Köy Enstitüsü - Vikipedi

Köy enstitüsü, Türkiye'de köye öğretmen ve meslek erbabı yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940 tarihli ve 3803[1] sayılı yasa ile açılan okul türü. Tamamen Türkiye'ye özgü olan bu eğitim projesini 28 Aralık 1938 tarihinde Millî Eğitim Bakanı olan Hasan Âli Yücel bizzat yönetti.[2][3] Dönemin İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç da, Köy Enstitüleri'nin kuramcısı ve uygulamacısı olarak bilinir.[4]

Köy Enstitüleri'nin kuruluş amaçlarına ve uyguladığı eğitim sistemine yakın görüşler gerek dünyada, gerekse Türkiye'de çeşitli eğitimciler tarafından öne sürülmüştür. Bunlara örnek olarak Pestalozzi, İsmail Mahir Efendi, Kerschensteiner [en] ve John Dewey verilebilir. İsviçreli eğitimci Pestalozzi, çocukların yaparak ve yaşayarak eğitilmesi gerektiğini savunmuştur. 20. yüzyılın başında Osmanlı'da ilk anaokulu ve anaokulu öğretmeni okulu açılmasına öncülük eden İsmail Mahir Efendi, köy öğretmenliği, kırsala dönük ve ziraat alanına da önem veren bir eğitim konusunda kafa yormuştur. Alman pedagog Kerschensteiner, eğitimin toplum yararına olmasını savunmuş ve iş okulu kavramını geliştirmiştir. 1924'te Türkiye'ye çağrılan John Dewey de, 1939'da kitap olarak basılan raporunda Türk yaşamının temeli olan çiftçilerin gereksinimlerine karşılık gelecek köy okullarına öğretmen yetiştirilmesini önermiştir.[5][6][7][8] Ancak Köy Enstitüleri; Atatürk'ün yön göstermesi sonucu[9] 1921'deki Maarif Kongresi'nden[10] başlayarak gündeme getirilen, daha sonra Mustafa Necati, Reşit Galip ve Saffet Arıkan gibi erken Cumhuriyet Milli Eğitim Bakanı ve bakanlık kadroları tarafından dar anlamda uygulanan köy öğretmen okulu denemelerinin sonucunda varılan parlak, başarılı ve Türkiye'ye özgü özgün bir eğitim sistemidir.[11]

Köy Enstitüsü mezunlarının aynı anda hem okul öğretmenleri hem de toplumun eğitmeni olması bekleniyordu. Böylece köyü içeriden değiştirecek ve kalkındıracak önderler yetiştirilmek amaçlanıyordu. Öğrenciler aslında kendi okullarını, evlerini, yatakhanelerini, işliklerini vb. inşa ettiler ve birlikte yaparak, yaşayarak üretim ile eğitimi kaynaştırdılar.[12]

Köy enstitülerinin kapatılma süreci 1946 yılında Reşat Şemsettin Sirer'in Milli Eğitim Bakanı olmasıyla CHP döneminde başlamıştır. Reşat Şemsettin Sirer birçok köy enstitüsünü kapatmıştır, bunlardan birisi Hasanoğlan Köy Enstitüsü'dür.

Watson Dickerman, Kate Vixon Wofford [en] gibi Amerikalı eğitimciler köy enstitüleri ile ilgili çalışmalar yapıp olumlu ifadelerde bulunmuşlardır.[13][14]

İçindekiler

• 1 Kuruluşu
• 2 Genel bilgiler
  • 2.1 Köy Enstitülerinin listesi
  • 2.2 Öğretmen ve öğrenci sayısı
• 3 Dersler
  • 3.1 Sanat
• 4 Köy Enstitüleri ve Kadınlar
• 5 Köy Enstitülerinin kapatılması
  • 5.1 CHP içerisinden Köy Enstitülerine yönelik görüşler
  • 5.2 Kapatılmaya sebep olan süreç
• 6 Kuruluşunda emeği geçenler
  • 6.1 Mustafa Kemal Atatürk
  • 6.2 John Dewey
  • 6.3 Hasan Âli Yücel
  • 6.4 İsmail Hakkı Tonguç
  • 6.5 İsmet İnönü
• 7 Ayrıca bakınız
• 8 Kaynakça
• 9 Dipnotlar
• 10 Dış bağlantılar