Kĩ Năng Viết Lách - Thai Quynh Nhi Studying

Tránh lời lẽ sáo rỗng. Sáo rỗng là cụm từ, ý tưởng hay tình huống được dùng nhiều lần quá nên mất tác dụng.[8]Chúng cũng chỉ để lại ấn tượng chung chung với độc giả. Dù bạn viết tiểu thuyết hư cấu hay thông thường thì loại bỏ những câu văn sáo rỗng sẽ làm bài viết hay hơn.[9]

• “Đó là một đêm tối tăm và bão tố” là một ví dụ điển hình của câu văn sáo rỗng—thậm chí là hình mẫu sáo rỗng. So sánh với các câu văn về thời tiết sau đây:[10]
  • “Đó là một ngày tháng Tư trời sáng và lạnh, đồng hồ điểm 13 tiếng.”—1984, tác giả George Orwell. Không tối tăm, bão tố hay đêm tối. Nhưng bạn có thể khẳng định ngay từ đầu rằng có điều gì đó không bình thường ở 1984.
  • “Bầu trời có màu sắc như màn hình TV chuyển sang một kênh chết chóc.”—Neuromancer, tác giả William Gibson, trong cùng cuốn sách sử dụng từ “không gian mạng”. Nó không chỉ nói về thời tiết mà còn ngay lập tức đưa độc giả vào thế giới đen tối của câu chuyện.
  • ““Đây là thời điểm tốt nhất, cũng là thời điểm tệ nhất, đây là độ tuổi của sự khôn ngoan, cũng là độ tuổi của sự ngu dốt, là kỷ nguyên của niềm tin, cũng là kỷ nguyên của sự ngờ vực, đây là thời đại Ánh sáng, cũng là thời đại Bóng tối, đây là mùa xuân hy vọng, cũng là mua đông thất vọng, chúng ta đã từng có tất cả, giờ không còn gì, chúng ta sẽ lên Thiên đường, tất cả chúng ta sẽ tới thẳng một nơi, một thời kỳ khác xa hiện tại, nơi một số quan chức ồn ào khăng khăng mình phân biệt rõ thiện ác, hay chỉ trong mức độ so sánh.”—A Tale of Two Cities, tác giả Charles Dickens. Thời tiết, cảm xúc, sự nguyền rủa, và nỗi tuyệt vọng—Dickens bao trùm tất cả trong câu mở đầu để người đọc sẵn sàng cho phần tiếp theo.
• Bạn nên tránh sự sáo rỗng khi viết về bản thân. Viết rằng bạn là “người của công chúng” cũng không đưa ra thông tin gì về bản thân bạn. Viết rằng bạn giao tiếp tốt với nhiều người vì bạn lớn lên trong gia đình có nhiều anh chị em và sống ở 6 quốc gia cũng giúp độc giả hiểu được bạn là “người của công chúng” mà không cần phụ thuộc vào ngôn từ.

Tránh khái quát. Một trong những đặc điểm dễ thấy nhất của bài viết cẩu thả là khái quát rộng. Ví dụ, bạn có thể viết như sau trong bài viết học thuật “Ở thời hiện đại, chúng ta có tiến bộ rất nhiều so với con người hàng trăm năm trước.” Tuyên bố này đưa ra hàng loạt giả định vô căn cứ và không thể khẳng định ý tưởng quan trọng chính là “sự tiến bộ”. Hãy viết ngắn gọn, súc tích. Dù bạn viết truyện ngắn hay bài luận học thuật, đưa ra tuyên bố rõ ràng và bao quát sẽ giúp cải thiện bài viết của bạn.[11]

• Điều này cũng áp dụng với viết sáng tạo. Không tự giả định điều gì khi chưa kiểm chứng. Ví dụ, nếu bạn viết truyện về nhân vật nữ, đừng mặc định rằng cô ấy nhạy cảm hơn nam giới hay nhẹ nhàng và tốt bụng. Cách tư duy chủ quan này sẽ làm bạn mắc kẹt trong lối suy nghĩ và không thể khám phá nhiều mặt thực tế khác.

