[Kì Cà Kì Cục án HP] Số đầu Tiên: Nhà Malfoy Chứng Tỏ đẳng Cấp ứ ...

Ở tập 1, Harry Potter và hòn đá triết gia (bản dịch tiếng Việt là Harry Potter và hòn đá phù thủy), ngay chương 9 “Cuộc giao đấu nửa đêm ” có đoạn đề cập đến “phương tiện vận chuyển” của nhà Malfoy:

Ngoài lá thư trước đây của bác Hagrid, Harry không hề nhận thêm được bức nào. dĩ nhiên Malfoy cũng có để ý đến chuyện này. Khi con ó của nó mang đến những bọc kẹo từ nhà gửi, nó háo hức bày ra đầy cả bàn nhà Slytherin.

Hãy xem bản gốc tiếng Anh của truyện xem con chim đó là con quái nào nhá:

Harry hadn’t had a single letter since Hagrid’s note, something that Malfoy had been quick to notice, of course. Malfoy’s eagle owl was always bringing him packages of sweets from home, which he opened gloatingly at the Slytherin table.

Như vậy, nhà Malfoy vẫn xài cú liên lạc như nhiều phù thủy khác mà thôi. Tất nhiên, họ chơi trội bằng cách chọn giống cú đại bàng.

Eagle Owl còn gọi là cú đại bàng, đây là một trong những loài cú lớn nhất, có sải cánh tầm 1,5 m. Loài cú này là kẻ săn mồi đáng sợ trong thế giới động vật. Thức ăn của chúng bao gồm các loài động vật có vú kích thước nhỏ, rắn và nhiều loài bò sát, thậm chí cả những con mồi lớn hơn như cáo, các loài chim có kích thước tương đương và cả các loài cú khác. Ấy thế mà qua bản dịch tiếng Việt, thứ chúng ta nhận được là… Con Ó, cũng là một loài chim săn mồi. Chỉ khác một điều là cú thường ăn chuột và ó thường xơi cá. Và chắc chắn một trăm phần trăm ó không thể “đại tiện” qua đường mỏ và không quay ngược đầu 180 độ như cú. Phải chăng Lý Lan dùng nhiều dầu gió hay pin hiệu này nên bứng luôn vào sách?

Vấn đề ở chỗ, tên 2 con vật này tiếng La Tinh có âm khá gần nhau, cú đại bàng là Bubo bubo còn con ó là Buteo Buteo. Có lẽ vì thế mà Lý Lan có sự nhầm lẫn. Mặt khác, bối cảnh dịch Harry Potter lúc đó chưa có wikipedia mà soi mà ngắm hay đối chiếu từ ngữ và dịch giả cũng không phải là nhà khoa học để nắm hết các giống loài cú trong tác phẩm Harry Potter.

Đương nhiên, có kha khá bản dịch tiếng Việt khác “chơi luôn” từ “đại bàng”, thậm chí qua các bản dịch từ đồng nhân Trung Quốc còn biến tấu luôn thành “chim ưng”… cái này chắc JKR chỉ có nước khóc thét.

Đối với bà con quen thuộc với QT khi dịch đồng nhân Harry Potter, sẽ để ý khi bấm tự động dịch, chúng ta sẽ nhận được cụm từ “con cú mèo” (貓頭鷹 māotóuyīng) bất kể trường hợp nào. Ngay trong quá trình dịch Mai Hoa. Tam Lộng cũng gặp… tình cảnh trên dù Hedwig là “cú tuyết” không phải “cú mèo”.

Còn trong bản dịch của Lý Lan và hầu hết những bản dịch tiếng Việt khác, chúng ta có được từ “con cú” hoặc là “cú” tùy theo ngữ cảnh.

Nhưng với “sự cố” Cú Đại Bàng ở trên chứng tỏ số lượng giống loài cú trong Harry Potter khá phong phú. Vậy, câu hỏi đặt ra là: Có bao nhiêu loài cú xuất hiện trong Harry Potter?

Đó là những giống cú sau:

1.Tawny owl (cú hung) : Cú Hung hay Cú Nâu là một loài cú thường thấy trong rừng khắp các lục Á-Âu. Phần dưới bụng của nó là màu nhạt với vệt tối, và trên lưng màu nâu hoặc màu xám. Một số phân loài được công nhận có cả hai biến thể . Tổ được thường làm trong một lỗ cây nơi mà nó có thể bảo vệ trứng của nó và chim non ,chống lại kẻ thù tiềm năng. Loài cú này không di cư và lãnh thổ rất cao. Nhiều loài chim non chết đói nếu nó không thể tìm thấy lãnh thổ của cha mẹ chăm sóc khi bắt đầu rời tổ. Bản dịch tiếng Việt dùng các cụm từ sau “con cú màu nâu hung hung “,”con cú bự hung”, “con cú hung”, “con cú vàng nâu”, “con cú vàng nâu” dù chỉ với mỗi chữ… “tawny”

2. Screech owl (cú rít): Loài cú này sinh sống ở phía đông của lục địa Bắc Mỹ, từ Canada đến Mexico. Chúng có cơ thể nhỏ, ngắn và bè. Một con cú trưởng thành có chiều dài cơ thể từ 16-25 cm và nặng khoảng 120-240 gram. Trên thực tế, các con cú thuộc loài này không có tiếng kêu rít lên như tên gọi của chúng mà có tiếng kêu run rẩy rất ngắn, chỉ từ 3-5 giây. Vì có kích thước nhỏ nên con người hầu như chỉ có thể nghe tiếng của loài cú này mà ít khi nhìn thấy chúng. Đa phần đều dịch là “con cú mèo”, đến mãi chương 2 tập 5 mới dịch là “cú rít”. Đại diện là cú Hermes của Percy Weasley.

