Lá Bép Rừng Thành Rau Thương Phẩm - Tiền Phong

Lá bép được bán ở chợ miền núi

Lá bép hay còn gọi lá bét (Gnetum gnemon L. var.griffithii Markgr.) là cây dạng bụi trườn cao từ 3 – 5m, cành non láng, lá tròn dài, quả hình thoi (khi chín có màu đỏ).

“Ở Việt Nam, lá bép phân bố ở một số tỉnh miền Trung, Tây Nguyên nhưng chưa được ai nghiên cứu để đánh giá giá trị dinh dưỡng” – Tiến sĩ (TS) Nông Văn Tiếp (Đại học Đà Lạt) cho biết.

Với sự hướng dẫn của TS Tiếp, học viên Nguyễn Thành Đạt (Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng Kỹ thuật Nông nghiệp) đã làm luận án thạc sĩ với đề tài “Đánh giá tiềm năng làm rau ăn của cây lá bép tại Lâm Đồng”.

Kết quả phân tích tại các cơ quan chuyên môn ở TP. Hồ Chí Minh cho thấy lá bép có tới 16 loại Aminoacid (trong số 20 Aminoacid quan trọng không thể thiếu đối với con người) tham gia xây dựng Protein nhằm đảm bảo các chức năng xúc tác, miễn dịch, vận chuyển… cho các hoạt động sống hàng ngày của cơ thể.

Qua phân tích tại Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt, thành phần cũng như hàm lượng các chất khoáng trong lá bép khá cao, trong đó K, Fe, Cu, Zn, Mo, Mg và Mn cao hơn nhiều so với xà lách, bông cải trắng…

Hàm lượng đường trong lá bét cũng đạt 0,93%, do vậy khi nấu canh có vị ngọt; đồng thời với hàm lượng đường khử 0,88% giúp cơ thể dễ dàng hấp thụ nguồn năng lượng này một cách nhanh chóng.

Nhân hạt lá bép chứa khoảng 10,9% Protein, 1,6% lipid và 50,4% tinh bột – nguồn bổ sung quan trọng trong điều kiện thiếu lương thực.

Cây lá bép

Sinh trưởng và phát triển trong môi trường tự nhiên, không bón phân, phun thuốc trừ sâu nên lá bép hạn chế được các tác nhân gây ngộ độc như dư lượng nitrate, kim loại nặng…

Không chỉ ngon, đủ calo, an toàn, lá bép còn chứa các hoạt chất sinh học tự nhiên cần cho sức khỏe, kéo dài tuổi thọ.

Ngoài ra, lá bép có tác dụng như vị thuốc: Năm 1955, Masilungan và những đồng nghiệp phát hiện chất chiết trong lá cây lá bép có chứa các chất kháng sinh.

Tại Lâm Đồng, lá bép phân bố ở một số khu rừng tự nhiên của 9/12 huyện, thị có khí hậu nhiệt đới mà không xuất hiện ở xứ lạnh Đà Lạt và vùng phụ cận. Mật độ cây lá bép rất cao (chỉ trong 4m2 đã xuất hiện trên 30 cây), bụi tái sinh bằng chồi nhanh và nhiều, có thể sinh trưởng quanh năm.

Kỹ sư Đạt đã sử dụng các phương pháp giâm hom, gieo hạt và chuyển cây con từ rừng Di Linh về trồng ở Đà Lạt. Kết quả thật bất ngờ: Cây con trồng dưới tán rừng tạp với cây gỗ nhỏ, cây bụi, tre nứa… hoặc trồng xen với một số loại cây khác trong vườn đều phát triển tốt mở ra triển vọng trồng cây lá bét ở tất cả các huyện, thị, thành.

Trong kháng chiến chống Mỹ, lá bép là thực phẩm thiết yếu của bộ đội Trường Sơn. Bao năm qua, đồng bào dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng sử dụng lá bép làm rau ăn và thời gian gần đây mang ra chợ miền núi ở Di Linh bán với giá tương đương với rau muống. “Lá bép còn phân bố ở Quảng Nam, GiaLai, KonTum, Đăk Lăk, Đăk Nông, Bình Phước và Bình Thuận.

Nếu tiếp tục nghiên cứu, phổ biến rộng rãi phương pháp trồng lá bép dưới tán rừng hoặc di thực về vườn rau; đồng thời khuyến cáo cho nhân dân các thành phố lớn biết đến loại rau này thì tiềm năng khai thác cây lá bép làm rau thương phẩm là rất lớn” – TS Tiếp nhận định.