng phân este sau :HCOOCH2-CH2-CH3 : n-propyl fomatHCOOCH – ( CH3 ) 2 : isopropyl fomatCH3COOC2H5 : etyl axetatC2H5COOCH3 : metyl propionat

II. Danh pháp

1. Với ancol đơn chức R’OH

Tên este = tên gốc hidrocacbon R ’ + tên gốc axit ( đổi đuôi ic = at )Ví dụ :CH3COOC2H5 : etyl axetatCH2 = CH-COO-CH3 : metyl acrylat

2. Với ancol đa chứcTên este = tên ancol + tên gốc axitVí dụ :CH2OOC-CH3 : etylenglycol điaxetatCH2OOC-CH3

III.Tính chất vật lí

1. Trạng thái– Đa số ở trạng thái lỏng. Những este có KLPT rất lớn hoàn toàn có thể ở trạng thái rắn ( như mỡ động vật hoang dã, sáp ong … )

2. Nhiệt độ sôi– Thấp, dễ bay hơi do không tạo link hidro giữa những phân tử .

3. Tính tan– Ít tan hoặc không tan trong nước do không tạo link hidro giữa những phân tử với nước .

4. Đa số những este có mùi thơm đặc trưng– Isoamyl axetat : CH3COOCH2CH2 ( CH3 ) 2 : mùi chuối– Etyl butirat : CH3CH2CH2COOC4H9 : mùi dứa– Geranyl axetat : CH3COOC10H17 : mùi hoa hồng …

IV. Tính chất hóa học

 

Xem thêm: Công Thức Electron Của Hno3 H2Co3, Viết Công Thức Cấu Tạo Hno3

 1. Phản ứng thủy phân

RCOOR ’ ­ + H2O ↔ RCOOH + R’OH– Phản ứng thực thi trong môi trường tự nhiên axit loãng và được đun nóng .– Muốn tăng hiệu suất của phản ứng thủy phân este phải dùng dư nước và sử dụng chất xúc tác axit, đun nóng hỗn hợp phản ứng .– Nếu ancol sinh ra không bền thì phản ứng xảy ra theo một chiều .

 2. Phản ứng thủy phân trong môi trường kiềm (phản ứng xà phòng hóa)

RCOOR ’ ­ + NaOH → RCOONa + R’OH

– mchất rắn sau phản ứng = mmuối + mkiềm dư .– Với este đơn chức : neste phản ứng = nNaOHphản ứng = nmuối = nancol .

4. Một số phản ứng riêng

– Este của ancol không bền khi thủy phân hoặc xà phòng hóa không thu được ancol :RCOOCH = CH2 + H2O → RCOOH + CH3CHO– Este của phenol phản ứng tạo ra hai muối và nước :RCOOC6H5 + 2N aOH → RCOONa + C6H5ONa + H2O– Este của axit fomic ( HCOO ) xR có năng lực tham gia phản ứng tráng gương .( HCOO ) xR + 2 xAgNO3 + 3 xNH3 + xH2O → ( NH4CO3 ) xR + 2 xAg + 2 xNH4NO3– Nếu este có gốc axit hoặc gốc Ancol không no thì este đó còn tham gia được phản ứng cộng, phản ứng trùng hợp và phản ứng oxi hóa không trọn vẹn .CH2 = CH-COOCH3 + Br2 → CH2Br-CHBr-COOCH3nCH2 = C ( CH3 ) COOCH3 → ( – CH2-C ( CH3 ) ( COOCH3 ) – ) n( Poli ( MetylMetacrylat ) – Plexiglass – thủy tinh hữu cơ )nCH3COOCH = CH2 → ( – CH2-CH ( OOCCH3 ) – ) n( poli ( vinyl axetat ) – PVA )

V. Điều chế

1. Thực hiện phản ứng este hóa giữa ancol và axit

yR ( COOH ) x + xR ’ ( OH ) y ↔ Ry ( COO ) xyR’x + xyH2O ( H +, t0 )

2. Thực hiện phản ứng cộng giữa axit và hiđrocacbon không no

RCOOH + C2H2 → RCOOCH = CH2

3. Thực hiện phản ứng giữa muối Na của axit và dẫn xuất halogen

RCOONa + R’X → RCOOR ’ + NaX ( xt, t0 )

4. Thực hiện phản ứng giữa phenol và anhidrit axit

( RCO ) 2O + C6H5OH → RCOOC6H5 + RCOOH

VI. Ứng dụng

* Các este có ứng dụng thoáng đãng trong đời sống .– Làm dung môi. VD : butyl và amyl axetat được dùng để pha sơn tổng hợp .– Sản xuất nhiều chất quan trọng như : poli ( metyl acrylat ) và poli ( metyl metacrylat ) dùng làm thủy tinh hữu cơ ; poli ( vinyl axetat ) dùng làm chất dẻo hoặc thủy phân thành poli ( vinyl ancol ) dùng làm keo dán .– Một số este của axit phtalic được dùng là chất hóa dẻo, dược phẩm …– Một số este có mùi thơm hoa quả được dùng trong công nghiệp thực phẩm và mĩ phẩm …Ví dụ : Isoamyl axetat : CH3COOCH2CH2 ( CH3 ) 2 : mùi chuối, dùng trong thực phẩmGeranyl axetat : CH3COOC10H17 : mùi hoa hồng, dùng trong mĩ phẩm …

VII. Nhận biết este

– Este của axit fomic có năng lực tráng gương .– Các este của ancol không bền bị thủy phân tạo anđehit có năng lực tráng gương .– Este không no có phản ứng làm mất màu dung dịch Brom– Este của glixerol hoặc chất béo khi thủy phân cho mẫu sản phẩm hòa tan Cu ( OH ) 2 .

B. Bài tập vận dụng

tải về

Trung tâm luyện thi, gia sư – dạy kèm tại nhà NTIC Đà Nẵng

LIÊN HỆ NGAY VỚI CHÚNG TÔI ĐỂ BIẾT THÊM THÔNG TIN CHI TIẾT

Xem thêm: Công Thức Electron Của Hno3 H2Co3, Viết Công Thức Cấu Tạo Hno3

ĐÀO TẠO NTIC  

Địa chỉ: Đường nguyễn lương bằng, P.Hoà Khánh Bắc, Q.Liêu Chiểu, Tp.Đà NẵngHotline: 0905540067 – 0778494857 

Email: [email protected]