Lại Bàn Về HÀM SÚC Hay HÀM XÚC

skip to main | skip to sidebar

Trang

• Trang chủ
• Gia phả và Hiệc họ
• Facebook của tôi

Chào mừng bạn đã ghé thăm,Chúc bạn Vui, Khỏe, quanh năm Phát tài.Nỗi niềm muốn nối vòng dài,Kết giao muôn nẻo, tương lai nối gần.-*-Địa chỉ: SN 328 đường Hoàng Liên, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào CaiĐT DĐ: 0913 089 230 - Email: [email protected].

Chủ Nhật, 24 tháng 2, 2019

Lại bàn về HÀM SÚC hay HÀM XÚC

Tranh ST trên mạng

Một hiện tượng đáng lưu ý là do phương ngữ, do thói quen, do không hiểu, dùng sai nên khá nhiều người nói, viết sai d/gi/r; x/s, n/l, ch/tr,…mà nếu người biết rõ thì nghe hay đọc rất bực, thậm chí có trường hợp hiểu sai! Ví dụ đã có lần cán bộ dưới quyền tôi viết trong Biên bản là “bị vỡ nách” nhưng trong kết luận của Bác sĩ lại viết là “vỡ lách” mà “nách” và “lách” là 2 bộ phận khác nhau và ở xa nhau trong cơ thể người! Gần đây có người đặt vấn đề viết “hàm xúc” đúng hay “hàm súc” mới chính xác làm tôi thấy cần chép lại nhận thức của mình để nhớ. 1. Dù có lòng tự tôn dân tộc đến đâu cũng buộc phải thừa nhận một thực tế là có rất nhiều từ, cụm từ trong Việt ngữ hiện tại có nguồn gốc từ Hán Việt, tức là từ gốc chữ Hán nhưng được đọc với âm Việt từ thế kỷ VII trở về trước! Trong đó có từ “hàm súc/xúc”! Chữ “hàm” thì khỏi nói vì nó không thể sai được, chỉ xét 2 chữ “súc” và “xúc”. 1.1. Xét âm “SÚC” thấy có ít nhất 20 Hán tự mà các cụ ta xưa đọc là “súc, gồm: 亍 , 嘼 , 慉 , 搐 , 摍 , 摵 , 滀 , 珿 , 畜 , 矗 , 稸 , 縮 , 缩 , 莤 , 蓄 , 豖 , 蹜 , 鄐 , 閦 , 𡰿 . Trong đó: - Chữ “畜” chỉ giống vật nuôi như "lục súc" 六畜 gồm: ngựa, trâu, dê, gà, chó, lợn và chữ này có mã Unicode là U+755C , thuộc bộ điền 田 . - Còn chữ “蓄” mang nghĩa tích, chứa, trữ và nó có mã Unicode là U+84C4 thuộc bộ thảo 艸 (+10 nét); chữ này có phiên thiết là 丑六切 (sửu lục thiết) nên phải đọc là “súc”, không thể là “xúc” ! - Có một số TỪ GHÉP THƯỜNG GẶP, là: hàm súc 含蓄, hàm súc 涵蓄, phiên súc 萹蓄, súc chủng 蓄種, súc điện trì 蓄電池, súc hận 蓄恨, súc lự 蓄慮, súc ngãi 蓄艾, súc nhuệ 蓄鋭, súc oán 蓄怨, súc thái 蓄菜, súc tích 蓄積, súc tụ 蓄聚, súc ý 蓄意, súc y tiết thực 蓄衣節食, tích súc 積蓄, trữ súc 儲蓄, trữ súc 貯蓄, uẩn súc 蘊蓄. 1.2. Xét âm “XÚC”: Có ít nhất 27 Hán tự ghi âm này, gồm: 㹱 , 亍 , 促 , 婼 , 憱 , 戚 , 数 , 數 , 斶 , 歜 , 矗 , 臅 , 触 , 觸 , 諔 , 趋 , 趍 , 趗 , 趣 , 趨 , 蹙 , 蹜 , 蹴 , 蹵 , 顣 , 齪 , 龊 . Trong đó: Có có một số TỪ GHÉP THƯỜNG GẶP, là: ác xúc 偓促, bức