"Lá Chắn Xanh" Ven Biển - Báo Quảng Bình điện Tử

(QBĐT) - Dọc theo bờ biển tỉnh ta có hàng chục ngàn ha rừng phòng hộ ven biển, với đủ các loại cây như phi lao, bạch đàn, keo, tràm... Nó được nhiều người ví như là một tấm "lá chắn xanh", có tác dụng rất lớn trong việc chắn gió, chắn sóng, cố định các nguồn cát nhằm ngăn chặn nạn cát bay, cát chảy, hạn chế sạt lở bờ biển, tình trạng sa mạc hoá. Xác định được tầm quan trọng đó, những năm qua, Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình đã có nhiều nỗ lực để bảo vệ, phát triển rừng phòng hộ ven biển. Tuy nhiên, công tác này vẫn đang gặp phải không ít khó khăn, thử thách...

Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình có nhiệm vụ quản lý rừng, đất rừng phòng hộ phân bố quanh 11 xã vùng cát của hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thuỷ. Hiện nay, nhiều diện tích rừng phòng hộ ven biển đang trong giai đoạn khép tán, lớp thực bì dày (chủ yếu lớp lá khô và cỏ rười)... nên rất dễ xảy ra cháy rừng vào mùa khô. Đến mùa mưa, hệ thống rừng nói trên lại phải đối mặt với những trận bão lũ tương đối khắc nghiệt, rất dễ bị gãy đổ, vùi lấp vì gió thổi mạnh...

Những năm gần đây, thời tiết trên địa bàn tỉnh ta thường xuyên có những diễn biến phức tạp, khó lường, nắng hạn xuất hiện sớm và kéo dài; bão lũ dồn dập với cường độ ngày càng khốc liệt hơn... Thêm vào đó, nhu cầu sử dụng rừng và đất lâm nghiệp ven biển vào mục đích phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại, nuôi trồng thuỷ sản, khai thác khoáng sản (titan), kinh doanh dịch vụ, du lịch ngày càng gia tăng đã khiến cho công tác bảo vệ rừng (BVR) và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) phòng hộ ven biển gặp không ít khó khăn, thử thách.

Với trách nhiệm được giao quản lý, bảo vệ khoảng 15.000 ha rừng phòng hộ ven biển, thời gian qua, Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình đã có nhiều nỗ lực nhằm bảo vệ, phát triển rừng phòng hộ, góp phần hình thành nên tấm "lá chắn xanh" tương đối vững chắc dọc theo vùng biển phía Nam hai huyện Quảng Ninh và Lệ Thuỷ, để ứng phó với mọi diễn biến bất thường của thời tiết...

Một vườn ươm của Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình.

Ông Nguyễn Quang Thụỵ, Giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình cho biết, do đặc thù về địa lý, địa chất... của vùng cát ven biển tỉnh ta rất khắc nghiệt nên việc trồng, chăm sóc và phát triển rừng phòng hộ ven biển gặp rất nhiều khó khăn.

Ông Thụy đưa ra một ví dụ để minh chứng với chúng tôi về sự gian nan phát triển rừng phòng hộ ven biển: "Với một giống cây keo hoặc tràm... và cùng một cách thức, điều kiện chăm sóc tương tự nhau, nếu những loài cây đó được trồng ở vùng đồng bằng hay vùng miền Tây huyện Quảng Ninh, Lệ Thuỷ, chỉ sau 5-7 năm là thân cây phát triển to hơn phích nước, cao khoảng 10 mét, có thể khai thác để bán được; nhưng nếu những loài cây đó trồng ở vùng cát của đơn vị quản lý, sau 5-7 năm thân cây chỉ lớn bằng bắp tay và "may mắn" lắm mới có vài cây "trội" hơn một chút...