Sao lưu những gì bạn nói. Đừng suy đoán mà không có chứng cứ. Trong bài viết sáng tạo, điều này cũng tương tự như quy tắc“diễn đạt, đừng kể”. Đừng chỉ nói rằng nếu không có lực lượng cảnh sát, xã hội sẽ sụp đổ. Tại sao lại như vậy? Bằng chứng đâu? Diễn giải suy nghĩ đằng sau tuyên bố để độc giả hiểu được điều bạn nói. Nó cũng giúp họ quyết định xem có nên đồng tình với bạn không.

Thận trọng khi dùng phép ẩn dụ, ví von. Mặc dù phép ẩn dụ hay ví von hay có thể làm câu văn thêm sống động, nhưng dùng không đúng cách sẽ phản tác dụng. Lạm dụng phép ẩn dụ và ví von cũng có thể khiến độc giả nghĩ rằng bạn không tự tin với những điều mình nói và phụ thuộc số liệu để giải thích ý tưởng của bản thân. Chúng cũng nhanh chóng trở nên sáo rỗng.

• Ẩn dụ “kết hợp” là sự pha trộn hai phép ẩn dụ. Ví dụ, “Chúng ta sẽ đốt cây cầu khi đến nơi” kết hợp với phép ẩn dụ thông thường “Chúng ta sẽ băng qua cây cầu khi đến nơi” và “Đừng đốt cầu”. Nếu bạn không chắc về cách sử dụng ẩn dụ, hãy tra cứu kỹ càng hoặc không nên dùng.

Phá luật. Một tác giả tài năng không chỉ chăm chăm làm theo quy tắc—họ biết khi nào nên phá luật và phá như thế nào. Tất cả mọi thứ từ ngữ pháp truyền thống cho tới những lời khuyên khi viết đều có thể thay đổi nếu bạn biết cách cải thiện. Quan trọng là bạn phải viết đủ hay và chỉ phá vỡ quy tắc khi làm chủ được nó.

• Sự tiết chế là chìa khóa. Sử dụng câu hỏi tu từ để tạo mở đầu thuyết phục có thể sẽ hiệu quả. Sử dụng một chuỗi sáu câu hỏi tu từ sẽ làm giảm sự hiểu quả. Hãy sáng suốt lựa chọn khi nào và tại sao bạn nên phá vỡ quy tắc.

Chỉnh sửa. Chỉnh sửa là phần quan trọng nhất khi viết. Sau khi viết xong đoạn văn thì nên đợi sau một ngày hãy đọc lại, tìm những chỗ khó hiểu hay tháo dỡ toàn bộ đoạn văn—bất kỳ điều gì làm đoạn văn hay hơn. Sau khi hoàn tất, để người khác đọc đoạn văn.

• Một số người nhầm lẫn giữa “chỉnh sửa” và “soát lỗi”. Cả hai đều quan trọng, nhưng chỉnh sửa tập trung vào phần nội dung. Đừng quá để ý đến từ ngữ hay một ý tưởng cụ thể nào khi bạn không có ý định thay đổi, trong khi bạn phát hiện ra ý tưởng đó sẽ rõ ràng hay hiệu quả hơn nếu diễn đạt theo cách khác. Soát lỗi mang tính kỹ thuật hơn và tìm ra lỗi sai ngữ pháp, chính tả, dấu câu và định dạng.