xúc 逼促, cục xúc 侷促, cục xúc 局促, cục xúc 跼促, đôn xúc 敦促, thôi xúc 催促, thông xúc 匆促, thương xúc 仓促, thương xúc 倉促, xúc bách 促迫, xúc bức 促逼, xúc chức 促織, xúc sử 促使, xúc tất 促膝, xúc tất đàm tâm 促膝談心, xúc thành 促成, xúc tịch 促席, xúc tiến 促進, xúc tiêu 促銷; Và: cảm xúc 感觸, tiếp xúc 接觸, tranh xúc 棖觸, xúc cảm 觸感, xúc động 觸動, xúc giác 觸覺, xúc mục 觸目, xúc ngôn 觸言, xúc ngữ 觸語, xúc nộ 觸怒, xúc phạm 觸犯, xúc quan 觸官, xúc thủ 觸手,… 1.3. Như thế “xúc” không phù hợp mà chỉ có “súc” mới ghép sau chữ “hàm” thành “HÀM SÚC” (giản thể là 含蓄, phồn thể viết 涵蓄) mà Từ điển Nguyễn Quốc Hùng giải nghĩa là “Chất chứa nhiều ý tứ” chứ viêt HÀM XÚC LÀ KHÔNG CÓ NGHĨA. 2. Điều này nhiều bậc thức giả thực học xưa đều đã sử dụng, Từ điển đã ghi rõ. Ví dụ: 2.1. Trong bài Khoá phạt mộc 課伐木 của Đỗ Phủ (杜甫, 712-770) viết năm 767 có câu: 雷雨蔚含蓄 (Lôi vũ uất hàm súc), nghĩa là “Sấm mưa càng làm cho um tùm” hay “Rậm rì nhờ mưa lũ”. 2.2. Đương đại, Từ điển thuật ngữ Văn học xác định: Hàm súc là hình thức diễn đạt, qua đó, người nói có thể thông báo được một nội dung lớn nhất bằng một số lượng các yếu tố ngôn ngữ ít nhất. Đây là đặc điểm, đồng thời cũng là yêu cầu rất cao của của ngôn từ văn học. Tính hàm súc của ngôn từ văn học có những biểu hiện cụ thể như sau: Thứ nhất, tính hàm súc của ngôn từ văn học thể hiện ở tính đa nghĩa của nó. Trong văn học, hàm súc là “lời ít, ý nhiều”, cùng một lời có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau và hình như hiểu theo cách nào cũng ít nhiều có lý. Thứ hai, tính hàm súc thể hiện ở sự thống nhất tối đa các chức năng và đặc điểm của ngôn từ nghệ thuật trong một yếu tố (hoặc một vài yếu tố) của lời nói. Thứ ba, tính hàm súc của ngôn ngữ văn học còn thể hiện ở dung lượng lớn những ý nghĩ, tình cảm mà người viết không viết ra, nhưng người đọc có thể tự mình suy ra được. Cho nên, trong văn thơ, ở chỗ lặng, chỗ ngừng, chỗ trống nhiều khi lại là chỗ được nói nhiều nhất. Ở đây, tính hàm súc của văn chương là sự súc tích cô đọng, là lời chật, “ý rộng”, “lời đã hết mà ý vô cùng”, để lại nhiều dư vị trong lòng người đọc. 3. Trước mỗi con chữ còn băn khoăn hay có tranh cãi cần tìm về từ nguyên và phải dựa vào những cuốn Từ điển, Tự điển đã được thử thách và xã hội thừa nhận chứ không thể “theo ý tôi được”! - Lương Đức Mến, sau ngày Nguyên Tiêu Kỷ Hợi 2019- Người đăng: holuongducolaocai vào lúc 18:36:00 Mục: Chuyện đời, Chuyện học, Chữ nghĩa