Đó là chưa nói tới chuyện chiều cao của thân cây phát triển rất hạn chế, nhiều cây chưa cao quá đầu người lớn là phân nhánh tua tủa... Với đặc điểm vùng cát vào mùa mưa thường tích nước, dễ xói mòn, mùa nắng khô khốc, nguồn dinh dưỡng hạn chế..., dù đã có nhiều năm kinh nghiệm về việc bảo vệ, chăm sóc, phát triển rừng phòng hộ ven biển, nhưng đơn vị chúng tôi vẫn rất khó để nghiên cứu, tìm ra được một loại cây nào phát triển nhanh như ở các vùng đất khác... ".

Theo ông Nguyễn Quang Thụỵ, để trồng được cây sống trên vùng cát đã khó, thế nhưng công tác chăm sóc, bảo vệ lại khó hơn gấp bội. Những năm qua, mặc dù đơn vị đã có nhiều cố gắng trong việc bảo vệ, phục hồi, tái sinh rừng, nhưng tấm "lá chắn xanh" này vẫn chưa thực sự "khoẻ mạnh" như đơn vị mong muốn, do sự biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, sự xâm thực của biển, tác động của con người...

Năm 2013, bão số 10 đã làm trên 2 vạn cây giống, hàng ngàn ha rừng phòng hộ ven biển trong địa bàn quản lý của đơn vị bị gãy đổ, bốc lấp. Từ đầu năm 2014 đến nay, mặc dù đơn vị đã phát hiện sớm và kịp thời dập tắt, khống chế được nhiều điểm phát lửa ở rừng phòng hộ ven biển, nhưng mới đây vẫn để xảy ra một vụ cháy rừng tương đối lớn ở huyện Quảng Ninh gây thiệt hại nhiều ha...

Rừng phòng hộ ven biển được trồng mới.

Bên cạnh đó, tình trạng người dân trồng cây xâm lấn đất lâm nghiệp ven biển vẫn còn xảy ra tại một số nơi ở địa bàn Sen Thuỷ, Ngư Thuỷ Trung, Ngư Thuỷ Bắc (huyện Lệ Thuỷ); tiếp đến là tình trạng người dân chăn thả gia súc dẫm đạp lên những vùng rừng mới trồng, vùng trồng dặm đã khiến việc chăm sóc, bảo vệ, phát triển rừng gặp không ít khó khăn...

Trước những khó khăn ấy, thời gian qua, Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai các biện pháp, giải pháp để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quan trọng được giao.

Chẳng hạn, định kỳ hàng tháng, quý, năm..., đơn vị đều tổ chức các buổi họp để đúc rút kinh nghiệm, triển khai nhiệm vụ cho thời gian tiếp theo; chú trọng thực hiện tốt kế hoạch, chỉ tiêu được giao khoán bảo vệ, trồng, chăm sóc rừng...; tăng cường phối kết hợp với chính quyền các xã có rừng phòng hộ ven biển để làm tốt công tác tuyên truyền bảo vệ rừng, PCCCR cũng như thống nhất chọn hộ để tiến hành ký hợp đồng giao khoán bảo vệ rừng...

Năm 2013, được cấp trên giao kế hoạch sớm, tăng thêm diện tích giao khoán để bảo vệ, nên ngay từ đầu năm đơn vị đã chủ động bố trí lực lượng, cây giống, phương tiện, vật tư, chọn hộ để tiến hành giao khoán, thực hiện kế hoạch đề ra. Trong năm, đơn vị đã tiến hành giao khoán bảo vệ rừng được 5.000 ha, đạt 100% kế hoạch; trồng 50 ha rừng phòng hộ ven biển, đạt 100% kế hoạch. Ngoài ra, đơn vị còn tiến hành chăm sóc cho gần 100 ha rừng từ 1-2 năm tuổi...

Riêng 6 tháng đầu năm 2014, Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình thực hiện giao khoán bảo vệ rừng được 6.000 ha, đạt 100% kế hoạch; thực hiện chăm sóc cho 90 ha rừng trồng năm thứ nhất và năm thứ hai; triển khai gieo ươm thành công 35 vạn cây keo lá tràm để phục vụ cho kế hoạch trồng rừng trong năm.

Văn Minh