3. Barn owl (cú lợn): là loài phân bố rộng rãi nhất của họ cú, và là một trong những loài phổ biến nhất của loài chim. Chúng cũng được gọi là Common Barn Owl (Cú Lợn Thường), để phân biệt với các loài khác trong Họ Cú lợn (Tytonidae). Chúng được tìm thấy gần như bất cứ nơi nào trên thế giới ngoại trừ vùng cực và các vùng sa mạc châu Á, phía bắc của vành đai Alp, hầu hết Indonesia, và các đảo Thái Bình Dương . Mặt hình trái tim là đặc điểm nổi bật của cú lợn. Bản dịch tiếng Việt dùng các cụm từ sau “con cú”, “con chim lợn”, “con cú heo”, “con cú trại”. Nhà Longbottom sử dụng giống cú lợn để liên lạc.

4. Brown owl (cú nâu): chính là cú hung. Hai con này là một loài. Bản dịch tiếng Việt dùng “con cú nâu” cũng không sai.

5. Snowy owl (cú tuyết): Đặc trưng của loài cú tuyết là bộ lông đa phần trắng, con đực trưởng thành có màu lông trắng hoàn toàn, đôi mắt vàng và mỏ dài đen. Đây cũng là một trong những loài cú lớn nhất và nặng nhất trong họ Cú. Loài cú này được tìm thấy chủ yếu ở Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Đây chính là bợn Hedwig ạ. Bản dịch tiếng Việt dùng cụm từ “con cú trắng như tuyết” để nói về “snowy owl” làm ta tưởng Hedwig xài ô mô. Ngoài ra có bà Termeritus Shanks (1 bức tranh ở Hogwarts) cũng có 1 con. Brodwin là con cú đậu trên nóc phủ thủ tướng Anh cũng thuộc giống cú tuyết.

6. Eagle owl (cú đại bàng): đã giải thích ở trên. Bản dịch tiếng Việt dùng các từ sau “con ó”, “con cú diều hâu”, “con cú lớn”, … tới mãi chương 29 tập 4 mới dùng đúng là “con cú đại bàng” chắc là rút kinh nghiệm! Ngoài nhà Malfoy (con cú tên Marcelon) cũng có nhà Lovegood xài con này.

7. Grey owl/Great Grey owl (cú xám lớn): Cú xám lớn là loài cú có chiều dài cơ thể lớn nhất trong họ Cú. Mặc dù có cơ thể dài và bộ lông dày nhưng loài cú này lại có trọng lượng khá nhỏ với cân nặng trung bình khoảng 1 kg. Một con cú trưởng thành có đầu tròn lớn, mặt màu xám, đôi mắt vàng với hai vòng tròn tối màu bao quanh. Chương 14 cuốn 3 có một con vật lạ tên là “con Xám Vĩ”?!!! Đại diện là Errol, cú của gia đình Weasley.

8. Scops owl (cú mèo khoang cổ/Collared Scops Owl) là một loài chim cú cư trú tại Nam Á từ phía bắc Việt Nam, phía Bắc Ấn Độ và phía đông dãy Himalaya , phía nam Trung Quốc. Nó là một phần di cư, với một số loài chim trú đông tại Ấn Độ, Sri Lanka và Malaysia. Loài này trước đây được coi là bao gồm trong những gì bây giờ tách ra như là Scops(Otus bakkamoena) Cú Ấn Độ. Bản dịch tiếng Việt dùng các từ sau “cú mèo nhỏ”, “con cú nhí”. Đại diện là cú Pigwidgeon của Ron Weasley.

Rõ ràng, JKR chỉ dùng những từ thông dụng để chỉ giống loài cú chứ không dùng từ khoa học gì mang tính đánh đố cả. Nhưng mà… do sai từ bản dịch nên các tác giả đồng nhân Trung Quốc cứ nghĩ con chim nào cũng giao thư được trong Harry Potter nên “chém” tá lả từ “đại bàng”, “chim ưng” lên đến “phượng hoàng” còn tàm tạm (thôi thì mấy con đó cũng có bên Anh) nhưng đến cả “tiên hạc” thì trở nên vô cùng khó hiểu! Chắc để chứng tỏ đẳng cấp VIP của nhân vật vì lỡ “chém” lý lịch hết hồn mất rồi!

Kỳ 1 kết thúc tại đây. Bà con chuẩn bị lọt hố kỳ hai với màn… VẮT SỮA NAGINI!

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...

Có liên quan