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Tôn trọng nguyên tắc cộng đồng và sở nguyện cá nhân

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

Các ĐỀ MỤC

• Chúc mừng
• Chuyện bằng Thơ
• Chuyện Điệp vụ
• Chuyện đời
• Chuyện học
• Chuyện ngành
• Chuyện nghề
• Chuyện quan
• Chuyện thời cuộc
• Chuyện Trung Hoa
• Chữ nghĩa
• Công nghệ
• Đạo Phật
• KT Điều tra
• TangleKDC
• Tâm linh
• Triết học cổ
• Vui cùng Nickname
• Xả Stress
• Xuyên Việt

Tôi đây tên gọi "Mến còi"

Nơi tôi ở

GIA PHẢ ĐÃ VIẾT

Mào đầu xin có đôi trang,Phát nguồn, Gia tộc, Họ hàng, thân, sơ.“Đất lành chim đậu” thành quê,“Một con, một gánh” nên Chi, nên Ngành.Rời quê lên với ngàn xanh,Rạng danh tiên tổ mới thành con ngoan.Xum xuê Cành Quế, Chồi Lan,Giữ cho chữ “Đức Lưu Quang” truyền đời.-*-Toàn văn GIA PHẢ họ nhà và NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN xem tại đây.

Ngày hôm nay:

Chọn lành tránh dữ

Hữu tín tất linh, Hữu cầu tất ứng

Đại gia đình tôi

Mừng Mẹ tuổi 85

Một số ĐIỂM CẦN ĐẾN

Về thăm cố hương

Đến với Lào Cai

LIÊN KẾT trang Web

• Họ Lương Việt Nam
• Họ Lương Đức ở Lào Cai
• Họ Phạm Việt Nam
• Kỹ thuật điều tra
• Lịch sử Việt Nam
• Lưu giữ Phả hệ toàn quốc
• Nghiên cứu Gia phả
• Nhật ký của tôi
• Thông báo GIỖ trong Họ
• Văn bản QPPL tôi quan tâm

DANH MỤC BÀI ĐĂNG

Xem Chi tiết

Bài viết theo THÁNG

Bài viết theo THÁNG thg 4 15 (2) thg 4 16 (2) thg 4 17 (3) thg 4 20 (2) thg 4 23 (4) thg 4 25 (1) thg 4 28 (3) thg 5 09 (1) thg 5 22 (1) thg 6 12 (1) thg 6 15 (1) thg 6 20 (1) thg 6 21 (1) thg 6 27 (1) thg 7 01 (1) thg 7 03 (1) thg 7 04 (1) thg 7 06 (2) thg 7 07 (1) thg 7 08 (1) thg 7 09 (2) thg 7 11 (5) thg 7 12 (1) thg 7 13 (1) thg 7 15 (1) thg 7 17 (1) thg 7 21 (1) thg 8 01 (1) thg 8 05 (1) thg 8 08 (1) thg 8 09 (1) thg 8 10 (1) thg 8 11 (1) thg 8 12 (2) thg 8 14 (1) thg 8 17 (1) thg 8 18 (1) thg 8 19 (5) thg 8 21 (2) thg 8 23 (1) thg 8 24 (2) thg 8 25 (3) thg 8 27 (3) thg 8 29 (1) thg 8 30 (1) thg 9 09 (1) thg 9 11 (1) thg 9 13 (3) thg 9 15 (4) thg 9 16 (2) thg 9 21 (1) thg 9 22 (1) thg 9 23 (1) thg 9 24 (1) thg 9 25 (2) thg 9 26 (4) thg 10 06 (2) thg 10 15 (1) thg 10 18 (1) thg 10 23 (2) thg 11 01 (1) thg 11 06 (3) thg 11 07 (1) thg 12 07 (1) thg 12 20 (1) thg 1 17 (3) thg 2 06 (1) thg 2 10 (1) thg 2 13 (1) thg 2 21 (1) thg 2 26 (1) thg 3 06 (1) thg 3 15 (1) thg 4 03 (3) thg 4 10 (1) thg 5 10 (1) thg 5 13 (1) thg 5 19 (1) thg 8 02 (3) thg 8 04 (1) thg 8 05 (2) thg 8 07 (1) thg 8 08 (2) thg 8 09 (1) thg 8 11 (1) thg 8 12 (1) thg 8 13 (1) thg 8 18 (1) thg 8 22 (1) thg 8 25 (1) thg 8 28 (1) thg 9 01 (1) thg 9 21 (1) thg 9 22 (1) thg 10 03 (1) thg 10 09 (1) thg 10 10 (1) thg 11 10 (1) thg 11 13 (1) thg 11 22 (2) thg 12 02 (1) thg 12 05 (1) thg 12 09 (1) thg 12 13 (1) thg 12 15 (2) thg 12 22 (1) thg 12 23 (2) thg 12 25 (3) thg 12 27 (1) thg 12 28 (1) thg 1 01 (1) thg 1 03 (1) thg 1 16 (1) thg 1 22 (1) thg 1 24 (1) thg 1 27 (1) thg 1 30 (1) thg 2 03 (1) thg 2 05 (1) thg 4 15 (1) thg 4 16 (1) thg 4 26 (1) thg 4 30 (1) thg 5 22 (1) thg 6 03 (1) thg 6 05 (1) thg 6 08 (1) thg 6 10 (1) thg 6 16 (1) thg 6 22 (1) thg 7 02 (1) thg 7 03 (2) thg 7 07 (1) thg 7 09 (1) thg 7 16 (1) thg 7 20 (1) thg 7 24 (1) thg 7 25 (1) thg 7 26 (1) thg 7 27 (1) thg 7 28 (2) thg 7 30 (1) thg 8 03 (1) thg 8 05 (1) thg 8 06 (2) thg 8 07 (1) thg 8 13 (1) thg 8 20 (1) thg 8 26 (1) thg 9 02 (2) thg 9 04 (1) thg 9 17 (1) thg 9 22 (1) thg 10 08 (1) thg 10 16 (1) thg 11 29 (1) thg 12 16 (1) thg 12 17 (1) thg 12 27 (1) thg 12 28 (1) thg 2 09 (1) thg 2 14 (1) thg 3 15 (1) thg 4 15 (1) thg 5 07 (1) thg 5 08 (1) thg 5 28 (1) thg 6 21 (1) thg 6 26 (1) thg 6 30 (1) thg 7 08 (2) thg 7 13 (1) thg 12 07 (1) thg 1 27 (1) thg 2 21 (1) thg 2 23 (1) thg 3 12 (1) thg 6 02 (1) thg 6 15 (1) thg 3 06 (1) thg 3 10 (1) thg 5 02 (1) thg 5 07 (1) thg 5 08 (1) thg 5 11 (1) thg 5 22 (2) thg 5 23 (1) thg 5 27 (3) thg 5 28 (1) thg 5 30 (4) thg 6 03 (1) thg 6 10 (1) thg 6 11 (1) thg 8 02 (1) thg 8 18 (2) thg 8 20 (1) thg 10 12 (6) thg 10 17 (1) thg 10 28 (1) thg 11 11 (1) thg 11 18 (1) thg 2 28 (1) thg 7 05 (1) thg 8 12 (1) thg 10 01 (1) thg 11 14 (1) thg 12 04 (1) thg 12 23 (1) thg 2 11 (1) thg 2 23 (1) thg 3 19 (1) thg 7 22 (1) thg 1 17 (1) thg 2 06 (1) thg 8 19 (1) thg 9 13 (1) thg 9 17 (1) thg 9 28 (2) thg 9 29 (1) thg 2 12 (1) thg 3 07 (1) thg 4 04 (1) thg 4 20 (1) thg 4 22 (1) thg 5 01 (3) thg 5 12 (1) thg 5 14 (1) thg 5 19 (1) thg 5 29 (2) thg 6 10 (1) thg 6 25 (1) thg 6 27 (1) thg 7 07 (1) thg 8 04 (1) thg 8 19 (1) thg 8 29 (1) thg 10 05 (1) thg 10 23 (1) thg 11 04 (1) thg 11 08 (2) thg 11 20 (1) thg 12 05 (1) thg 12 26 (1) thg 1 09 (1) thg 1 20 (1) thg 2 14 (1) thg 2 23 (1) thg 2 24 (1) thg 3 07 (1) thg 4 25 (1) thg 5 25 (1) thg 6 09 (1) thg 7 06 (1) thg 7 10 (1) thg 8 08 (1) thg 8 14 (1) thg 8 27 (1) thg 9 21 (1) thg 1 07 (1) thg 1 23 (1) thg 2 18 (1) thg 3 16 (1) thg 3 22 (1) thg 3 23 (1) thg 4 21 (1) thg 4 24 (1) thg 5 01 (1) thg 5 05 (1) thg 7 20 (1) thg 8 21 (1) thg 10 01 (2) thg 10 02 (1) thg 10 05 (1) thg 10 09 (1) thg 10 11 (1) thg 10 21 (1) thg 10 23 (1) thg 10 24 (1) thg 11 02 (1) thg 11 07 (1) thg 2 11 (1) thg 2 24 (1) thg 2 28 (1) thg 4 24 (1) thg 4 26 (1) thg 5 05 (1) thg 5 12 (1) thg 6 10 (1) thg 6 21 (1) thg 7 09 (1) thg 8 03 (1) thg 8 16 (1) thg 8 23 (1) thg 9 22 (1) thg 9 30 (1) thg 10 01 (1) thg 11 11 (1) thg 11 13 (1) thg 11 23 (1) thg 11 24 (1) thg 12 18 (1) thg 12 26 (1) thg 12 31 (1) thg 1 05 (1) thg 2 15 (2) thg 3 01 (1) thg 3 18 (1) thg 3 20 (1) thg 3 21 (1) thg 5 02 (1) thg 6 10 (1) thg 6 12 (1) thg 7 18 (1) thg 8 05 (1) thg 8 12 (1) thg 8 15 (1) thg 9 07 (1) thg 10 13 (1) thg 10 14 (1) thg 10 27 (1) thg 10 29 (1) thg 11 08 (1) thg 11 09 (1) thg 11 10 (1) thg 11 16 (1) thg 11 19 (1) thg 12 12 (1) thg 12 15 (1) thg 12 21 (1) thg 2 01 (1) thg 2 10 (1) thg 2 20 (1) thg 3 04 (1) thg 3 17 (1) thg 3 25 (1) thg 3 26 (1) thg 8 01 (1) thg 8 03 (1) thg 8 27 (1)

TÌM KIẾM TẠI TRANG NÀY

Gõ cụm từ, tên người cần tìm

Bản đồ truy cập:

Bạn đang ở nơi có Ngôi sao Xanh nhấp nháy! Vui nào cũng có lúc dừng,Chia tay bạn nhé, nhớ đừng quên nhau.Mượn "Lốc" ta nối nhịp cầu,Cho xa xích lại, để TRẦU gặp CAU.*Liên hệ: Lương Đức Mến: ĐT: 0913089230Email: [email protected] hay [email protected]