Kulen – Wikipedia Tiếng Việt

Kulen
Sông ngàn Linga
Tên
Tên chính xác	Kulen
Vị trí địa lý
Vị trí	Siêm Riệp
Lịch sử và sự quản lý
Ngày xây dựng	802

Núi Kulen (đọc là Ku Lên), vốn tên là núi Mahendraparvata, là một địa điểm thiêng liêng, một thánh địa đối với dân tộc Khmer. Tại đó, vua Jayavarman II (AD 802-80) tuyên bố độc lập khỏi Java, khai sinh nhà nước Angkor và xây dựng kinh đô đầu tiên của người Khmer. Thời gian và chiến tranh đã tàn phá nhiều, song ở đây vẫn còn nhiều di tích, nhất là trên đồi Mahendara và tại dòng suối Kbal Spean. Kulen là nơi hành hương và picnic được các gia đình Khmer ưa chuộng.[1] Lưu trữ ngày 9 tháng 6 năm 2008 tại Wayback Machine

Vị trí

[sửa | sửa mã nguồn]

Núi Kulen (Phnom Kulen), đúng ra cụm đồi Kulen, thuộc địa phận các huyện Svay Leu và Varin, tỉnh Siêm Riệp, cách trung tâm thành phố Siêm Riệp 50 km, và nằm trong Vườn quốc gia Phnom Kulen.

Đường lên núi Kulen là một con đường hiểm trở nhưng khá tốt vì được nâng cấp. Ngày xưa vùng núi Kulen vẫn còn hoang sơ, rất nhiều mìn còn sót lại nơi đây. Từ trên đỉnh đồi Mahendra, du khách có thể ngắm nhìn toàn thể công viên Angkor từ trên cao.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Đây là nơi đóng kinh đô đầu tiên của triều đại Angkor dưới triều vua Jayavarman II được xây dựng năm 802. Kinh đô này nằm trên đồi Mahendra trong một khu rừng nguyên sinh nay còn rộng 375 km² với nhiều loài thú hoang dã vẫn còn tồn tại. Từ đỉnh núi có dòng suối Kbal Spean trong veo được xem là nơi phát nguồn của dòng sông Siem Reap. Trên đồi Mahendra, Jayavarman II đã tuyên bố nền độc lập của vương quốc Khmer và chọn nơi đây làm kinh đô đầu tiên.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng với số phận của Angkor, kinh đô này từng một thời gian bị quên lãng giữa rừng núi âm u. Năm 1968, một nhà thám hiểm người Pháp đã phát hiện ra Kulen. Chiến tranh triền miên và vào năm 1980-1990, Kulen trở thành căn cứ địa của Khmer Đỏ. Con đường dẫn lên núi Kulen đầy mìn, rừng rậm âm u và rất nguy hiểm. Mãi đến năm 2000, người ta khai phá một con đường dẫn lên núi, và con đường này trở thành con đường hành hương về nguồn của người Khmer.

Sông ngàn Linga

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1050, vua Suryavarman I ngăn con suối Stung Kbal Spean trên đỉnh núi để thực hiện bức tranh điêu khắc đá dưới nước với hàng ngàn tượng về Linga, Yoni (miêu tả bộ phận sinh dục của nam và nữ) được tạc thẳng vào nền đá cùng với hàng ngàn bức phù điêu chạm trổ rất tinh vi về các tượng thần Deva, tiên nữ Apsara. Tại thượng nguồn dòng suối, có nhiều phiến đá khổng lồ chạm trổ nữ thần sắc đẹp Laksmi vô cùng sống động. Phải mất hơn 100 năm, công việc này mới được hoàn thành. Người dân Khmer gọi đây là dòng sông ngàn Linga. Đến giờ người ta vẫn chưa thể trả lời được người xưa đã làm như thế nào để có thể thực hiện công trình này và tạc tượng dưới dòng suối này được.

Người ta cho rằng, nếu cho trẻ em tắm suối này, trẻ em sẽ rất mau lớn và khỏe mạnh, thông minh. Vào mùa lễ hội, hàng ngàn trẻ em Khmer được bố mẹ cho tắm dưới dòng suối này, với cầu mong con cháu họ sẽ khỏe mạnh.

Đỉnh Mahendara

[sửa | sửa mã nguồn]

Cả khu rừng Kulen có tất cả 37 ngôi đền, chùa cổ có tuổi đời hàng ngàn năm, nhưng đặc biệt nhất vẫn là chùa Paang Thom, nơi đây ngoài bức tượng Phật được tạc thẳng vào núi đá, phần thân tượng dài 9,7m, cao 3,3m. Tương truyền để xây dựng kỳ quan Angkor, người Khmer đã được sự giúp sức của các vị thần và nơi này còn lưu giữ dấu chân phải dài 2 m, sâu 0,4 m mà theo truyền thuyết là dấu chân đầu tiên của thần và dấu chân trái nằm trên đỉnh núi Ba Kheng cách núi Kulen 50 km.

