Kỳ án Xứ Dừa - Kỳ 4: Cuộc đối Chất Sau 32 Năm

Kỳ 1: Ba người ở Quới Sơn Kỳ 2: Sự thật sau 30 năm Kỳ 3: Trưởng công an xã bị bắt

Phóng to

Bà Nguyễn Thị Hiền bên di ảnh của chồng - ông Ba Tùng Cương - Ảnh: T.Hùng

Sự thật sáng tỏ

Khi bị bắt, bà Ba khai trong quá trình hoạt động đã có móc nối và quan hệ tình cảm với ông N. (bí thư xã ủy lúc ấy) và cả ông Tùng Cương với bí danh Thanh Huyền. Trong ba báo cáo của cán bộ an ninh thuộc Công an huyện Châu Thành có những nhận xét về ông Tùng Cương như sau: “Gia đình nghèo lại ăn xài phung phí, hút toàn thuốc lá thơm. Vào tháng 2-1973, tên Đoàn Thị Ba là mật báo viên do địch cài vào nhưng tên Xê (Tùng Cương) quan hệ bao che rước về ở chung chi bộ hai tháng thì làm tình với Đoàn Thị Ba, tên Tùng Cương bị Đoàn Thị Ba dùng tình cảm và tiền bạc mua chuộc...

Qua những sự kiện xảy ra ta nghi tên Tùng Cương cộng tác với giặc như: tháng 5-1973 địch đánh biệt kích ở ấp Phú Bình làm chết vợ chồng một cán bộ kinh tài xã và một du kích. Ta nghi Tùng Cương dùng đèn kiếng xanh làm ám hiệu cho địch. Tháng 11-1973 có một chiến sĩ đặc công huyện xin phép về móc gia đình, nghi chiêu hồi, y (Tùng Cương) đã dẫn du kích chạy theo bắt và kích động đồng chí bí thư N. ra lệnh bắn đồng chí bộ đội đặc công chết...”.

Toàn bộ vụ án này hồ sơ để lại là mười mấy bản tường thuật, vài chục bản cung. Có nhiều bản cung dài đến 3-4 trang giấy. Đặc biệt, trong tất cả các bản cung, dòng cuối cùng bao giờ cũng có câu: “Tôi bị oan. Xin minh oan cho tôi!”. Trong các báo cáo này có một nhân vật xuyên suốt xuất hiện là điệp viên Đoàn Thị Ba đã bị lực lượng cách mạng bắt giữ. Trong một bản cung bà Ba có lúc nhận là đã từng quan hệ với ông N., bí thư xã và cả trưởng công an xã Tùng Cương. Bà Ba khai có tặng ông Tùng Cương chiếc nhẫn vàng.

Trong hồ sơ lưu (chính quyền Sài Gòn) của xã trưởng Tới không hề thấy có bất cứ một liên hệ nào với ông Tùng Cương hoặc nhân vật có bí danh Thanh Huyền. Riêng mối liên hệ với bà Ba cũng không thấy một biểu hiện trong hồ sơ ngoài một bản cung của nhân vật này tự khai. Có những yêu cầu xin đối chất liên tục của ông Tùng Cương với cả bà Ba và bí thư N. với cam kết: “Nếu công an huyện có đủ chứng cứ kết luận tôi hợp tác với giặc thì đề nghị đưa tôi về xã Tân Phú tử hình làm gương”, nhưng yêu cầu đối chất đã không được thực hiện, bà Ba đã lãnh án tử hình.

Nhóm công tác khai thác hồ sơ thẩm tra trong suốt thời gian giam giữ, từng khía cạnh vụ án lộ dần ra. Chi tiết về việc “Tùng Cương rước Thị Ba về ở chung chi bộ” được bộc lộ qua lời các nhân chứng thế này: “N., bí thư chi bộ xã, báo cho Tùng Cương là đã xây dựng được tên Đoàn Thị Ba làm cơ sở cho Xã ủy Tân Phú và chỉ đạo cho Tùng Cương trực tiếp hướng dẫn để Thị Ba nắm rõ họ tên số cảnh sát và tề ngụy.

Sau trận đánh ở xã Tân Lợi, chính Tùng Cương phát hiện Thị Ba có những dấu hiệu bất minh, không trung thực và có dấu hiệu hợp tác với giặc khi liên tục tới lui địa bàn du kích và xã ủy đóng quân nên báo cáo lại với bí thư N. rồi ba bốn đồng chí công an huyện (có cả những đồng chí sau này lập các báo cáo về Tùng Cương) nhưng được bảo là hãy cố gắng cảnh giác...”. Việc ông Tùng Cương “dùng ám hiệu đèn pin xanh” mật báo cho đối phương, theo tài liệu hai cán bộ quản giáo thu được xác nhận là “không có”.

Việc ông Tùng Cương “kích động N. sai người bắn chết chiến sĩ đặc công” cũng được xác định là “do chính N. hiểu lầm đồng chí kia đi chiêu hồi nên chỉ đạo cho người bắn chết chứ không phải Tùng Cương chủ động”. Chính việc này đã được ông Tư Nhung, thường trực huyện ủy lúc đó, xác nhận. Việc bà Ba khai quan hệ với bí thư xã N. và Tùng Cương thì kết quả thẩm tra thể hiện như sau: “Tùng Cương chỉ xác nhận Thị Ba có biểu hiện lả lơi khêu gợi với ông, chuyện làm tình hoặc cho chiếc nhẫn vàng hoàn toàn không có.

