Kiến Trúc đô Thị Hà Nội, Bao Giờ Cho Hết 'xộc Xệch'?

Thực tế này là hậu quả của sự quy hoạch thiếu đồng bộ lâu nay và đã đến lúc TP Hà Nội, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan cần họp bàn thống nhất phương án chỉnh trang đô thị xứng tầm.

Video "Lộn xộn kiến trúc đô thị Hà Nội":

Sự manh mún, lộn xộn trong xây dựng nhà ở trên các tuyến đường dân cư tại hầu hết các quận nội đô Hà Nội, là một trong những nguyên nhân chính làm xấu bộ mặt kiến trúc cảnh quan đô thị Thủ đô. Tình trạng này tập trung chủ yếu ở khu vực các nhà ở riêng lẻ thấp tầng; khu vực làng xóm trước đây ,giờ đô thị hóa; nhà chung cư cũ bị cơi nới... Đặc biệt là tại các tuyến đường Vành đai 1, Vành đai 2 được xây mới, mở rộng qua khu dân cư đã ở ổn định cho thấy kiến trúc thiếu thẩm mỹ khi những ngôi nhà mỏng, méo, hình thù kỳ dị đua nhau mọc lên…

Dọc các tuyến đường Phạm Văn Đồng (quận Nam Từ Liêm) thuộc dự án mở rộng đường Vành đai 3, đoạn Mai Dịch - Cầu Thăng Long), đường Cổ Linh (quận Long Biên) đang giải phóng mặt bằng phục vụ thi công cầu vượt nút giao Cổ Linh, đường Lê Văn Lương - Tố Hữu (qua 3 quận Thanh Xuân, Nam Từ Liêm, Hà Đông) hay các tuyến đường Nguyễn Văn Huyên (quận Cầu Giấy), Xã Đàn, Hoàng Cầu kéo dài (quận Đống Đa)... vào thời điểm hiện tại không khó để bắt gặp nhiều căn nhà mới xây siêu mỏng, có hình thù méo mó, lồi ra, thụt vào, không theo quy định chung nào.

Diện tích nhà của nhiều hộ dân tại các khu vực này do bị giải phóng mặt bằng, nên đã bị cắt phần lớn diện tích nhà, thế nhưng các hộ vẫn nhanh chóng sửa chữa, xây mới trên phần diện tích còn lại để cho thuê, kinh doanh, thậm chí để ở vì ra mặt tiền. Không những thế, đường phố mới tuy rộng rãi, thênh thang nhưng chỗ thì hàng loạt nhà ống cao chót vót, chỗ lại là tình trạng nhà cửa hai bên đường nhỏ bé, tủn mủn, với kiến trúc hết sức lộn xộn, thiếu thẩm mỹ.

Điển hình, Khu đô thị kiểu mẫu Trung Hòa - Nhân Chính được quy hoạch xây dựng từ những năm 2010, với tiêu chí là khu đô thị hiện đại bậc nhất Thủ đô. Tuy nhiên đến nay, sau hơn 12 năm khai thác, khu đô thị này đã bộc lộ những bất cập về quy hoạch thiếu tính toán, dẫn đến quá tải về hạ tầng và dân cư, cùng với tình trạng xuống cấp, kiến trúc cảnh quan lộn xộn. Đây là một trong số nhiều khu đô thị hiện nay cho thấy những bất cập của quy hoạch đô thị thiếu dài hạn hơn chục năm trước đây, nhất là tình trạng nhồi nhét nhà cao tầng, khiến bộ mặt cảnh quan đô thị "nhếch nhác" sau khi xuống cấp.

Hay dọc các trục phố chính sầm uất, đang được coi là những tuyến phố "đất vàng" đô thị hóa nhanh của Hà Nội như Lê Văn Lương, Tố Hữu, Vạn Phúc, Trần Phú (quận Hà Đông), Phạm Hùng (quận Nam Từ Liêm), Nghĩa Tân, Nguyễn Khánh Toàn (quận Cầu Giấy)... không khó nhận thấy nhiều dự án tòa nhà chung cư, tổ hợp văn phòng, khu shophouse, bệnh viện... được xây dựng dở dang từ nhiều năm nay, nhưng hiện bị quây tôn bỏ hoang, kiến trúc mặt tiền nhếch nhác, lãng phí và mang đến nhiều phiền hà cho người dân sinh sống xung quanh...

Các chuyên gia quy hoạch đô thị khẳng định, Thủ đô Hà Nội hiện nay chưa có tuyến phố nào thực hiện thiết kế đô thị thành công. TP Hà Nội đã đầu tư xây dựng, mở rộng nhiều tuyến đường từ nội đô đến vành đai, nhưng đường mở rộng đến đâu thì tình trạng nhà cửa hai bên mọc lên lộn xộn đến đó. Thực tế này cho thấy yếu tố thiết kế đô thị đang bị xem nhẹ, trong khi công tác quản lý đô thị còn lỏng lẻo, nên đến nay vẫn chưa có những tuyến đường, phố đẹp, văn minh hiện đại đúng nghĩa. Mặc dù đã nghiên cứu thiết kế đô thị gần 20 năm nay, nhưng chưa có thiết kế tuyến phố nào được thực hiện thành công.

Tình trạng trên là hậu quả của sự quy hoạch thiếu đồng bộ. Khi xây dựng, mở rộng các tuyến đường là quy hoạch của ngành Giao thông, nhưng chưa gắn được với quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất và nhiều quy hoạch khác. Gốc của vấn đề nằm ở quy hoạch đô thị, khi làm các dự án giao thông qua khu dân cư ổn định cần được tính toán kỹ, nhất là phải gắn chặt với quy hoạch hai bên tuyến đường, ngăn chặn nhà siêu mỏng, siêu méo không để phát sinh, chứ không thể đường xong, nhà xong mới chạy theo xử lý từng trường hợp.