Đọc để Viết

Chọn sách hay. Dù bạn viết thể loại gì thì việc làm quen với những ví dụ kinh điển thuộc cùng thể loại sẽ giúp bạn cải thiện kỹ năng viết. Đọc và tìm hiểu tác phẩm của những nhà văn nổi tiếng và có tầm ảnh hưởng để học cách dùng từ và xem phản hồi của độc giả. Đắm mình trong tác phẩm của nhà văn nổi tiếng, bạn sẽ mở rộng vốn từ vựng, kiến thức và trí tưởng tượng.[12][13]

• Tìm nhiều cách khác nhau để sắp xếp đoạn văn hoặc trình bày câu chuyện.
• Thử so sánh cách tiếp cận cùng một vấn đề của nhiều tác giả khác nhau. Ví dụ, Death of Ivan Ilych (Cái Chết Của Ivan IIych) của Tolstoy và The Snows of Kilimanjaro (Tuyết Trên Đỉnh Kilimanjaro) của Hemingway.
• Ghi nhớ rằng ngay cả khi bạn viết truyện bình thường hay bài viết học thuật thì tham khảo những tác phẩm hay cũng cải thiện giọng văn của bạn. Bạn càng làm quen với nhiều cách để kết nối ý tưởng, thì cách diễn đạt lại càng đa dạng và mang phong cách của riêng bạn hơn.

Ám chỉ thông qua văn hóa. Bạn có thể không nhận ra, nhưng sách, phim ảnh hay các phương tiện truyền thông khác đều chứa đựng sự tham khảo và lòng kính trọng với các tác phẩm văn học điển hình. Đọc những cuốn sách cổ điển, bạn sẽ xây dựng kiến thức về văn hóa dễ dàng hơn là tự thu thập.

Bạn cần hiểu tại sao một tác phẩm cổ điển lại được coi là hay. Bạn có thể đọc tiểu thuyết The Catcher in the Rye (Bắt Trẻ Đồng Xanh) nhưng “không hiểu” hay nhận ra giá trị của nó ngay lập tức. Nếu điều này xảy ra, hãy thử đọc vài bài tiểu luận về tác phẩm đó để hiểu tại sao nó lại có sức ảnh hưởng lớn vậy. Bạn có thể khám phá từng lớp nghĩa. Hiểu được điều gì làm tác phẩm đó hay là cách tốt nhất để cải thiện kỹ năng.

• Quy tắc này cũng áp dụng cho bài viết bình thường và bài viết học thuật. Tham khảo một số tác phẩm của tác giả nổi tiếng trong lĩnh vực của bạn. Điều gì khiến họ nổi tiếng? Họ làm việc như thế nào? Điều gì bạn có thể học tập từ họ?

Tới rạp hát. Các vở kịch được viết và đưa vào biểu diễn. Nếu bạn không “hiểu” một tác phẩm văn học, hãy tìm đến một buổi biểu diễn. Nếu không tìm thấy, đọc to tác phẩm đó lên. Đặt mình vào vị trí của nhân vật. Lắng nghe ngôn từ của nhân vật khi đọc.

• Các vở kịch nói như mang từ ngữ đến với đời thực, chỉ với cách giải thích của đạo diễn và sự truyền tải của diễn viên mà bạn có thể hình dung ra câu từ của tác giả.

Đọc tạp chí, báo, v, v. Văn học không phải là nơi duy nhất để tham khảo ý tưởng, thế giới thực đầy ắp những con người nhiệt huyết, những địa điểm, sự kiện tạo cho bạn nguồn cảm hứng viết lách. Một tác giả tài năng là người nắm bắt được sự kiện hàng ngày.

Biết thời điểm dừng sự ảnh hưởng. Điều này luôn xảy ra: bạn hoàn thành một cuốn tiểu thuyết tuyệt vời, bạn thôi việc để tập trung vào sự nghiệp viết lách. Nhưng khi ngồi xuống bàn viết thì những ngôn từ này nghe không giống giọng văn của bạn, giống như đang bắt chước tác giả nào đó bạn từng đọc. Với những điều bạn học được từ tác giả nổi tiếng, bạn cần phải tự phát triển nó theo cách của mình. Bạn cần luyện viết nhiều, đọc lại những bài viết cũ để loại bỏ sự ảnh hưởng.