Chuyện này Tùng Cương luôn đề nghị đối chất”. Và như thế, chứng cứ trong vụ án kết tội ông Tùng Cương ngày càng xa vời, dù ông vẫn bị giam giữ cho tới sau ngày giải phóng.

Vượt qua chính mình

Ngày 22-12-2006, tức 32 năm sau ngày ông Ba Tùng Cương bị bắt, một cuộc họp đặc biệt được tổ chức với sự có mặt của 11 người nguyên là cán bộ lãnh đạo huyện ủy, công an, binh vận huyện Châu Thành, những người ngày xưa từng chiến đấu chung hoặc liên quan đến vụ án ông Tùng Cương. Bây giờ, hầu hết họ là những cán bộ hưu trí và được mời về ngồi đối diện với đoàn cán bộ ban tổ chức tỉnh ủy và công an tỉnh, có cả sự hiện diện của Huyện ủy và Đảng ủy xã Tân Phú. Từng mảng ký ức được lùi lại 32 năm để nhìn về một vụ án từng gây nhức nhối trong cuộc đời của một đồng chí mình.

Những câu chuyện từ người trong cuộc bật ra mà không còn một giới hạn nghi ngại nào sau 32 năm: “Tùng Cương trong công tác và chiến đấu thì tích cực nhưng tính tình nóng nảy, thiếu kiềm chế bản thân, thỉnh thoảng hay bắn súng làm cho anh em hiểu lầm. Việc quyết định bắt Tùng Cương là non về chứng cứ, hồ sơ chưa chắc, cán bộ trinh sát và chấp pháp của công an huyện trình độ còn hạn chế, chỉ nghi vấn và nghe theo lời khai của Đoàn Thị Ba. Trong quá trình làm việc, Tùng Cương luôn kêu oan và đòi đối chất...”.

Lời nói này là của ông Lê Đông - nguyên phó Công an huyện Châu Thành, người từng trực tiếp thụ lý vụ án Tùng Cương 32 năm về trước. Và một người quan trọng nhất nữa là ông Hồng Huỳnh - người phụ trách trại giam Châu Thành xưa: “Tùng Cương luôn kêu oan và đòi tự tử.

Từ toàn bộ các báo cáo, thẩm tra, xác minh..., tôi xác định Tùng Cương không có cộng tác với giặc”. Và người từng ký quyết định khai trừ Đảng và bắt ông Tùng Cương, 32 năm sau, ông Công Chẩn (nguyên phó bí thư Huyện Châu Thành thời chiến) ngậm ngùi: “Địch thì lắm mưu nhiều kế, còn nghiệp vụ cán bộ công an ta lúc bấy giờ lại hạn chế dẫn đến nghi ngờ Tùng Cương làm tay sai cho giặc. Bắt Tùng Cương giam giữ khá lâu nhưng không có cơ sở kết tội... Tôi thấy trước đây ta kết luận sai thì nên mạnh dạn giải oan cho Tùng Cương”. Trong cuộc họp của ngày hôm đó, 11/11 ý kiến đề nghị minh oan cho người đã khuất.

Phần ẩn nấp lớn nhất dẫn đến vụ án này hóa ra là do người ta tin vào lời khai của một nữ điệp viên đối phương cộng với mâu thuẫn cá nhân giữa bí thư N. và ông Tùng Cương. Ngoài ra, còn một điều quan trọng nhất là tính sợ trách nhiệm của một số người thời ấy. Có những dấu hiệu cho thấy cách nay hơn 30 năm, một số người đã biết ông Tùng Cương bị oan, nhưng nói như trong trình bày của ông Tùng Cương là: “Có vài người sợ phải nhìn vào sự thật rằng họ đã bắt oan một con người. Bắt thì dễ, thả mà không có lý do càng không dễ dàng”.

Ông Huỳnh Văn Be (bí danh Ba Phương Hùng), bí thư Tỉnh ủy Bến Tre hiện thời, nói như một sự đúc kết: “Để làm được việc minh oan cho đồng đội, người ta phải dũng cảm ghê gớm để vượt qua chính mình mà nhận sai sót và trả về công lý!”.

Ông Huỳnh Quang Triệu - trưởng phòng bảo vệ chính trị nội bộ Bến Tre: “Vụ việc này chúng tôi mất hơn nửa năm. Gay go nhất là đấu tranh nội bộ giữa những cán bộ cách mạng thời chiến để làm rõ dần những tình tiết của sự thật về vụ việc của ông Ba Tùng Cương. Điều làm tôi đau lòng nhất là nhìn gia đình họ sống trong căn nhà lá xiêu vẹo với những nỗi buồn phiền rất lớn về quá khứ của chồng và cha mình. Ngày minh oan cho ông, chúng tôi mới cảm thấy nhẹ người!”.

____________________________

Trong số báo tới sẽ là câu chuyện đầy ắp trắc trở và ân tình của một xã đội trưởng bị bắt vì nghi là gián điệp cho đối phương. Người chiến sĩ đặc công một lòng với cách mạng này đã kiên định con đường tìm sự thật kéo dài 30 năm: “Phải tự rửa oan cho mình, dù có chết thì ngẩng cao đầu mà chết”.

Kỳ tới: Khát vọng được sáng tỏ

Đọc tiếp Về trang Chủ đề