"Lần đầu Tiên, Tôi Thấy Mình... Lộng Lẫy" - Báo Công An Nhân Dân ...

- Chị có thấy mạo hiểm khi nhận vai diễn này?

- Mới đầu thì cũng lo lắng nhiều đấy. Nhưng lãnh đạo Nhà hát cũng động viên. Nói thật ra, khi cả kíp diễn đã hoàn thành vở rồi, tôi không muốn mình lại là người thay thế như vậy, kiểu gì cũng dễ bị hiểu lầm. Nhưng mà tôi nghĩ, hẳn mọi người phải tin tưởng lắm mới quyết định giao vai cho tôi vào lúc nước sôi lửa bỏng như vậy. Nên tôi cũng nỗ lực nhiều.

Tôi đã quên hết mọi việc, "giao" việc nhà cho chồng để chỉ nghĩ đến nàng Sita. Ai cũng biết tôi có sở trường là "đào lệch", lần này lại vào một vai bi, thách thức cũng nhiều, nhưng mà khi tôi nhận vai rồi thì tôi nghĩ cứ làm thôi, làm hết sức mình, còn được tới đâu là do... trời.

- Nhưng "Nàng Sita" đã từng làm nên "thương hiệu" chèo Hà Nội với cặp đôi Quốc Chiêm - Lâm Bằng. Vai diễn Sita cũng từng được "diễn lồng" với vẻ đẹp lộng lẫy của Lâm Bằng, giọng hát chèo rất ngọt của Thúy Mùi, Minh Nguyệt. 25 năm sau chị nhận lại vai của ba đàn chị lớn, lỡ mà không thành công, có phải là thiệt thòi không?

- Cũng nhiều người nói như bạn vậy. Nói thật thì chẳng ai lạ lùng cái tích "Nàng Sita", hát đến đâu thiên hạ cũng biết, hát cái gì thiên hạ cũng thuộc. Ngày trước tôi cũng nghe mọi người nói vai nàng Sita là sự kết hợp của "3 đỉnh", nhưng có vẻ việc diễn lồng vai đã không còn phù hợp ở thời điểm hiện tại, ca nhạc mà "hát nhép" còn khó chịu huống hồ là ca kịch truyền thống.

Tôi không được xem chị Lâm Bằng diễn, có thể trên sân khấu tôi không... lộng lẫy bằng Lâm Bằng, nhưng tôi tin khán giả sẽ không nói rằng... nàng Sita của tôi xấu xí. Hát, diễn và "bắt mạch" được tâm lý nhân vật là điều quan trọng nhất mà tôi nghĩ mình đã làm được với "Nàng Sita" 2008.

- Nhưng chị có nghĩ mình thành công với vai diễn này không?

- Tôi nghĩ là vở diễn đã được đầu tư lớn và chúng tôi đã có được những đêm diễn đáng nhớ. Vở diễn sẽ còn được công diễn đến hết tháng 10 tại Hà Nội.

Hai đêm 15 và 16/10, khán phòng Nhà hát Lớn Hà Nội đã chật kín. Đó quả là sân khấu lộng lẫy, cộng hưởng được cả âm thanh, ánh sáng và các điều kiện kỹ thuật tốt. Lần đầu tiên tôi được đứng trên sân khấu lộng lẫy như vậy. Lần đầu tiên tôi thấy mình lộng lẫy.

Khi nàng Sita quyết định lấy cái chết để chứng tỏ lòng thủy chung của mình với Pơ liêm, tôi nghe tiếng một người đàn ông đã kêu lên dưới hàng ghế khán giả. Tôi tin đó là tiếng kêu của sự xúc động.

Diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội tôi chợt nhớ lại cảm giác cách đây vài năm, khi đi xem nghệ thuật múa truyền thống tại Tokyo. Có tới 5.000 khán giả xếp hàng vào xem bộ môn nghệ thuật này. Phải nói rằng, đây là thứ nghệ thuật cổ truyền và không dễ gì thu hút khán giả. Nhưng người ta đã chờ đợi lâu đến vậy để được thưởng thức. Khi nhạc nổi lên và ánh sáng bừng lên trên sân khấu, tôi như ngộp thở, nó quả là sự cộng hưởng tuyệt vời, giúp người ta thưởng thức trọn vẹn bộ môn nghệ thuật này.

Khi diễn ở Nhà hát Lớn Hà Nội những đêm qua, rất khó so sánh sân khấu của hai nước, nhưng tôi tìm được cảm giác ấy. Chèo, đã đến lúc, cần được đầu tư như vậy, để khán giả không chê chèo nghèo nàn, quê kiểng.

Chúng ta cứ luôn nghĩ rằng, chèo là sự đơn sơ, chỉ cần manh chiếu và tiếng chống trầu là đủ. Nghệ thuật luôn đòi hỏi cái mới, đòi hỏi cả sự đầu tư tâm huyết cũng như tiền bạc cho nó.

Khi tivi chiếu phim Mỹ suốt ngày, khi bạn đi Megastar cũng được phục vụ thật tối tân, hay khi bạn đi xem live show của các ngôi sao thôi những hiệu ứng sân khấu cũng khiến bạn cảm thấy mới lạ, nghĩa là bạn có rất nhiều lựa chọn trong việc giải trí thì không có lý do gì bạn lại chọn một sân khấu mà bạn đã biết trước là nó chỉ có như thế mà thôi.

