Khơi Lại Lịch Sử Cuộc Chạy Marathon đầu Tiên - VnExpress

Theo truyền thuyết Hy Lạp, cuộc chạy bộ đường dài đầu tiên là của một chiến binh Athen, người đã vượt quãng đường dài 42 km để cảnh báo về một cuộc tấn công của binh sĩ Ba Tư.

Trước đây, các lịch sử gia cho rằng cuộc chạy bộ đó diễn ra vào ngày 12/9, dựa trên những tư liệu cổ về mặt trăng. Họ xác định ngày tháng dựa vào lịch Athen, bắt đầu vào ngày trăng non đầu tiên sau hạ chí.

Nhưng nhóm chuyên gia đến từ Đại học Texas ở San Marcos tuyên bố kết luận đó là sai lầm. Họ đã tính toán lại ngày tháng dựa trên lịch của người Spartơ, bắt đầu vào ngày trăng non đầu tiên sau thu phân, và tìm ra hôm đó là ngày 12/8. Nếu đúng như vậy, chiến binh báo tin đó đã phải chịu cái nóng 39 độ C, chứ không phải 28 độ C vào tháng 9. Và chính cái nắng gay gắt đã giết chết anh ta, cả nhóm kết luận.

"Có vẻ hợp lý khi một người đã chạy hết sức mình nhằm cứu giúp những người anh em đã ngã bổ nhào và tắt thở khi vừa đến nơi", Russell Doescher tại Viện vật lý phát biểu.

Câu chuyện về cuộc chạy marathon lịch sử bắt đầu vào năm 490 trước Công nguyên, khi hoàng đế Ba Tư gửi một đội quân gồm 25.000 binh sĩ đến trừng phạt Athen vì tội bạo loạn. Đội quân đổ bộ lên thị trấn Marathon ven biển, cách Athen 42 km, nơi được canh giữ bởi 10.000 binh lính.

Thua kém về số lượng chiến binh, nên đội quân Athen lúc đó đã cử một người chạy chuyên nghiệp tên là Pheidippides tới Sparta để xin viện trợ. Anh đã thực hiện một chuyến đi dài 240 km chỉ trong một ngày, để khi đến nơi mới phát hiện ra rằng một lễ hội tôn giáo đã ngăn cấm người Sparta đánh nhau cho đến ngày trăng tròn vào 6 ngày sau.

Binh lính Athen đã đơn độc chống lại đội quân Ba Tư tại Marathon và giành chiến thắng. Nhưng một nhóm quân của Ba Tư đã dong thuyền tới tới Athen vì vậy đội quân quả cảm lại vội vàng cử một người trở lại Athen để cảnh báo về cuộc tấn công, và lần này không biết vì lý do gì vẫn là Pheidippides. Người đưa tin đã chạy quãng đường 42 km không ngừng nghỉ và gục chết ngay khi vừa báo tin.

Điều này đã gợi lên một số nghi ngờ ở những vận động viên chạy chuyên nghiệp. "Câu chuyện rõ ràng là không hợp lý. Làm sao có thể như thế khi thực tế hàng nghìn vận động viên marathon ngày nay vẫn chạy đua với nhau hàng tuần mà không gặp rủi ro nào, trong khi một kẻ chạy bộ chuyên nghiệp lại không những gục ngã mà còn đột tử", Jim Fixx viết trong cuốn sách về môn chạy vào năm 1978.

Nhưng ngày tháng mới do nhóm chuyên gia tại Đại học Texas đưa ra có thể đã mang tới một lý giải hợp lý. Pheidippides đã chết vì cái nóng gay gắt của mùa hè.

Những vận động viên ngày nay sẽ lặp lại sự kiện marathon lịch sử tại Thế vận hội Olympic 2004 diễn ra ở Hy Lạp trong tháng tới. Để tránh số phận tương tự với ông tổ marathon, những người tham gia sẽ xuất phát từ 6 giờ chiều và chạy dưới ánh sáng mát dịu của trăng rằm.

Minh Thi (theo Newscientist)