Vườn quốc gia Phnom Kulen

[sửa | sửa mã nguồn] Xem thêm thông tin: Vườn quốc gia Phnom Kulen

Vườn quốc gia nằm ở huyện Svay Leu, cách thành phố tỉnh lỵ Siem Reap 48 km và cách đền Banteay Srei 25 km. Vườn quốc gia là nơi có một số đặc điểm tự nhiên, di tích lịch sử khiến cho nó trở thành một địa điểm tham quan thú vị trong khu vực.

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

• Bài viết dựa trên nguồn tham khảo chính [2] Lưu trữ ngày 6 tháng 9 năm 2007 tại Wayback Machine
• Nhiều tác giả - Lịch sử Campuchia - Nhà xuất bản vụ Trung học xuất bản năm 1989.

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

x t s Cố đô Campuchia
Cố đô Siem Reap	Angkor Wat · Angkor Thom · Baksei Chamkrong · Baphuon · Khleangs · Bayon · Mangalartha · Phimeanakas · Phnom Bakheng · Prasat Suor Prat · Preah Palilay · Preah Pithu · Ta Prohm · Tep Pranam · Sân Voi · Sân Vua Cùi · Yasodharapura · Banteay Kdei · Chau Say Tevoda · Prasat Kravan · Spean Thma · Srah Srang · Ta Nei · Ta Keo · Ta Prohm · Thommanon · Krol Ko · Neak Pean · Preah Khan · Ta Som · Mebon Tây · Phnom Krom · Prasat Ak Yum · Banteay Samré · Mebon Đông · Phnom Bok · Pre Rup · Banteay Srei
Cố đô Longvek	Longvek
Cố đô OuDong	Oudong (Campuchia)
Sambor Prei Kuk	Đền sư tử Yeai Pourn · Đền Trapeang Ropeak · Sambor Prei Kuk
Cố đô Kulen	Kulen
Cố đô Koh Ker	Koh Ker

x t s Di tích Angkor
Di tích Angkor tại Campuchia Angkor Ak Yum Angkor Wat Baksei Chamkrong Banteay Kdei Banteay Samré Banteay Srei Bat Chum Chau Say Tevoda East Baray East Mebon Kbal Spean Krol Ko Neak Pean Phnom Bakheng Phnom Bok Phnom Dei Phnom Krom Phnom Kulen Prasat Kravan Preah Khan Pre Rup Spean Thma Srah Srang Ta Keo Ta Nei Ta Prohm Ta Som Thommanon West Baray West Mebon Angkor Thom Angkor Thom Baphuon Bayon Khleangs Mangalartha Phimeanakas Prasat Suor Prat Preah Palilay Preah Pithu Sân Voi Sân Vua Cùi Roluos Roluos Bakong Lolei Preah Ko Thành trì Amarendrapura Mahendraparvata Hariharalaya Yasodharapura Nokor Thom Nơi khác Angkor Borei Ba Phnom Banteay Chhmar Banteay Prei Nokor Beng Mealea Koh Ker Kuhak Nokor Phnom Banan Phnom Bayangkao Phnom Chhnok Phnom Chiso Phnom Da Preah Khan Kompong Svay Preah Vihear Sambor Prei Kuk Tonle Bati Wat Nokor
Di tích Angkor tại Thái Lan Isan Khorat Plateau Ban Anan Ban Bu Ban Chan Ban Chang Pi Ban Plai Ban Pluang Ban Samor Ban Sanom Chom Phra Don Tuan Huai Thap Than Khok Prasat Ku Ka Sing Ku San Tarat Ku Suan Tang Kuti Ruesi Ban Muang Khok Kuti Ruesi Ban Nong Bua Rai Muang Khaek Muang Tum Nang Ram Nong Plong Nong Ta Plaeng Phimai Phanom Wan Phanom Rung Phum Pon Pueai Noi Prang Goo Prang Phom ma Tat Ta Khwai Ta Leng Ta Muan Ta Muan Tod Ta Muen Thom Tra Piang Tia Ta Tom Thamor Sikhoraphum Wat Chao Chan Wat Dong Muang Tei Wat Kampang Lang Wat Prang Thong Wat Sa Kampaeng Noi Wat Sa Kampaeng Yai Yai Ngao Sakonnakhon Plateau Ban Panna Choeng Chum Dum Narai Cheng Weng Phu Pek Nơi khác Khao Lon Khao Noi Mueang Sing Prang Khaek Prang Sam Yod San Pra Kan Sdok Kok Thom Công viên lịch sử Sri Tep
Di tích Angkor tại Lào Oum Moung Wat Phou Rueang Hin
Di tích Angkor tại Việt Nam Tháp Vĩnh Hưng Tháp Chót Mạt Tháp Bình Thạnh
Di tích Angkor bị tranh chấp Xung đột biên giới Campuchia – Thái Lan 2008–2013

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]