Ừ thì đến vì tình yêu chèo đi, nhưng đến mà được phục vụ tốt, được nhìn thấy những điều mới lạ, được nhìn thấy sự dàn dựng công phu thì mới làm bạn luôn nhớ và muốn quay lại chứ. Nhìn vào hiệu ứng khán giả những ngày qua với "Nàng Sita", tôi nghĩ rằng chúng ta nên đầu tư, khán giả vẫn yêu chèo nhiều lắm.

- Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, chèo của Nhà hát Chèo Hà Nội là sự "phá cách" quá lộng lẫy, quá son phấn và quá sang trọng. Nó không còn nguyên bản chèo nữa. Bởi cái nôi của chèo là quê kiểng, mộc mạc, dân dã...

- Tôi thì lại nghĩ, mỗi Nhà hát nên có một phong cách, sự sang trọng là phong cách của chèo Hà Nội. Bạn về Thủ đô cơ mà, sao bạn lại muốn xem một thứ chèo quê kiểng? Nhà hát Chèo Hà Nội cũng diễn những tích chèo cổ ấy, nhưng không thể diễn giống đoàn chèo Thái Bình.

Chúng tôi có những vở diễn rất giản dị để phục vụ các vùng nông thôn, nhưng cũng có những vở rất kỳ công để phục vụ khán giả thành phố. Tôi nghĩ đó là sự thích ứng với đời sống hiện đại. Chúng ta không thích ứng thì không thể tồn tại được.

- Nghe như có vẻ chị là người lạc quan và chị tin rằng chèo sẽ rất... khởi sắc? Và chị tin nghệ sỹ chèo sẽ sống được với nghề?

- Cái tôi nói tưng bừng ấy là... thì tương lai đấy, chứ thực tại sân khấu vẫn còn ảm đạm lắm, nghĩ đến nó là thấy thương, thấy buồn nhiều lắm. "Nàng Sita" làm cho Nhà hát của tôi khởi sắc được... hai hôm nay (cười).

Nói thế thôi, nhưng đúng là khán giả đến đông làm cho nghệ sỹ có thêm sức mạnh, nó là cái niềm hy vọng, nghệ sỹ cũng muốn dốc sức hơn. Chỉ cần tiền bồi dưỡng được nhiều hơn ngày thường một chút đã thấy vui rồi, vui vì không phải mình có nhiều tiền, mà thấy rằng mình diễn có khán giả.

Khán giả trả tiền để xem mình diễn, nghĩa là mình tồn tại được trong cơ chế thị trường như thế này. Nói thẳng ra thì chúng tôi vẫn còn vất vả nhiều, ai cũng phải bươn chải. Chúng tôi cũng có người phải đi làm thêm, đi làm thợ may, mở nhà hàng, làm đủ nghề để nuôi nghề diễn.

Tôi thì có cái may hơn là vẫn được làm nghề, tôi đi diễn show, không được hát chèo nguyên bản, nhưng mà vẫn được diễn dân ca. May là sống được bằng nghề diễn. Nhưng ở Hà Nội nghệ sỹ vẫn còn may mắn nhiều, đoàn nghệ thuật tỉnh nhỏ mới thấy thương, một đêm diễn tiền bồi dưỡng hai mươi ngàn, chỉ đủ ăn bát phở. Nhưng nghề diễn nó như... trời đầy, ít ai dính vào mà dứt ra được. Cứ theo mà mê, vất vả cũng theo...

- Hành trang nghề nghiệp của chị có vẻ như nhiều thuận lợi. Chị có bao giờ soi gương và thấy mắt mình cười, rồi tự nhủ, đời mình quá nhiều may mắn? Ngay cả vai nàng Sita cũng là một sự may mắn chứ, phải không?

- Tôi may mắn nhiều vì tôi có được mọi điều mà người phụ nữ nào cũng muốn. Gia đình tôi là những người yêu chèo. Anh Tấn Minh luôn là một khán giả am tường chèo và anh ấy góp ý cho tôi từng đoạn diễn một. Tôi đi lưu diễn thì có bà ngoại và anh Minh lo lắng cho con trai. Chúng tôi cũng có được một căn nhà đủ rộng để sống thoải mái.

Tôi nghĩ, lúc này mình mà làm nghề không tốt thì đó là lỗi tại mình, chứ chẳng đổ cho hoàn cảnh được. Vì mình trọn vẹn thế cơ mà! Cho nên, tôi thấy mình đang dồn sức được cho nghệ thuật, nên làm gì sẽ làm hết mình.

- Hết mình tới đâu? Ý tôi là chị sẽ làm gì cho chèo?

- Tôi muốn được diễn tất cả những vai chèo hay. Và tôi đang muốn làm DVD những trích đoạn chèo mà tôi diễn, có ít nhiều thành công, như "Thị Màu lên chùa" chẳng hạn. Đừng chê chèo, yêu nghề chèo chẳng phụ đâu...

- Cảm ơn chị!